Кіріспе

Гридридрондық футболдың арнайы командалар позициясы

Гридридрондық футболдағы паттер (P) – бұл арнайы командалар ойыншысы, ол скрейммедж сызығынан тікелей допты алып, одан кейін футболды қарсыластың командасына қағып жібереді, осылайша алаңдағы позиция бойынша артықшылықты шектеуге тырысады. Мұндай жағдай әдетте америкалық футболда төртінші, ал канадалық футболда үшінші мүмкіндікте болады. Паттерлер сондай-ақ кейде осы жағдайларда жалған паттерлерге қатыса алады, яғни допты қағудың орнына лақтырып немесе жүгіріп жібереді.

Біліктілік пен пайдалану

Пунттың мақсаты – допты қабылдаған команданы, допты соққан команданың эндзонасынан мүмкіндігінше алысқа ығысуға мәжбүрлеу. Сәйкесінше, ең тиімді пунттар қабылдаушы команданың эндзонасының сыртына түседі және алаң шегінен тысқа шығып (келесі мүмкіндікке дейін допты жылжыту мүмкін емес) немесе өте жоғары соққыдан кейін (соққан командаға алаңға жүгіруге және пунтты қайтарушының допты жылжытуына кедергі келтіруге уақыт беруге мүмкіндік береді) түседі. Сондықтан пунтерлер допты биікке, ұзақ қашықтыққа және дәл соққылай білуі керек. Стандарт бойынша, пунт әрбір 10 метрге кем дегенде 1 секунд бойы ауада болуы тиіс, бірақ 50 метрден асса, бұл сызықтық байланыс төмендейді. Пунтерлер сонымен қатар допқа айналу бере алады, бұл оны ұстауды қиындатады, соның салдарынан допты қайтарып алу мүмкіндігі артады. Пунтерлер көбінесе далалық голға талпынғанда допты ұстаушы ретінде қызмет етеді. Пунтерлер әдетте ұзын снайпермен жақсы қарым-қатынас орнатады және ұзын снайперден допты ұстауға үйренген. Сонымен қатар, пунтерлер сонымен қатар тепкіштер болып табылады және тепкіш механизмін түсінеді, мысалы, тепкіш талпыныс жасағанда допты қаншалықты кері иілу керектігі және далалық голға талпыныс қашан тоқтатылуы керектігі. Пунтерлер жалған далалық голға талпыныс және жалған пунттар кезінде допты пас бере алады немесе жүгіре алады. Көптеген пунтерлер сонымен қатар старттық тепкіш ретінде де жұмыс істейді, өйткені көптеген пунтерлер бұрын далалық гол соққылары болған, ал кейбіреулері, мысалы Крейг Хентрих, лайықты резервтік далалық гол соққылары ретінде тамаша жұмыс істеген. Пунтерлер көбінесе жанкүйерлердің назарына немесе қолдауына ие болмайды, өйткені олар команданың шабуылы сәтсіз аяқталған кезде алаңға түседі.

Карьералық ұзақтығы

Кейбір ойыншылар басқа NFL позициялық ойыншыларымен салыстырғанда ерекше ұзақ мансапқа ие бола алады (кикерлерде де ұқсас бейімділік бар). Мұның бір себебі – олардың алаңдағы уақытының шектеулі болуы және кешіккен соққы үшін қорғаныстағы ойыншыларға салынатын айыппұл арқасында жарақат алу қаупінің төмендігі. Мысалы, Шон Ландета NFL-де 19 маусым, ал USFL-де 3 маусым сегіз түрлі командада ойнады. Джефф Фиглс 22 маусым бойы бес командада пунтер ретінде өнер көрсетті. Керісінше, орын тепкіштер мен пунтерлердің мансабы да қысқа болуы мүмкін, көбінесе мүмкіндіктердің жетіспеуінен. Жарақат алу қаупі аз болғандықтан, NFL командалары әдетте бір уақытта тізімде бір ғана пунтерді ұстайды. Сондықтан пунтердің лигаға енуінің жалғыз мүмкіндігі – командадағы негізгі пунтердің кетіп қалуы немесе жарақат алуы. Кейбір NFL командалары маусым алдында екі пунтерді ұстайды, бірақ екінші пунтер көбінесе «лагерьтегі жаттығушы» болып табылады және ашылу күнінің тізіміне сирек ілігеді. Басқа позициялардағы резервтік ойыншылардан айырмашылығы, резервтік орын тепкіштер мен пунтерлер қажет болғанға дейін ешқандай командада жұмыс істемейді; кішкентай тізімдері мен алаңдары, сондай-ақ пунтингті тыйым салатын немесе одан жаңылған ережелері бар көптеген жабық американдық футбол командалары пунтинг мамандарын жұмысқа алмайды.

Ерекше жазбалар

Виннипегтің "Көк бомбалаушылары" (CFL) командасының ойыншысы Боб Кэмерон 23 жылдық мансабында 134,301 ярдпен ең көп соққы жасау көрсеткішін иеленеді. Джефф Фиглс 71,211 ярдпен НФЛ-де карьералық соққы жасау бойынша рекордты ұстап тұр. Ол 1988 жылдан 2009 жылға дейін НФЛ-де бес түрлі командада ойнады. КФЛ-дің екі ойыншысы кәсіби футбол тарихындағы ең ұзын соққы рекордын бөліседі – 108 ярд. Мұндай соққы теориялық тұрғыдан американдық футболда мүмкін, бірақ бұл, көбінесе, тачбекке алып келуі мүмкін. Бұған қоса, соққы жасаушы команданың екі ярдтық сызығында бастау қажет, бұл ерекше ұзын соққы жасауды қиындата түседі. Стив О'Нил 1969 жылы Ұлттық футбол лигасының ойынында 98 ярдтық соққы жасап, рекорд орнатты. Бұл тачбекпен аяқталмаған ойында жасалған ең ұзын соққы рекорды болып табылады.

Жобаның жағдайы

Бұрынғы «Оукленд Рейдерс» командасының ойыншысы Рей Гай – Профутбол даңқы залына енген жалғыз таза соққышы, сондай-ақ НФЛ драфтының бірінші раундында таңдалған жалғыз таза соққышы. Рассел Эркслебен 1979 жылғы драфттың бірінші раундында «Нью-Орлеан Сентс» командасымен 11-ші нөмірмен таңдалды, бірақ ол басқа да соққы беру міндеттерін де орындады. Гай НФЛ-де соққышылардың мәртебесін көтергенімен танымал, себебі ол 1970-ші жылдары «Рейдерс» командасының қарсыластарға алаңдағы қолайлы позицияны алуға мүмкіндік бермеу арқылы табысқа жетуіне үлкен үлес қосты.

Эволюция

Гай Оклендке келгенге дейін көптеген командалар позициялық ойыншыны пөнтер ретінде дамытты (соққышы да басқа позицияда "қос қызмет атқаруы" күтілді), тіпті 1940 жылдары бір құралымдық жүйе (ол пөнтерден шабуыл және қорғаныс позицияларында ойнауды талап етті) жойылғаннан кейін де. "Грин-Бэй Пэкерс" бірінші және екінші Суперкубоктерді Дони Андерсонды пөнтер ретінде пайдалана отырып жеңді. "Пэкерс" командасының тұрақты соққышы Дон Чандлер "Нью-Йорк Джайентс" командасымен All-Pro атанды, бірақ Винс Ломбарди оны бұрынғы командасынан тек соққышы ретінде жұмыс істеу үшін шақырды. 1960 жылы 12 ойында 176 ұпай жинап, NFL-дің бір маусымдық рекордын жасаған Пол Хорнунг 1963 жылы құмар ойындарға қатысқандығы үшін дисквалификацияланды және 1964 жылы дәлдігі күрт төмендеді. Лайнбеккер Пол Магуайр 1960-шы жылдары AFL чемпионы "Сан-Диего Чарджерс" және "Буффало Биллс" командаларында пөнтер ретінде ойнады. I Суперкубокке қатысып, IV Суперкубокты жеңген "Канзас-Сити Чифс" командасы 1966 жылы Джеррел Уилсонды пөнтер ретінде шақыру арқылы сол кездегі трендке қарсы шықты. Уилсон 13 маусым бойы "Чифс" үшін ойнады және Ян Стенерудпен бірге командаға лигадағы ең үздік соққы комбинацияларының бірін сыйлады. Екінші нөмірлі квотербектер 1970-ші жылдарға дейін пөнтерлік қызметтерге жиі тартылды. Стив Сперриер "Сан-Франциско 49ers" командасының квотербегі Джон Бродидің артында қалды және мансабының алғашқы төрт жылында команданың негізгі пөнтері болды. Боб Ли 1960-шы жылдардың соңы мен 1970-ші жылдардың басында "Миннесота Викингс" үшін сондай рөл атқарды, ол клуб үшін IV Суперкубокта ойнады. Дэнни Уайт 1976 жылдан 1979 жылға дейін "Даллас Каубойс" командасының Роджер Стаубахтың екінші нөмірлі квотербегі ретінде аз ойнады, бірақ 1975 жылдан 1984 жылға дейін команданың негізгі пөнтері болды, содан кейін бұл міндетті Майк Саксонға жүктеді. Пөнтерлік квотербектердің соңғы мысалының бірі Том Тупа болды. Колледжде квотербек және пөнтер болған Тупа мансабын NFL-де квотербек ретінде бастады, бірақ ақырында толық уақытты пөнтер және резервтік квотербек рөліне бекітілді. 1990-шы жылдардан бастап, кейбір NFL командалары зейнеткерлікке шыққан австралиялық футболшыларға жүгінді, себебі пөнтерлік бұл ойынның негізгі дағдысы болып табылады. Даррен Беннетт, мансабында "Сан-Диего Чарджерс" және "Миннесота Викингс" командаларында ойнаған, Австралия футбол лигасынан (AFL) 1994 жылы NFL-ге көшкен алғашқы табысты австралиялық футболшылардың бірі болды. "Нью-Йорк Джетс" командасымен лигаға келген Бен Грэм "Аризона Кардиналс" командасымен XLIII Суперкубогінде ойнаған кезде Суперкубокте ойнаған алғашқы AFL ойыншысы атанды. Грэм қазір бос агент. NFL-ге ауысқан басқа бұрынғы AFL ойыншылары - бұрынғы NFL пөнтері Мат Макбриар және Сав Рокка, бұрын "Вашингтон Редскинс" командасында ойнаған. Соңғы жылдары австралиялықтардың саны артып, олар футболға ертерек ауысып, қазір олардың көп бөлігі АҚШ колледждерінің командаларында ойнайды. 2013 және 2017 жылдар аралығында NCAA I дивизионындағы үздік пөнтерге берілген барлық бес Ray Guy сыйлығын австралиялықтар жеңіп алды: Том Хорнси ("Мемфис", 2013), Том Хакетт ("Юта", 2014 және 2015), Митч Вишновский ("Юта", 2016) және Майкл Диксон ("Техас", 2017). 2016 жылғы сыйлықтың үш финалисі де австралиялықтар болды. 2018 жылғы маусымда колледж футболының жоғары деңгейіндегі I FBS дивизионындағы мектептердің төрттен бірінде кем дегенде бір австралиялық пөнтер болды. Сэм Кох көптеген вариацияларды жасап, пөнтерлік шеберлікті революциялады, өйткені оның икемді жамбастары шардың траекториясын және секіруін өзгертуге мүмкіндік берді, нәтижесінде топты қайтарушыларға ұстап алу және қайтару қиын болды. "Нью-Ингланд Патриотс" командасы Билл Беличиктің басшылығымен сол аяқты пөнтерлерді басымдықпен пайдаланғанымен белгілі болды, ол бұл әдейі болмағанын мәлімдеді. Сол аяқты пөнтерлер NFL деңгейінде жиі қолданылады; 2001 жылғы NFL маусымының басында 26 оң аяқты, төрт сол аяқты және бір екі аяқты (Крис Хансон) пөнтер болды. 2017 жылғы NFL маусымында 22 оң аяқты және 10 сол аяқты пөнтер болды. 2010-шы жылдардың соңы мен 2020-шы жылдардың басында пөнтерлер NFL тізіміндегі жоғары мамандандырылған ойыншыларға айналды. SB Nation сайтынан Луи Бьен былай жазды:
Пөнтердің жұмысы енді тек қана топты биікке және алысқа соғу емес, сонымен қатар жанкүйерлердің бұл жолы топ трибунаға қарай ұшпасын деп үміттенеді. Енді пөнтерлер НФЛ-дегі ең жылдам қайтарушыларды айналып өтетін, қозғалатын, секіретін, бұралатын және барлық болжаусыз, қорқынышты жолдармен террор тудыратын соққылармен бейсіздендіреді және қорқытады".