Британдық туристің қазасы: Австралиядағы құпиялы қылмыс
Murder of Peter Falconio
Питер Фальконио – британдық турист, 2001 ж. Австралияда із-сусіз жоғалды. Қылмыскер Брэдли Мэрдок өмір бойына сотталды. Қанды оқиға, тергеу, жоғалу туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық кісі өлтіру құрбаны
British murder victim
Питер Фальконио – 14 шілде 2001 жылы кешке Австралияның Солтүстік территориясындағы Барроу Крикке жақын Стюарт тас жолының шалғай аймағында, қарындасы Джоанн Листің қасында саяхаттап келе жатып жоғалып кеткен британдық турист. Бұл саяхатшыларға жасалған кісі өлтіру оқиғасынан кейін, іс тез арада көпшіліктің және заңгерлердің үлкен назарын аударды, бұл назар отандық және халықаралық деңгейде болды. Фальконио жоғалып кеткен кезде 28 жаста болған. Оның денесі әлі табылмады және қазір қайтыс болған деп есептеледі. 2005 жылдың 13 желтоқсанында Брэдли Джон Мердок Фальконионы өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, өмір бойына түрмеге кесілді.
Peter Falconio was a British tourist who disappeared in a remote part of the Stuart Highway near Barrow Creek in the Northern Territory of Australia on the evening of 14 July 2001, while travelling with his girlfriend Joanne Lees. In the aftermath of the backpacker murders, the case quickly attracted considerable public and legal attention both domestically and worldwide. Falconio was 28 years old at the time of the disappearance. His body has never been found and he is now presumed dead. On 13 December 2005, Bradley John Murdoch was convicted of Falconio's murder and sentenced to life imprisonment.
Өмірбаян
Питер Марко Фальконио (20 қыркүйек 1972 жылы туған) Ұлыбританияның Батыс Йоркшир, Англиядағы Хепворт қаласында тұратын отбасының төрт ұлының үшіншісі болды. 1996 жылы ол жергілікті түнгі клубта кездескеннен кейін Джоанн Лиспен (1973 жылы туған) қарым-қатынас бастады. Лис көп ұзамай Фальконио Брайтон университетінде оқып жүрген Брайтон қаласында онымен бірге тұруға көшті. 2000 жылдың 15 қарашасында жұбайлар Непал, Сингапур, Малайзия, Таиланд, Камбоджа және Австралияға сапарға шықты (бірақ саяхатшылардың қазасы, Порт-Артур қырғыны және Чилдерс-Палас саяхаттанушылар жатақханасының өртенуі туралы соңғы жаңалықтар олардың отбасыларын осы сапардың соңғы кезеңіне алаңдатқан еді). Екеуі көліктің артқы жағына барып тексеруге түскенде, Лис жүргізуші орындығына отырып, қозғалтқышты іске қосуға дайын болды. Сәтке соң, көліктің артқы жағынан қатты дауыс естілді, ал бірден кейін бір ер адам терезеге жақындап, күміс түсті тапаншаны көрсетті. Сот судьясы – Солтүстік территорияның бас судьясы Брайан Росс Мартин. Мердок Фальконионы өлтіргені және Листі ұрлап алуға тырысқаны айыптары бойынша өзін кінәлі емес деп мәлімдеді. Лис Мердокты 2002 жылдың қарашасында полиция көрсеткен суреттерден таныды, ал сот барысында 18 қазанда оны бетпе-бет кездестірді. Сондай-ақ ол сотқа өзінің қолына байланғанын, басына қап кигізілгенін және оның көлігіне итерілгенін айтты, оның артқы орындығына тығылғанын мәлімдеді. Лис ол көліктен қашып, қараңғыға қашып, бұталардың арасында жасырынғанын, ал Мердок оны шырақпен іздегенін айтты. Сарапшылар іздеушілер Лиске тиесілі іздерден басқа қандай да бір іздер таппады. Мердоктың Алис-Спрингстен сол уақытта Барроу-Крикке қарай кеткені анықталды, бұл оның кісі өлтіру кезінде сол жерде болғанын көрсетеді. Сотта ұсынылған сараптамалық куәліктер оның қызмет көрсету станциясының бейнекамерасына түсірілген адам екенін көрсетті. Бұл мәліметті Мердоктың әкесі және оның серіктесі Джеймс Хелпи де растады. Полиция шабуыл кезінде қолданылған қолқымшақтарда Мердоктың ДНК-сын тапты. Бұл, Лис киімдеріндегі ДНК-мен сәйкестігімен бірге, Мердокты кісі өлтірумен айыптауға мүмкіндік берді. Оның ДНК-сы сонымен қатар Фальконио мен Лис саяхаттап келген микроавтобустың рульдік доңғалағында табылды, ол шабуылдан кейін Стюарт тас жолында қылмыскердің қолымен бұталарға айдалып кетті. Мердоктың адвокаты сотта ДНК сәйкестігінің себебі Алис-Спрингс қаласындағы Red Rooster мейрамханасындағы кездейсоқ қанның ауысуы болуы мүмкін немесе оны белгісіз адамдар жай ғана отырғызуы мүмкін деп мәлімдеді. Қосымша сынамалардың ластанғаны анықталды және олар сотқа дәлел ретінде ұсынылмады. Мердок өзінің және иті үшін тауық сатып алу үшін мейрамханаға барғанын айтты. Сот отырысында Лис бір кезде Фалькониомен бірге Red Rooster мейрамханасына тоқтағанын айтты. Куәгерлер Фальконионың жоғалып кеткенінен бір апта өткен соң бензин станциясында көргендерін мәлімдеді. Прокурор Рекс Уайлд бұл мәлімдемелерді жоққа шығарды, олардың әрқайсысы адамның шашының түсі туралы қарама-қайшы ақпарат бергенін атап өтті. Ол полицияның куәгерлердің әртүрлі мәлімдемелерін тексергенін, бірақ олардың барлығы нәтижесіз болғанын айтты. Фальконионың денесі "Австралияда бұрын-соңды болмаған ең жан-жақты полиция тергеулеріне қарамастан" ешқашан табылған жоқ. 2005 жылдың 13 желтоқсанында қазылар алқасы Мердокты бірауыздан кінәлі деп тапты және оған өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы берілді, оның кемінде 28 жыл бас бостандығынан айырылуға жатады. Ол Лиске жасалған басқа да шабуылдар бойынша да сотталды. Сот шешімінен кейін ғана Мердоктың бірнеше жыл бұрын Оңтүстік Австралияда ана мен қызына жасаған жыныстық шабуылдан ақталғаны белгілі болды.
Peter Marco Falconio (born 20 September 1972) was the third of four sons in a family who lived in Hepworth, West Yorkshire, England, United Kingdom. In 1996, he started a relationship with Joanne Lees (born 1973) after meeting her in a local nightclub. Lees soon began living with him the following year in Brighton, where Falconio was studying at Brighton University. On 15 November 2000, the couple embarked on a trip to Nepal, Singapore, Malaysia, Thailand, Cambodia and Australia (though recent news of the backpacker murders, the Port Arthur massacre, and the Childers Palace Backpackers Hostel fire had made their families anxious about that final leg of this trip). As the two went to the rear of the vehicle to investigate Lees moved into the driver's seat, ready to rev the engine. She then heard a loud bang from the rear of the van, and moments later the man was at the window brandishing a silver handgun. The judge was Brian Ross Martin QC, Chief Justice of the Northern Territory. Murdoch pleaded not guilty to charges of murdering Falconio and assaulting and attempting to kidnap Lees. Lees had identified Murdoch from police photographs shown to her in November 2002 and finally face to face during the trial on 18 October. She also told the court that her assailant tied her wrists together behind her, put a sack over her head and forced her into his ute (pickup truck), stating that the person forced her between the seats of and into the rear of his vehicle. Lees said she escaped from the ute and fled into the dark, hiding under bushes, while Murdoch tried to find her using a torch. Expert trackers could find no sign of footprints other than those of Lees in the vicinity. Murdoch was found to have left Alice Springs at a time and in a direction which were each consistent with him being at or around Barrow Creek at the time of the murder. Expert testimony presented at the trial indicated that he was the man captured in the CCTV footage at the service station at 12:38 am. This indication was later corroborated by Murdoch's own father as well as his business associate, James Helpi. The police found traces of Murdoch’s DNA on a pair of homemade handcuffs used in the attack. This, combined with the DNA match on Lees' T shirt, allowed Murdoch to be charged with the murder. His DNA was also found on the gearstick of the Kombi in which Falconio and Lees had been travelling, and which, subsequent to the attack on the Stuart Highway, was driven by the perpetrator into the bush. Murdoch's defence argued during the trial that the DNA match could have been due to accidental blood transfer in an Alice Springs Red Rooster restaurant prior to the alleged offence, or could have been simply planted by persons unknown. Further samples were found to be contaminated and were not presented as evidence. Murdoch gave evidence that he had stopped at the restaurant to buy chicken for himself and his dog. During the committal hearing, Lees at one stage mentioned that she and Falconio had stopped at Red Rooster. Eyewitnesses claimed they had seen Falconio at a petrol station one week after he went missing. Prosecutor Rex Wild QC dismissed these claims, arguing that each account gave conflicting information, in particular about the man's hair colour. He pointed out that the police had followed up various eyewitness accounts, all of which had proven fruitless. Falconio's body has never been found "despite one of the most exhaustive police investigations ever seen in Australia". On 13 December 2005, Murdoch was found guilty by a jury in a unanimous verdict and he was sentenced to life imprisonment with a non parole period of twenty eight years. He was also convicted of other assault related charges on Lees. Only after the sentencing was it revealed that Murdoch had previously been acquitted of aggravated sexual assault on a mother and daughter in South Australia some years earlier.
Апелляциялық шағымдар
2006 жылдың 12 желтоқсанында Мердок өмір бойына сотталғанына қатысты Жоғарғы сотқа шағымдануға өтініш білдірді. Оның адвокаттары сегіз негізгі шағым ұсынды. Мердок Листің куәлігінің күмәнді екенін айтты, себебі ол полициямен сұхбаттасудан бұрын оның суретін интернеттен және оны кісі өлтірумен байланысты мақаланы көрген. 2007 жылдың 10 қаңтарында Солтүстік территорияның қылмыстық апелляциялық соты (NT CCA) шағымның екі тармағын да қабылдамады. Содан кейін Мердок Австралияның Жоғарғы сотына шағымдану үшін арнайы рұқсат сұрады. 2007 жылдың 21 маусымында Жоғарғы сот арнайы рұқсат беруден бас тартты. Австралияның сот жүйесінде Мердок шағымданудың барлық мүмкіндіктерін пайдаланды. Австралияның Жоғарғы соты оның арнайы рұқсат беру туралы өтінішін қабылдамағаннан кейін, Мердок тағы да шағымдануы мүмкін деген болжамдар тарады. 2013 жылы ол Солтүстік территорияның қылмыстық апелляциялық сотына тағы бір шағым түсірді.
On 12 December 2006, Murdoch appealed against his life sentence in the Supreme Court. His lawyers lodged eight grounds of appeal. Murdoch claimed the evidence of Lees was tainted because she had seen a photograph of him on the internet before she was interviewed by police, as well as an article linking him to the murder. On 10 January 2007, the Northern Territory Court of Criminal Appeal (NT CCA) dismissed both limbs of the appeal. Murdoch then applied for Special Leave to appeal to the High Court of Australia. On 21 June 2007, the High Court refused to grant Special Leave. Under the Australian judicial system, Murdoch has now exhausted all opportunities of appeal. Subsequent to the High Court of Australia refusing to grant his application for Special Leave, there was media speculation that Murdoch would lodge a further appeal. He launched another appeal to the Northern Territory criminal court of appeal in 2013.
Кейінгі дамуы
2006 жылдың сәуірінде The Bulletin газеті Мердоктың түрмеде отырған кезінде және сот барысында тауық етін ұсынудан бас тартқанын, себебі оған аллергия бар екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, Дарвиннің ең қауіпсіз Беррима түрмесінде оның "түрме диетологы арнайы мәзір жасау үшін тағайындалған" медициналық анықтамасы бар екендігі хабарланды, осы аллергиясының салдарынан оған ешқашан тауық ұсынбауды сұрады. Бұл сотта оның қорғанысына қайшы келді, ол өзі және оның иті үшін тауық сатып алу кезінде ДНК-сы Листің киімдеріне ауысқан болуы мүмкін екенін айтқан. Мёрдоктың өзі бұл идеяға қарсы шықты. Оның 2011 жылы жарық көрген Find! Falconio кітабында "қазылар алқасына жалған айтылып, үлкен қысым көрсетілген, нәтижесінде әділет теріс бұзылған сот процесі" деп сипаттаған оқиға туралы айтылған. Ноблдің Порт-Артур қырғынын да қамтитын жазбаларын бірнеше журналист қастандық теориясы деп сипаттады. 2017 жылдың сәуірінде NT News газетіне Мердоктың Фальконионың денесін "кесіп, екі үлкен қапқа салып қойғанын" жазған анонимді хат келді. Хатта серіктеске сүйектерді қышқылда ерітіп, Перттегі Суан өзеніне тастау тапсырылғаны, бірақ серіктес Джеральдтоннан өтіп, қаптарды ашпай Батыс Австралияның шұғылалы аймағына жерлегені айтылған. NT News бұл хатты Солтүстік территория полициясына жіберді, олар хатты қарастырып жатырмыз деді.
In April 2006, The Bulletin reported that Murdoch had refused to be served chicken while incarcerated during the committal and trial, claiming he was allergic to it, and that he has a standing medical certificate at Darwin's maximum security Berrimah Prison where he had a "prison dietitian assigned to create a special menu" due to this allergy, requesting that he never be served chicken. This contradicted his defence at trial that his DNA might have been transferred onto Lees' clothing while buying chicken for himself and his dog. Murdoch himself has spoken out against this idea. His 2011 book Find! Falconio outlines what he describes as "the show trial in which the jury was lied to and pressure cooked resulting in a shocking miscarriage of justice". Noble's writings, which also cover the Port Arthur massacre, have been described by several journalists as conspiracy theories. In April 2017, the NT News received an anonymous letter claiming that Murdoch had "cut [Falconio]'s body up" and placed it in two large bags. The letter claimed that an associate was asked to dissolve the remains in acid and dispose of them in the Swan River in Perth, but the associate had instead gone past Geraldton and buried the bags unopened in remote Western Australia. The NT News forwarded the letter to Northern Territory Police, who said they were reviewing the letter.
Медиа
2005 жылы Мердоктың соты әлі жалғасып жатқан кезде, Австралияда «Волк-Крик» фильмі жарық көрді. Фильм «нағыз оқиғаларға негізделген» деп жарнамаланғандықтан, Солтүстік территория соты оның сот процесінің нәтижесіне әсер етуі мүмкін деген сеніммен Аумақ ішінде көрсетілуіне тыйым салды. Алайда фильм Австралиядағы басқа да кісі өлтірулерге, мысалы, саяхатшыларға жасалған шабуылдарға және Фальконио ісіне шабыланды. Лис Мартин Баширмен теледидарда сұхбаттасуға келісті, ол кейіннен Австралияда көрсетілді, оның үшін оған 50 000 фунт стерлинг төленді. Кейін ол сотта сөйлегенде, Австралияда Фальконионың өлімі туралы хабардарлықты арттыру үшін сұхбатқа келіскенін айтты, себебі ол істің жариялылығы азайғанын сезінген. Лис өзінің өмірі туралы «Артқа жол жоқ» атты кітап жазды. Ол 2006 жылдың қазан айында кітаптың тұсаукесеріне Англияға барды және 2 және 3 қазанда The Times газетінде кітаптан үзінділер жарияланды. 2006 жылдың 10 қазанында Лис BBC News 24 телеарнасының сұхбатына қатысты. 2007 жылдың наурыз айында Австралияның Channel Ten телеарнасы «Джоанн Лис: Аутбэктің кісі өлтіруі» деген деректі фильмді көрсетті, ол Лис көзқарасынан Фальконионың өлімі мен сот процесін қамтыды. Лис және Фальконио рөлдерін тиісінше Жоанна Фроггат және Лоуренс Брюльс ойнады. Бұл фильм 2007 жылдың 8 сәуірінде Ұлыбританияда ITV1, 2007 жылдың 10 маусымында Жаңа Зеландияда TV One және 2009 жылдың 12 қаңтарында Германияда RTL 2 телеарналарында көрсетілді. Бұл оқиға 2017 жылдың 28 қаңтарында Casefile True Crime Podcast подкастында да жарияланды. 2020 жылдың маусым айында Ұлыбританиядағы Channel 4 және Австралиядағы Channel Seven «Аутбэктің кісі өлтіруі: Фальконио мен Лис құпиясы» деген төрт бөлімді деректік серияны көрсетті.
In 2005, while Murdoch's trial was still under way, the film Wolf Creek was released in Australia. As the film was marketed as being "based on true events", the Northern Territory court placed an injunction on its release within the Territory in the belief that it could influence the outcome of the proceedings. However, the movie was inspired by other murders around Australia, such as the backpacker murders, as well as the Falconio case. Lees agreed to a televised interview with Martin Bashir which was later televised in Australia, for which she was paid £50,000. She later testified in court that she had agreed to the interview to raise awareness of Falconio's murder in Australia, as she felt the public profile of the case had diminished. Lees wrote No Turning Back, a book about her life. She went to England for the launch of the book in October 2006 and a serialisation appeared in The Times newspaper on 2 and 3 October. On 10 October 2006, Lees was interviewed by BBC News 24. In March 2007, Australia's Channel Ten presented a docudrama covering the murder and trial from Lees' perspective, entitled Joanne Lees: Murder in the Outback. The roles of Lees and Falconio were played by Joanne Froggatt and Laurence Breuls, respectively. It was also shown by ITV1 in the United Kingdom on 8 April 2007, by TV One in New Zealand on 10 June 2007, and by RTL 2 in Germany on 12 January 2009. The case was also covered by Casefile True Crime Podcast on 28 January 2017. In June 2020, Channel 4 in the UK and Australia’s Channel Seven broadcast a four part documentary series entitled Murder in the Outback: The Falconio and Lees Mystery.