Кіріспе

Дания аймағы

Оңтүстік Дания аймағы (Region Syddanmark, ; Region Süddänemark, ;) – Данияның әкімшілік аймағы, 2007 жылғы 1 қаңтарда Данияның 2007 жылғы муниципалдық реформасының аясында құрылған. Бұл реформа дәстүрлі округтерді ("amter") жойып, бес ірі аймақ құрды. Сонымен қатар, кішігірім муниципалитеттер ірі бірліктерге біріктірілді, нәтижесінде 2007 жылғы 1 қаңтарға дейін 271 болған муниципалитеттер саны 98-ге дейін азайды. Реформа аймақтық деңгейдегі билікті жергілікті деңгей мен Копенгагендегі орталық үкімет пайдасына күрт төмендетті. Оңтүстік Дания аймағында 22 муниципалитет бар. Реформа Данияда 2007 жылғы 1 қаңтарда күшіне енді, бірақ реформаның бір бөлігі болған Эроскёбинг және Марстал муниципалитеттерінің (Фуниядағы) бірігуіне 2006 жылғы 1 қаңтарда, яғни негізгі реформадан бір жыл бұрын рұқсат берілді. Аймақ оңтүстікте Шлезвиг-Гольштейнмен (Германия) және солтүстікте Орталық Даниямен шектеседі, ал Ұлы белдеу арқылы Зеландия аймағымен байланысады. Аймақтың әкімшілік орталығы – Вейле қаласы, бірақ Оденсе – аймақтың ең ірі қаласы және Оңтүстік Дания университетінің бас кампусы, ал филиалдары Эсбьерг, Колдинг және Сённерборг қалаларында орналасқан. Аймақтық әкімшіліктің құзыретіне ауруханалар және аймақтық қоғамдық көлік жүйесі кіреді, ол екі оператор арасында бөлінген: материктегі Sydtrafik және Альс, ал Фуниядағы және жақын аралдағы Fynbus. Эро (2016 жылдан бері) және Фано (2018 жылдан бері) аралдағы муниципалитеттері қоғамдық көліктерді өздері ұйымдастырады.

География

Оңтүстік Дания аймағы – Данияның ең батыс әкімшілік аймағы (Зеландия аймағы ең оңтүстік аймақ болып табылады). Ол бұрынғы Фюн, Рибе және Оңтүстік Ютландия округтерінен құралған, сондай-ақ бұрынғы Вейле округінің он муниципалитеті қосылған. Вейле округіне бұрынғы аумақтар жаңа муниципалитеттерден тұрады: Фредерисия (реформа нәтижесінде өзгермеген), Вейле (Вейле, Бёркоп, Эгтвед, Гив және Йеллинг муниципалитеттерінің бөліктері біріктірілді) және Колдинг (Колдинг, Лундерсков, Вамдруп муниципалитеттерінің бөліктері, сондай-ақ Эгтвед және Кристиансфельд муниципалитеттерінің бөліктері – соңғысы Оңтүстік Ютландия округінен). Барлығы 78 муниципалитет біріктіріліп, 22 жаңа бірлік құрылды.

ЖІӨ

2018 жылы аймақтың жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 57,3 миллиард еуроны құрады, бұл Данияның экономикалық өнімнің 19,0 пайызын білдіреді. Сатып алу қабілетіне түзетілген жан басына шаққандағы ЖІӨ сол жылы 35 100 еуроға тең немесе ЕО27 орташа көрсеткішінің 116 пайызын құрады.

Солтүстік Шлезвиг немістері

Оңтүстік Дания аймағы Данияның негізгі бөлігіндегі жалғыз ресми танылған этнолингвистикалық азшылығы – Солтүстік Шлезвиг немістерінің өмір сүретін жері. Бұл азшылық Aabenraa/Apenrade, Haderslev/Hadersleben, Sønderborg/Sonderburg және Tønder/Tondern муниципалитеттерінің жалпы халқының шамамен 6% құрайды. Осы төрт муниципалитетте неміс азшылығы Еуропалық аймақтық немесе азшылық тілдері хартасына сәйкес белгілі бір тілдік құқықтарға ие.

Өңірлік кеңес

Данияның бес өңірінің әрқайсысында 41 мүшеден тұратын аймақтық кеңес бар. Олар жергілікті сайлау кезінде төрт жыл сайын сайланады. Сайлау партиясы Жалпы орын саны Сайланған төраға 2005 14 16 23 13 14 1 Карл Холст (V) 2009 12 14 6 4 13 12 0 13 12 13 2 15 2 2017 10 12 6 15 14 2 Стефани Лоуз (V) 2021 12 23 22 11 7 2 Қазіргі кезде 11 23 23 11 7 2 Kmdvalg.dk деректері бойынша.