Кіріспе
1974 жылы Питер Дэвис режиссері түсірген американдық деректі фильм. "Жүректер мен саналар" фильмі Вьетнам соғысы туралы 1974 жылы түсірілген американдық деректі фильм. Фильмнің атауы президент Линдон Б. Джонсонның: "Соңғы жеңіс сол жерде тіршілік ететін адамдардың жүректері мен санасына байланысты болады" деген сөзінен алынған. Фильм 1974 жылғы Канн кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. АҚШ-та заңдық мәселелерге байланысты коммерциялық таралу кешіктірілді, оның ішінде сұхбат берушілердің бірі, бұрынғы Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Уолт Ростоу уақытша тыйым салу туралы бұйрық алды. Ол өз адвокаты арқылы фильмнің "шамалы бұрмаланған" және "шындықты көрсетпейтін" екенін, сондай-ақ сұхбатының нәтижелерін бекітуге мүмкіндік берілмегенін мәлімдеді. Columbia Pictures фильмді таратудан бас тартты, бұл продюсерлерді құқықтарды қайта сатып алып, оны басқа жолмен шығаруға мәжбүр етті. Фильм 1974 жылғы "Оскар" сыйлығына ілікту үшін Лос-Анджелесте бір апта бойы көрсетілді. 2018 жылы фильм Конгресс кітапханасы тарапынан "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп танылып, Ұлттық кино тізіліміне енгізілді.
Hearts and Minds is a 1974 American documentary film about the Vietnam War directed by Peter Davis. The film's title is based on a quote from President Lyndon B. Johnson: "the ultimate victory will depend on the hearts and minds of the people who actually live out there". The film premiered at the 1974 Cannes Film Festival. Commercial distribution was delayed in the United States due to legal issues, including a temporary restraining order obtained by one of the interviewees, former National Security Advisor Walt Rostow, who had claimed through his attorney that the film was "somewhat misleading" and "not representative" and that he had not been given the opportunity to approve the results of his interview. Columbia Pictures refused to distribute the picture, which forced the producers to purchase back the rights and release it by other means. The film was shown in Los Angeles for the one week it needed to be eligible for consideration in the 1974 Academy Awards. In 2018, the film was selected for preservation in the National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant."
Танымал тұлғалар
Фильмдегі «ең қорқынышты және даулы көріністердің бірі» деп сипатталатын көріністе Оңтүстік Вьетнам сарбазы мен оның қайғылы отбасының жерлеу рәсімі көрсетіледі, онда жылап жатқан әйелге табуттың ішіне секіруінен бас тартуға мәжбүр болады. Жерлеу сахнасы 1964-1968 жылдар аралығында Вьетнам соғысындағы американдық әскери операциялардың командирі және 1968-1972 жылдар аралығында АҚШ армиясының штаб бастығы болған генерал Уильям Уэстморлендпен сұхбаттасумен қатар қойылады. Ол таңғалған Дэвиске: «Шығыс адамы батыстықтар сияқты өмірге жоғары баға бермейді. Өмір мол, шығыста өмір арзан» дейді. Бастапқы түсірілімнен кейін Уэстморленд өзінің дұрыс айтылмағанын мойындады. Екінші түсірілімде пленка бітіп қалғаннан кейін, бөлім үшінші рет қайта түсірілді және фильмге енген нұсқа осы үшінші түсірілім болды. Фильмде сонымен қатар Солтүстік Вьетнамдықтар 6 жылға тұтқынға алған АҚШ әскери-теңіз күштерінің ұшқышы Джордж Томас Кокердің кадрлары да бар, оның ішінде екі жылдан астам уақыты жеке камерада өтті. Фильмнің ең алғашқы көріністерінің бірі Кокердің туған қаласы Нью-Джерси штатының Линден қаласындағы үйге оралу парадын көрсетеді, онда ол қала әкімшілігінің алдында жиналған көпшілікке, қажет болған жағдайда оны қайтадан соғысқа жіберуге дайын болу керектігін айтады. Мектептегі жиналыста студенттің Вьетнам туралы сұрағына жауап берген Кокер: «Егер адамдар болмаса, бұл жер өте әдемі еді. Сол жердегі адамдар өте артта қалған және жабайы, олар бәрін бүлдіреді» дейді. 2004 жылы фильм туралы мақаласында The Washington Post газетінің редакторы Дессон Томсон Кокердің фильмге енгізілуіне қатысты пікір білдіріп, «Дэвис соғыс жақтастарын пайдаланғанда, мұқият таңдайды» деп атап өтті. Time журналының Стефан Канфер Кокердің бейнеленуіндегі теңгерімсіздікті атап өтті: «Ескі тұтқынның Нью-Джерсиге оралуы қызыл, ақ және көк қанды патриоттар мен таңданған мектеп оқушыларының аясында бейнеленген. Оңтүстік Вьетнамдық саяси тұтқындардың азаптарын толыққанды көрсететін камера, американдық лейтенанттың қорлық пен азаптау тәжірибесіне қызығушылық танытпайды». Фильмде сонымен қатар Вьетнам соғысының ардагері және соғысқа қарсы белсенді Бобби Мюллер де бар, ол кейіннен Американың Вьетнам ардагерлерін құрды. 1971 жылы Пентагон құжаттарын жариялаған Дэниел Эллсберг Вьетнамдағы соғысқа қатысты бастапқы ынтасын талқылайды. Соңғы сұхбатта АҚШ-тың Вьетнам ардагері Рэнди Флойд: «Біз Вьетнамда алған білімнен қашуға тырыстық. Менің ойымша, американдықтар өздерінің лауазымды тұлғалары мен саясаткерлерінің жасаған қылмыстарын көруге тырыспады» дейді. Фильмде Пхан Тхи Ким Фук түсірілген кадрлар да бар, онда Напалм шабуылынан кейін тоғыз жасында арқасы күйіп, жалаңаш күйі көшеде жүгіріп бара жатыр. Rotten Tomatoes веб-сайтындағы сыншылардың пікірлерін есептеу көрсеткендей, олар есептеген 40 кино сыншысының 90% оң пікір білдірген, ал орташа бағасы 10-нан 8,31 болды. 1960-1970 жылдардағы Вьетнам соғысы туралы фильмдер соғысқа қатысты елдегі терең дауларды көрсетті. Кейбіреулері соғыс жақтастарын қолдап, соғысқа қарсы наразылық білдіргендерді айыптады, ал басқалары керісінше, үкімет басшылары мен саясатын сынға алды. «Жүректер мен ақыл-ойлар» соғыс аяқталғанға дейін, 1975 жылы шығарылған алғашқы фильмдердің бірі болды. The Washington Post газетінің редакторы Дессон Томсон оны «бұрын-соңды түсірілген ең жақсы деректі фильмдердің бірі, сол дәуірдің ой-пікірлері мен сезімдері туралы керемет фильм, оның барлық агрессивті, рухтылығы туралы» деп сипаттады. World Movies, Австралияның абоненттік телеарнасы, 2007 жылы 25 Docs You Must See Before You Die сериясына «Жүректер мен ақыл-ойлар» фильмін қосты. Басқа сыншылар фильмді оның бір жақты көрсетілуі үшін сынға алды. Роджер Эберт Chicago Sun Times газетінде үш жұлдызды шолуда былай деп жазды: «Бұл Вьетнам туралы деректі фильм, ол бізбен толыққанды әңгімелеспейді. Егер біз кадрлардың қалай алынғанын және монтаждаудың қалай жасалатынын білсек, ол кейде үгіт-насихат сияқты көрінеді. Бірақ көрініс сайын, материалдың өзі соншалықты қорқынышты, оның алдағы әрекеттерін жоққа шығарады». The New York Times газетінің Уолтер Гудман «Пропагандалық фильмнің жалған өнері» атты мақаласында Дэвистің сұхбаттың тек бір жағын көрсету әдісін атап өтті, Уолт Ростоудың жауабы тергеушінің «біршама қозуына, ым-ишарасына, бет-әлпетіне, сөз айтуға» жауап берген болуы мүмкін екенін атап өтті. Бұл сынға актриса Ширли Маклейн былай деп жауап берді: «[Гудман мырза] үгіт-насихаттың теріс мағынасымен байланысты болатын алдау мен бұрмалауды көрсетеді. Мысалы, Гудман мырза көптеген елдерде үгіт-насихат мемлекеттің монополиясы екенін айтады, бірақ АҚШ-та үгіт-насихаттың ең көрнекті мысалдары «мемлекеттің қарсыластарынан» келеді. Бұл абсурд». United Press International агенттігінің журналисі Дэвид Дугас 1975 жылы Pacific Stars and Stripes газетінде жариялаған шолуында: «Дэвистің көзқарасы анық бір жақты және Вьетнамның жақтастарын әсер етуі екіталай. Бірақ оның фильмі керемет құрастырылған, өткір және ақпаратты» деді. David Ng Images: A Journal of Film and Popular Culture онлайн журналындағы шолуында: «Деректі фильм тон мен мазмұны бойынша соғысқа қарсы екені анық» деп жазды. National Review консервативті журналының M. Joseph Sobran, Jr. «ашық үгіт-насихат, жалған бір жақты» деп жазды және осы эффектке қол жеткізу үшін өндірушілер қолданған кинематографиялық әдістерді көрсетті. Time журналының Стефан Канфер «Жүректер мен ақыл-ойлар» фильмінде «жеткілікті жүрек бар екенін, бірақ ақыл жоқ екенін» айтты. «Бәлкім, ең үлкен кемшілік әдісте жатыр: Вьетнам соғысы тым күрделі, тым алдамшы, оны пікір білдірмейтін жинақтау стилінде қарастыруға болмайды». «Жүректер мен ақыл-ойлар» фильмінде қолданылған көптеген кинематографиялық әдістер 2004 жылғы Мурдің «Фаренгейт 9/11» деректі фильміне ұқсас.
Академия сыйлығы
Columbia Pictures фильмді таратудан бас тартқаннан кейін, продюсер Берт Шнайдер Генри Джагломға құқықтарды қайта сатып алу үшін жүгінді және 1975 жылдың наурыз айында Warner Bros арқылы фильмді шығарды. 1974 жылдың 18 желтоқсанында Лос-Анджелесте, Калифорнияда ашылуы жоспарланған, бірақ продюсерлік компания Columbia Pictures-тен құқықтарды сатып алуға қажетті 1 миллион долларды төлей алмағандықтан, ол күштен тоқтатылды. Фильм 1974 жылғы «Оскар» сыйлығына ілікту үшін қажетті бір аптаға Лос-Анджелесте көрсетілді. 1975 жылдың 8 сәуірінде «Үздік деректі фильм» үшін «Оскар» сыйлығын қабылдаған сөзінде қосымша продюсер Берт Шнайдер: «Вьетнам азат етілуге айнақден бұрын осында болуымыз қызық» деді де, Париж бейбіт келісіміндегі (Вьетконг) Уақытша революциялық үкіметінің елшісі Динь Ба Тидің «Барлық американдықтарға достық сәлем» деген жеделхатын оқыды. Жеделхатта соғысқа қарсы қозғалысқа «бейбітшілік үшін жасаған барлық еңбектері үшін» алғыс айтылды. Франк Синатра кештің соңында бағдарламаның тағы бір жүргізушісі Боб Хоуптың хатын оқып берді, онда былай делінген: «Академия: «Біз бағдарламада жасалған саяси сілтемелерге жауапты емеспіз және олардың бүгін орын алғанына өкінеміз»».
Сақтау
Академия киноархиві 2000 жылы "Жүректер мен ойлар" фильмін сақтап қалды.