Кіріспе

Американдық дәрігер Вернон Бенджамин Маунткасл (15 шілде 1918 – 11 қаңтар 2015) – американдық нейрофизиолог және Джонс Хопкинс университетінің нейроғылымдарының зейнеткер профессор. Ол 1950 жылдары ми қабығының бағаналық құрылымын ашты және сипаттады. Бұл жаңалық ми қабығын зерттеуде маңызды бетбұрыс болды, себебі Маунткаслдың 1957 жылғы соматосенсорлық қабық туралы жұмысынан кейін сезімдік функцияны зерттеудің көптеген жұмыстары бағаналық құрылымды негізге алды.

Ерте өмір және білім

Вернон Бенджамин Маунткасл 1918 жылғы 15 шілдеде Кентукки штатының Шелбивилл қаласында "фермерлер, өнеркәсіптік кәсіпкерлер немесе теміржол салушылар" отбасында бес баланың үшіншісі болып дүниеге келді. 1921 жылы оның отбасы Вирджиния штатының Роанок қаласына көшіп, ол бастауыш және орта мектепте оқыды және "ынтық бойскаут" болды. 1938 жылы ол Джонс Хопкинс университетінде медициналық факультетке қабылданды, онда оның ұстаздары Уильям Мансфилд Кларк, Филип Бард, Адольф Мейер, Арнольд Райс Рич, Максвелл Уинтроб және Уорфилд Лонгкоп болды. Оқу кезінде Маунткасл хирург болуды жоспарлаған және Екінші дүниежүзілік соғыстан оралғаннан кейін ғана тәжірибелер жүргізе бастады. Ол флатер және дірілдің перифериялық механорецепторлардың әрекеті арқылы туындайтын нейрондық негізін түсіндіретін зерттеу жүргізді. 1978 жылы Маунткасл неокортекстің барлық бөліктері бірдей принцип бойынша жұмыс істейді деп ұсынды, сонда кортикальді бағана есептеу бірлігі болып табылады. Маунткаслдың жеке нейрондық кодтауды зерттеуге деген құлшынысы Джонс Хопкинс медицина мектебіндегі нейрофизиологияның Бард зертханасындағы басшылығы арқылы дамыды, ол көп жылдар бойы осы тармаққа арналған әлемдегі жалғыз институт болды. Оның жұмысы бүгінде Zanvyl Krieger Mind/Brain институтында жалғасуда. Маунткасл 2015 жылдың қаңтар айында Балтиморда 96 жасында қайтыс болды.

Марапаттар мен құрметтер

Маунткасл 1965 жылы Америка өнер және ғылым академиясының, ал 1966 жылы Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1976 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болды. 1978 жылы ол Дэвид Хьюбель мен Торстен Визельмен бірге Колумбия университетінің Луиза Гросс Хорвиц сыйлығын алды, ал олар 1981 жылы Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын иеленді. 1980 жылы ол нейроғылымдар саласындағы Ральф В. Жерард сыйлығымен марапатталды. 1981 жылы Маунткасл Дүниежүзілік мәдени кеңестің негізін қалаушы мүшесі атанды. 1983 жылы ол негізгі медициналық зерттеулер үшін Альберт Ласкер сыйлығын алды. 1984 жылы Маунткасл Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығын алды. Ол сондай-ақ 1986 жылы АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталды. 1998 жылы Маунткасл Ұлттық ғылым академиясының нейроғылымдар саласындағы NAS сыйлығын алды. Дэвид Хьюбель Нобель сыйлығын қабылдау сөйлесінде Маунткаслдың "соматосенсорлық қабықтағы бағаналарды ашуы Рамон и Кахалдан бері ми қабығын түсінуге ең маңызды үлес болды" деді. Джефф Хокинс өзінің "Интеллект туралы" кітабында Маунткаслдың 1978 жылғы "Ұйымдастыру принципі" атты мақаласын "нейроғылымның Розетта тасы" деп сипаттады.