Кіріспе

Норвегияның Вестфолд округіндегі шіркеу

Høyjord Stave Church (Høyjord stavkirke) – Норвегияның Вестфолд округіне қарасты Сандефьорд муниципалитетіндегі Норвегия шіркеуінің приходтық шіркеуі. Ол Хёйджорд ауылында орналасқан. Бұл шіркеу Тунсберг епархиясындағы Сандефьорд декандық округінің (prosti) құрамына кіретін Хёйджорд приходына қарасты. Қоңыр түсті, ағаштан салынған шіркеу 12 ғасырдың соңында белгісіз сәулетшінің жобасы бойынша, ағаштан жасалған шіркеу стилінде салынған. Шіркеуге шамамен 150 адам сыяды. Бұл Вестфолд округіндегі әлі күнге дейін сақталған жалғыз ағаштан жасалған шіркеу. Сонымен қатар, бұл Норвегиядағы ең оңтүстікте орналасқан және бастапқы түрінде сақталған тағанша шіркеу. Шіркеу Норвегиядағы үш орталық тіректі шіркеудің (midtmastkirke) бірі. Қазіргі ағаштан жасалған шіркеу шамамен 1300 жылға жатса да, оның бір бөлігі 1100 жылдарда және 1275 жылы салынған. Шіркеу бір кемелі, шаршы тәрізді ғибадатханасы бар ғимарат. Бұл Нумедаль типіндегі тақташа шіркеу. Қайта жаңарту жұмыстары 1600 жылдарда басталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін де қайта жаңартылды. Ортағасырлық кемесі мен ғибадатхананың негізгі құрылымдық элементтері сақталған. Ғибадатхананың үстіндегі ағаш қаптамасы қайта құрылды.

Тарих

Шіркеу туралы ең ерте тарихи жазбалар 1374 жылға дейін жетеді, бірақ шіркеу сол жылы салынбаған. Шіркеу екі ғасыр бойында салынып келген. Қазіргі шіркеудің ғибадатханасы 1150 және 1200 жылдар аралығында салынған. Ол 12 ғасырдың романдық стилінде салынған. Кішкентай ғимарат бастапқыда бүкіл шіркеу ретінде пайдаланылған. Шамамен 100 жыл өткен соң, 1275 жылы, бастапқы ғимараттың батыс жағына әлдеқайда үлкен готикалық стильдегі кеме салынды. Кеме салынғаннан кейін ғимараттың ескі бөлігі хорға айналды. Кемеде шатырды ұстап тұрған 12 үлкен тіреу болды, олардың әрқайсысы ерекше дизайнмен жасалған, сондай-ақ шатырды ұстап тұрған үлкен орталық тіреуі де болды. Осы тіреудің ортасы Исаны бейнелесе, ал шатырдың астындағы он екі тіреу он екі апостолды бейнеледі. Алғашқыда шіркеудің барлық ғимаратты айналатын ашық дәліздері болған. 1689 жылы шіркеу тозығы жетіп, күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Сыртқы ашық дәліздер алынып тасталды және сыртқы ағаш панельдер орнатылды. Сондай-ақ 1689 жылы жаңа шатыр орнатылды және шатыр қайта салынғандықтан орталық тіреу осы кезде алынып тасталған болуы мүмкін. 1840 жылы шіркеудің ішкі бөлігі жаңартылды. Ағаш панельдер орнатылды және жаңа (өте үлкен) терезелер қойылды. 1948-1953 жылдарғы реставрация кезінде ғибадатхана еденінің астындағы топырақтың жұқа қабатынан ер адамның, екі баланың және екі әйелдің сақталған бес қаңқасы табылды. Денелер 1300 жылдардың ортасында болған "Қара өлім" кезеңіне жатқызылды.