«Бір триллион доллар» романы – Нью-Йорк пицца жеткізушісінің 16 ғасырлық итальян саудагерінен қалған алып мұрасын және болашақты құтқару міндетін баяндайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2001 жылы шыққан Андреас Эшбахтың романы
2001 novel by Andreas Eschbach
«Бір триллион доллар» – неміс жазушысы Андреас Эшбахтың 2001 жылы жарық көрген романы. Оның сюжеті Нью-Йорк қаласынан келген жас пицца жеткізушіге байланысты, ол 16 ғасырда Флоренцияда өмір сүрген әулетінің бірінен триллион АҚШ долларын мұраға алады. Осы ақшамен бірге адамзаттың жоғалған болашағын қайтару үшін оны қолдану керектігі туралы болжам келеді. Романның атауы ағылшын тілінде «Бір триллион доллар» деп дұрыс аударылған, себебі ол «миллиард» (10⁹) сөзінің ұзақ масштабтағы қолданылуын көрсетеді, ал қысқа масштабта ол «триллион» деп аталады.
Eine Billion Dollar is a 2001 novel by German writer Andreas Eschbach. Its plot revolves around a young pizza driver from New York City, who inherits a trillion US dollars from one of his ancestors who lived in 16th century Florence. With the money comes a prophecy that he must use it to give humanity back its lost future. The title is correctly translated into English as "One Trillion Dollars", as it refers to the long scale use of the word billion (10), which is called a trillion in the short scale.
Сюжет
Джон Сальваторе Фонтанелли, Нью-Йоркте аяқ киім жасайтын шебердің ұлы, пицца жеткізуші болып жұмыс істейді. Бір күні оны итальяндық заңгер Уолдорф Асторияға шақырып алады. Онда оған 16 ғасырда Флоренцияда өмір сүрген және жұмыс істеген бай итальяндық саудагердің соңғы ер баласы болғаны үшін зор байлық мұраға көшкені хабарланады. Бұл саудагер шамамен 500 жыл бұрын банк шотына шамалы сома ақша салып қойған. Бір құрама пайыздың күшімен бұл сома қазірде шамамен 1,000,000,000,000 АҚШ долларына тең. Сәтке бір сәтте Джон Фонтанелли әлемдегі ең бай адамға айналады, оның күйі көптеген елдердің ЖІӨ-сінен де жоғары. Бірақ оның атасы мұрагеріне осы байлықты адамзатқа жоғалған болашағын қайтару үшін пайдалану міндетін жүктейді. Біраз ойланып, ол атасының тапсырған міндетін қабылдап, әлеуметтік және экологиялық тұрғыдан әлемді жақсартуға тырысады. Оның құпия кеңесшісі Малкольм Маккейннің кеңесімен ол «Fontanelli Enterprises» деп аталатын ірі корпорация құрып, мұраға алған байлығын стратегиялық түрде әртүрлі жобаларға инвестициялап, өзінің билігі мен ықпалын арттырады. «ExxonMobil» компаниясын жаулап алудан бастап, Джон Фонтанеллидің бұйрықтары енді басқа компаниялардың, валюталардың және тіпті толық елдердің экономикасының тағдырын шешеді. Уақыт өте келе Джон бұлдың бәрі оның міндетін орындауға жеткізбейтінін түсінеді. Адамзаттың болашақ дамуын жақсырақ түсіну үшін ол үлкен және құпия ғылыми жобаны ұйымдастырады, ол күрделі компьютерлік модельдерді қолданып, әртүрлі болашақ сценарийлерді симуляциялайды. Нәтижелер жарияланғанда, Фонтанелли мен Маккейн адамзатты өзін-өзі жоюға алып келетін дамудан құтқарудың дұрыс жолы туралы пікір келіспейді. Маккейн Фонтанеллиді тастап кетеді, адамзаттың тағдыры шағын, бірақ білікті элитаға дейін қысқартылатынын айтады. Ол жеке қаражатымен тағы бір компания құрып, СПИД вирусын зерттеудегі жетекші ғалымдарды тиімді емді әзірлеуден қолдарын шешуге итермелейді. Ал Фонтанелли әлемдік спикерді сайлауды ұйымдастыру және оны жүзеге асыру үшін қайырымдылық қор құрып жатыр. Оның ойынша, көпұлтты компанияларды жаһандық заңдармен ғана бақылауға болады, сонда ғана апаттың алдын алуға болады. Фонтанелли мен Маккейннің адамзатты апатты тағдырдан құтқаруға бағытталған қарама-қайшы стратегиялары билік үшін күреске ұшырап, оны күшейтеді. Фонтанелли жартылай жеңіске жетеді: әлемдік спикерді сайлау өтеді. Кітап Джон Фонтанеллидің өлімімен аяқталады, оны Маккейннің ықпалына бірте-бірте түскен ескі досы атып өлтіреді.
John Salvatore Fontanelli, the son of a shoemaker in New York who works as a pizza driver, is one day invited to the Waldorf Astoria by an Italian lawyer, where he is informed that he inherited a huge fortune simply by being the last male descendant of a wealthy Italian merchant living and working in 16th century Florence. This merchant put a rather small amount of money in a bank account some 500 years ago. Through the magic of compound interest, this sum has now grown into the equivalent of roughly 1,000,000,000,000 US dollars. In one fell swoop, John Fontanelli has become by far the richest person in the world, his net worth being bigger than the GDP of most countries. Yet, his ancestor has charged his heir with the task of using the inheritance to give back mankind its lost future. After some hither and thither, he accepts the role assigned to him by his ancestor and tries to better the world socially and ecologically. On the advice of his mysterious new consultant, Malcolm McCaine, he founds a huge corporation called Fontanelli Enterprises and strategically invests the inherited fortune in a diversified group of projects to grow his power and influence. Starting with the hostile takeover of ExxonMobil, John Fontanelli's orders now decide the fate of other companies, currencies, and even complete countries' economies. With the passing of time, John recognizes that all this will not ultimately lead him to success in mastering his assigned task. To get a better picture of the future development of mankind, he sets up a gigantic and secret scientific project, which uses complex computer models to simulate different future scenarios. When the sobering result is finally announced, Fontanelli and McCaine differ about the correct approach to save humanity from its obvious self destroying development. McCaine leaves Fontanelli, thinking that mankind is doomed to being minimized down to a small but qualified elite. By using his own money, he sets up another company and tries to entice away leading scientists in the research of the AIDS virus to withdraw their manpower from the development of an effective cure. Fontanelli, on the other side, is setting up a foundation to organize and enforce the election of a world speaker. In his belief, the multi national companies can only be controlled by global laws to prevent a catastrophe. The opposing and contradictory strategies of Fontanelli and McCaine to save humanity from its disastrous fate culminate in an exacerbated struggle for power. Fontanelli achieves a partial victory: The election of a world speaker finally takes place. The book ends with the death of John Fontanelli, who gets shot by an old friend who gradually came under the influence of McCaine.
Талдау
Теориялық тұрғыдан алғанда, кітапта сипатталғандай байлық жинау мүмкін еді. 300 флориннен басталатын инвестиция, шамамен 10 000 АҚШ долларына тең келіп, жылдық 4% пайыздық ставкамен есептегенде, романдағы 470 жылдың ішінде шамамен 1 триллион долларға дейін өсуі мүмкін еді. Дегенмен, шынайы жағдайда осыны іске асыруды қиын ететін бірнеше фактор бар. Капиталдың өсуі процестің соңғы жылдарында ғана мүмкін болар еді. 500 жыл ішінде жоғары инфляция немесе тіпті мемлекеттік банкроттық сияқты күрт өзгерістерге ұшырау ықтималдығы зор, бұл инвестицияның барлығын жойып жіберуі мүмкін. Бірақ капитал бастапқыда көптеген елдегі түрлі банктерге таратылғандықтан, бүкіл байлықты жою қаупі төмен. Ваччи отбасының мүшесі: «Кейбір қиындықтарға қарамастан, біз жылдық орташа 4% пайыздық мөлшерлемеге қол жеткізе алдық». Ақшаның толық немесе ішінара жоғалуына себеп болатын басқа да факторлар бар, мысалы ұрлық және жемқорлық. Алайда, мұндай жағдайлардың болмауы Ваччи отбасының қасиетті міндет атқарып жатқандарына сенуімен түсіндіріледі, соның салдарынан, еңбекақы ондаған жылдар бойы шамалы болғанына қарамастан, олар осы міндетті атқаруын жалғастырды.
It would be theoretically possible to build up a fortune as described in the book. The initial investment of 300 Florin, assuming an equivalent of 10,000 US Dollars and an annual interest rate of 4%, would have grown to roughly $1 trillion in the 470 years mentioned in the novel. However, there are certain factors that would render it probably impossible under realistic conditions. Most of the capital appreciation would only happen during the later years of the process. In a time span of 500 years, there would be a great probability of catastrophic events like hyperinflation or even a national bankruptcy which could potentially wipe out the entire investment. But since the capital was spread across various banks in numerous countries at an early point, it is unlikely that it would wipe out the entire fortune. Member of the Vacchi family: "While there were some setbacks, we managed to achieve the average interest rate of 4% a year." Other possible causes for complete or partial loss of the money include theft and embezzlement. The lack of these, however, can be explained by the Vacchi family's faith that they are performing a sacred task, this also explains why they would continue said task even though the compensation was insubstantial for some decades.
Адамзатты құтқару стратегиясы
Джон Фонтанелли ең алдымен кедейлікпен күресу үшін, болашақ атқарушы директоры Маккейннің кеңесі бойынша, жаһандық үстемдікке қол жеткізу мақсатында көпұлттық компания құруға тырысады. Бұл ұйымның беделін жақсарту үшін Маккейн қоршаған ортаны қорғауға бағытталған бірнеше шараларды ұсынады. Компьютерлік модельдеулер адамзаттың өзін-өзі жоюдан басқа нәтиже бермегенін көрсеткен соң, Маккейн құлдырауды үдетудің (ЖИТС-ті жаһандық ауру ретінде пайдалану арқылы) зиянды шектеудің және дамыған элитаның аман қалуын қамтамасыз етудің жалғыз жолы екеніне көнді. Фонтанеллидің қашық туысы Лоренцо мектеп журналында жариялаған мақалаларында, барлық жамандықтың түбі орталық банктердің тек пайызбен несие беруге рұқсат беруінде екенін айтады. Оның пікірінше, ақша өздігінен көбейе алмайды. Бұл мақалалар Фрайгельд теориясын еске түсіреді. Жазушы Лорд Питер Роуберн Фонтанеллиге табыс салығын жойып, оның орнына тауарларға салық салуды ұсынады. Бұл тауарлардың бағасын қымбаттатуға әкелер, бірақ сонымен бірге адамдарда жұмсауға көбірек ақша болады. Роман Тобин салығын қолдауға шақырады, оны тек жаһандық деңгейде жүзеге асыруға болады. Осы мақсатта Фонтанелли «Біз Халық Ұйымы» (ДСҰ орнына БХҰ) қорын құрып, әлемдік спикерді сайлау науқанын бастайды. Бұл лауазымға ең лайықты кандидат – Нельсон Мандела.
John Fontanelli first tries to fight poverty by forming, on the advice of its soon to be executive director McCaine, a multi national company to achieve global dominance. To give this entity a positive image in the media, McCaine suggests several measures for the purpose of preservation of the environment. After the computer simulations reveal no other conclusion than inevitable self destruction of mankind, McCaine falls for the conviction that an acceleration of the collapse (with the help of AIDS as a global disease) is the only way to confine the damage and secure the survival of a sophisticated elite. Lorenzo, a distant relative of Fontanelli, argues in articles he writes for a school magazine, that the root of all evil lies in the fact that the central banks are allowing a credit only with the collection of interest. The problem, in his view, is that money cannot multiply on its own. The articles are reminiscent of the theory of Freigeld. Writer Lord Peter Rawburne advises Fontanelli to abolish the income tax and instead charge tax on commodities. This would have the effect of making products more expensive, but in turn would lead to people having more money to spend. The novel culminates in a plea for the Tobin tax, which can only be implemented globally. For this purpose, Fontanelli sets up the foundation "We The People Organisation" (WTPO, instead of WTO) to conduct the election of a world speaker. The most promising candidate for this office in the book is Nelson Mandela.
Қызықты деректер
Кітаптың жұмсақ мұқабалы нұсқасындағы беттер миллиардтаған доллармен нөмірленген. Кейбір беттерде сол беттегі сомаға қатысты нақты факт келтірілген. (Мысалы, "$1,000,000,000" бетінде: Батыс жүгері түбір құртының Америка Құрама Штаттарының ауыл шаруашылығына жыл сайын келтіретін зияны.) Американдық панк-рок тобы "Anti Flag" осы романның негізінде "1 Trillion Dollar$" әнін жазды. Орта ғасырларда жасалған шағын салымның қазіргі кезде үлкен қалпына өсуі туралы идея бұрын 1956 жылы Мак Рейнольдстың "Құрама пайыз" атты әңгімесінде біршама өзгеше түрде қолданылған. Осы әңгімеде қазіргі заманнан келген уақыт саяхатшысы бастапқы салымды жасайды, сондай-ақ әр ғасыр сайын осы салымды басқарып отырғандарға қайда инвестиция салу керектігі туралы кеңес береді.
The pages in the paperback version of the book are numbered in billions of Dollars. On some pages a certain fact in reference to the amount on that page is stated. (For instance, on page $1,000,000,000: Damage caused by the Western corn rootworm to the agricultural economy in the United States of America every year.) The American punk rock band Anti Flag based the song "1 Trillion Dollar$" on the novel. The premise of a small deposit in medieval times growing into an enormous present day fortune had previously been used in a slightly different way in the 1956 short story Compounded Interest by Mack Reynolds. In this story a time traveller from the present time makes the original deposit, and also visits the caretakers of the fortune every century giving them advice on where to invest.
Бейімделулер
Роман 2003 жылы неміс радиостанциясы Südwestrundfunk арқылы 4 бөлімді радиоспектакль ретінде бейімделді.
The novel was adapted as a 4 part radio play in 2003 by German radio station Südwestrundfunk.