Кіріспе
Фармацевтикалық препарат. Жиі кездесетін жанама әсерлеріне төмен қан қысымы, жүрек соғуының баяулауы, аллергиялық реакциялар және құсу жатады. Жүктілік кезінде қолданудан зиян келтіретініне дәлел жоқ болғанымен, осы топта жеткілікті зерттелмеген. Протамин гепаринмен байланысу арқылы әрекет етеді. Ол бастапқыда лососьтың спермасынан (сальмин, лосось протамині) дайындалған. Қазіргі кезде көбінесе рекомбинантты биотехнологияны қолдана отырып жасалады.
Common side effects include low blood pressure, slow heart rate, allergic reactions, and vomiting. While there is no evidence of harm from using during pregnancy it has not been well studied in this group. Protamine works by binding with heparin. It was originally made from the sperm of salmon (salmine, salmon protamine). It is now mainly made using recombinant biotechnology.
Медициналық қолданыстар
Протамин сульфаты көбінесе жүрек-өкпе айлақша сорғысы аппаратында қан ұюына жол бермеу үшін қажетті жүрек операциялары сияқты белгілі бір хирургиялар кезінде қолданылған гепариннің үлкен дозасын бейтарап ету үшін тағайындалады. Науқас сорғыдан шыққаннан кейін, денеден тыс қан айналымы және антикоагуляция қажет болмай қалғанда, протамин дозасы бірнеше минут бойы тамшылап беріледі. Ол гендерді беру, ақуыздарды тазарту және тіндер культураларында вирустық трандукция үшін кросслинкер ретінде де қолданылады. Гендік терапияда протамин сульфаты вирустық және вирустық емес жеткізу механизмдері арқылы (мысалы, катионды липосомаларды пайдалану арқылы) трандукция деңгейін арттыру құралы ретінде зерттелді. Протамин инсулин аспарт протамині және NPH инсулинінде қолданылады.
Дозалау
Гепариннің әсерін жою үшін дозасы, белсенді гепариннің әр 100 ХБ-ға 0,5-1,0 мг протамин сульфаты көктамырға жіберіледі (IV). Дозадан кейін 5-15 минуттан соң, одан кейін 2-8 сағат ішінде жартылай тромбопластин уақыты (ЖТВ) бақыланады.
Жағымсыз әсерлер
Протамин балыққа аллергиясы бар пациенттерде, протаминді құрамында қамтитын инсулин препараттарын қолданатын диабетпен ауыратын науқастарда және вазектомиядан өткен немесе сүексіздерде аллергиялық реакцияларды тудыруы мүмкін. Бұл жағдайлар 0,28%-дан 6%-ға дейін кездеседі. Протамин сульфатын жылдам инфузиялаудан аулақ болу және қауіпті пациенттерді гистамин рецепторларының антагонисттерімен (H1 және H2) және стероидтармен алдын ала емдеу осы реакцияларды азайтуға көмектеседі. Алдын ала емдеуден кейін толық дозаны енгізу алдында 5-10 мг сынақ дозасын қолдану ұсынылады. Неміс биохимигі Альбрехт Коссель (1853-1927) «нуклеин» деп аталатын заттың ақуыздық және ақуыз емес компоненттерден тұратынын көрсетті. Коссель ақуыз емес компонентті оқшаулап, сипаттады. Бұл зат барлық тірі жасушалардағы генетикалық ақпаратты қамтитын нуклеин қышқылы деп аталды. Алғашқы протамин 1869 жылы Фридрих Мишер бұрыш балықтың спермасынан бөліп алса, протамин туралы мақала 1874 жылы жарияланды. Кейіннен Коссельге 1910 жылы жасуша биологиясы, жасуша ядросының химиялық құрамы және нуклеин қышқылдарын оқшаулау және сипаттау жөніндегі зерттеулері үшін физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы табысталды. Барлық протамин платинаның қос тұзы түрінде дамытылды және күкірт пен фосфордан бос болды. Протамин сульфаты бастапқыда бұрыш балықтың спермасынан жасалған. Кейін «сальмин» деп аталған бұрыш балықтың протамині тұз қышқылымен экстракцияланып, платина хлоридімен тұндырылады және құрғатылған сперманың шамамен 26,8%-ын құрайды. Протамин сульфаты 1969 жылы медициналық қолдануға бекітілді және қазіргі кезде негізінен рекомбинантты биотехнология арқылы өндіріледі. Протамин сульфаты жүрек хирургиясының бастапқы кезеңдерінде гепариннің әсерін жоюға қолданылатын басқа катиондық агент – гексадиметрин бромидін (Полибрен) ығыстырды. 1960 жылдардағы зерттеулер гексадиметрин бромидінің терапиялық дозадан жоғары дозаларда қолданғанда бүйрек жеткіліксіздігін тудыруы мүмкін екенін көрсетті.