Кіріспе

Ведран Смайлович (11 қараша 1956 жылы туған), "Сараевоның виолончельшісі" деп белгілі босниялық музыкант. Сараево қамалған кезде ол қираған ғимараттарда Альбинонидің G минорындағы адажиосын орындады, және көбінесе снайперлердің қаупі астында жерлеу рәсімдерінде де тартты. Оның батылдығы музыкалық туындылар мен романға шабыт берді. Ол Солтүстік Ирландияға көшіп, қазір композитор, дирижер және орындаушы болып жұмыс істейді. Альбинонидің адажиосын орындауы "Жел сияқты әңгіме" атты кітапта жарияланды.

Өмірбаян

Сараево операсында, Сараево филармониялық оркестрінде, РТВ Сараево симфониялық оркестрінде және Сараево Ұлттық театрында өнер көрсетті.

Сараевоның виолончельшісі

Смайлович бүкіл әлемдегі адамдардың қиялын өзіне тартып, виолончель ойнауымен танымал болды, әсіресе, Сараевоның орталық базар алаңында минометтен 22 адам қаза болғаннан кейін, 22 күн бойы Альбинонидің "G-минордағы Адажиосын" орындады. Бұл алаңда олар азық-түлік күтіп тұрған кезде оқиға болған. Ол 1993 жылы, 5 сәуірден 29 ақпанға дейін 1425 күнге созылған қоршаудың екінші жылында Сараеводан шығып кетті. Ол жиі қоршау кезінде табандылық танытқан Сараевоның сазды квартетінің мүшесі деп жаңылыс жатады. Смайловичтің құрметіне композитор Дэвид Уайльд "Сараевоның виолончельшісі" деген соло виолончельге арналған шығарма жазды, оны Йо-Йо Ма орындады. Пол О'Нилл Смайловичтің орындауын Savatage және Trans-Siberian Orchestra тобының "Christmas Eve/Sarajevo 12/24" әніне шабыт берген деп сипаттады. Халық әншісі Джон МакКатчон да оның құрметіне "Сараево көшелерінде" әнін жазды. Оңтүстік Африкалық әнші және ән жазушы Кони де Вильерс "Die tjeiis van Sarajevo (Сараевоның виолончельшісі)" атты ән жазды, ол 2011 жылғы "Hart van glas (Шыны жүрек)" альбомына енді. Канадалық жазушы Элизабет Веллберн Смайловичпен бірлесіп "Площадьтан эхолар (Эхо с площади)" (1998) балалар кітабын жазды. Тағы бір канадалық автор, Стивен Галлоуэй, 2008 жылы жарық көрген бестселлер романы "Сараевоның виолончельшісінде" Смайловичтің кейіпкеріне негізделген. Кітапта аты-жөні айтылмаған виолончельші 1992 жылдың 26 мамырында нан алу үшін кезекте тұрған кезде минометтен қаза тапқан 22 адамды еске алу үшін күн сайын сағат 16:00-де 22 күн бойы бірдей орында ойнайды. Бұл оқиға, соның ішінде миномет шабуылының уақыты да, ойдан шығарылған. 2012 жылы Смайлович пен Галлоуэй кездесті, онда Галлоуэй оқиғаның ойдан шығарылған бейнесін баяндау арқылы ешқандай зиян келтіруді көздемегенін мәлімдеді.

Еңбек жолы

1993 жылдың соңында Сараеводан қашып шыққан Смайлович осыдан бері орындаушы, композитор және дирижер ретінде көптеген музыкалық жобаларға қатысып келеді. Қазір ол Солтүстік Ирландияның Уорренпойнт қаласында тұрады. Смайловичті "My Hero Project" жобасы "Батырдың батыры" деп атады.