Кіріспе

Джон П. Паркер (шамамен 1827 – 1900 жылғы 30 қаңтар) – американдық құлдықты жоюшы, өнертапқыш, темір құюшы және өнеркәсіпші. Африка-американдық Паркер Рипли (Огайо штаты) қаласындағы "Жер асты жолы" деген құпия қарсылық қозғалысы арқылы жүздеген құлдарды азаттыққа шығуға көмектесті. Ол шамамен он бес жыл бойы қашып кеткен құлдарды құтқарып, қауіптен сақтады. 1900 жылға дейін өнертабысын патенттеген аздаған афроамерикандықтардың бірі болды. Оның Риплидегі үйі Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланып, қайта жаңартылды.

Ерте өмір және білім

Паркер шамамен 1827 жылы Вирджиния штатының Норфолк қаласында дүниеге келген. Ол құл әйел мен ақ нәсілді әкеден туған бала. Partus sequitur ventrem принципі бойынша құлдықта туған Джон сегіз жасында Ричмондқа жаяу бара жатқанда, құл саудасында Мобил (Алабама штаты) қаласынан келген дәрігерге сатылды. Джон П. Паркер кіші, 1849 жылы туған, Оберлин колледжіне оқуға түсті, Рождество демалысына пневмониямен үйге келді және екінші курста қайтыс болды. Ол Огайо штатының Рипли қаласындағы Мейплвуд зиратында жерленген. Хейл Гиддингс Паркер, 1851 жылы туған, Оберлин колледжінің классикалық бағдарламасын бітіріп, Сент-Луис қаласындағы қара балалар мектебінің директоры болды; кейін заң оқып, 1894 жылы адвокат болу үшін Чикагоға көшті. Кассий Клей Паркер, 1853 жылы туған (бірінші екі ұлдың есімдері белгілі құлдыққа қарсы күрескендердің есімдерімен аталыпты); ол Оберлин колледжінде оқыды және Индиана штатында мұғалім болды. Хорацио У. Паркер, 1856 жылы туған, Иллинойс штатындағы мектептің директоры болды; кейін Сент-Луис қаласында сабақ берді. Хортенс Паркер, 1859 жылы туған; ол және оның екі қарындасы музыка оқыды; Хортенс Маунт Холиок колледжінің алғашқы афроамерикандық түлектерінің бірі болды; 1913 жылы үйленгеннен кейін Сент-Луиске көшіп, музыка сабақтарын жалғастырды. Оның күйеуі колледж бітірген және мектеп директоры қызметін атқарған. Порция, 1865 жылы туған, музыка мұғалімі болды. Бьянка, 1871 жылы туған, музыка мұғалімі болды.

Ата-аналары барлық балаларының білім алуын қамтамасыз етті. Құлдықтан екі буын өткен соң, барлығы алтысы колледжге түсіп, орта тапқа енді. Паркер 1900 жылға дейін өнертабысына патент алған афроамерикандықтардың санаулы бірі болды. 1865 жылы серіктесімен бірге құю зауытын сатып алып, оны Ripley Foundry and Machine Company деп атады. Паркер зауытты басқарды, онда қозғалтқыштар, Дорсидің патенттелген жұмыр жинағыш машинасы және кескіш машинасы, сондай-ақ қант диірмендері өндірілді. 1876 жылы ол үшкірлерді өндіру үшін серіктес шақырды, ал компания Belchamber and Parker деп аталды. Екі жылдан кейін серіктестік таратылса да, Паркер бизнесін кеңейте берді, сонымен қатар теміршілік және машина жасау шеберханасын қосты. 1890 жылы алғашқы зауытындағы өрттен кейін Паркер Феникс құю зауытын салды. Бұл Цинциннати мен Портсмут (Огайо штаты) арасындағы ең ірі зауыт болды. Оның құл ретінде өмір сүрген кезеңі туралы автобиографиясы 1996 жылы «Оның уәде етілген жері: Джон П. Паркердің автобиографиясы, бұрынғы құл және Жер асты темір жолының кондукторы» деген атпен жарық көрді. 1880 жылдары Паркер қарсылық қозғалысын зерттеген «Чаттануга Ньюс» газетінің журналисі Франк Муди Грегге сұхбат берді. Ол өзінің қолжазбасын жарияламады, ал тарихшы Стюарт Сили Спраг Грэгтің қолжазбасын және жазбаларын Дьюк университетінің архивінен тапты. Ол Паркердің тілін сақтап, алғы сөзінде толық өмірбаянын қосып, естеліктерді жариялау үшін өңдеді. Джон П. Паркер үйі 1997 жылы АҚШ Ішкі істер министрлігінің шешімімен Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде тағайындалды. Цинциннати (Огайо штаты) қаласындағы Джон П. Паркер мектебі оның құрметіне аталған, мектепке дейінгі және 6-сыныпқа дейінгі білім беретін оқу орны. «Азаттыққа қарай көтеріліс»: Джон П. Паркердің оқиғасы – Адольфс Хейлсторк операсы.

Танымал мәдениетте

Балаларға арналған "Троблин мәңгі болмайды" (2003) кітабында Шелли Пирсолл "Өзен адамы" кейіпкерін Паркердің бейнесінде жасап, оның қашып кеткен құлдарға Огайо өзенінен өтіп, бостандыққа жетуге көмектесудегі табысына құрмет көрсетті. Шарон Дэннис Уайеттің "Азаттықтың қанаттары" кітабы, "Менің Америкамым" сериясынан, Джон Паркердің басты кейіпкерге Огайо өзенінен өтуына көмектесетінін көрсетеді.