Кіріспе
Заң профессоры Уолтер Вун Чонг Мин (Walter Woon Cheong Ming, 1956 жылдың 12 қыркүйегінде туған) – 2008 және 2010 жылдар аралығында Сингапурдың бас прокуроры қызметін атқарған сингапурлық заңгер. Қазіргі уақытта Сингапур Ұлттық университетінің заң факультетінің эмеритус профессоры, Сингапур басқару университетінің Юнг Пунг Хоу заң мектебінің Ли Конг Чиан атындағы қонақ профессоры және RHT құқықтық оқыту институтының деканы. Кәсібі бойынша заңгер, Вун компаниялар құқығы және бағалы қағаздар регламенті саласында маманданған. Сингапур Ұлттық университеті мен Кембридж университетінің Сент-Джонс колледжін бітірген Вун 1981 жылы Сингапур Ұлттық университетінің заң факультетінің оқытушылық құрамына қабылданды, содан кейін деканның орынбасары болып қызмет етті. 1999 жылы заң профессоры атағын алды. 1995-1997 жылдар аралығында Сингапур президентінің және Президенттік кеңестің заң кеңесшісі қызметін де атқарды. Вун 1992-1996 жылдар аралығында Парламент мүшесі болып сайланды. 1965 жылдан бері Сингапурда жеке мүше ұсынған заң жобасы – 1995 жылы қабылданған Әке-шешені асырау туралы заңға айналған тұңғыш парламент мүшесі болды. 1997-2006 жылдар аралығында Вун бірнеше дипломатиялық лауазымдарда қызмет етті, соның ішінде Германиядағы Сингапур елшісі (1998-2003, Грекияға аккредитациямен, 2000-2003), Бельгиядағы Сингапур елшісі (Еуропалық Одаққа, Нидерландыға, Люксембургке және Ватиканға бір мезгілде аккредитациямен). Вун 2006 жылы екінші бас солиситор, ал 2007 жылы бас солиситор болып тағайындалды. 2008-2010 жылдар аралығында бас прокурор қызметін атқарды.
Walter Woon Cheong Ming (born 12 September 1956) is a Singaporean lawyer who served as the fifth attorney general of Singapore between 2008 and 2010. He is currently an Emeritus Professor at the National University of Singapore Faculty of Law, Lee Kong Chian Visiting professor at the Singapore Management University Yong Pung How School of Law, and the dean of the RHT Legal Training Institute. A lawyer by profession, Woon specialises in company law and securities regulation. Having graduated from the National University of Singapore and St. John's College, Cambridge, Woon joined the teaching staff of the National University of Singapore Faculty of Law in 1981 and subsequently served as Sub Dean and Vice Dean. He was appointed Professor of Law in 1999. He had also served as the legal adviser to the president of Singapore and the Council of Presidential Advisers between 1995 and 1997. Woon was a Nominated Member of Parliament between 1992 and 1996. He became the first Member of Parliament since 1965 to have a Private Member's Bill become a public law in Singapore—the Maintenance of Parents Act, which was passed in 1995. From 1997 to 2006, Woon served in a number of diplomatic capacities, including Singapore Ambassador to Germany (1998–2003) with an accreditation to Greece (2000–2003), and Singapore Ambassador to Belgium, with concurrent accreditation to the European Union, the Netherlands, Luxembourg and the Holy See. Woon was appointed Second Solicitor General in 2006 and subsequently Solicitor General in 2007. He served as Attorney General between 2008 and 2010.
Ерте өмір және білім
Вун 1956 жылдың 12 қыркүйегінде Сингапурда мектеп мұғалімдерінің отбасында дүниеге келген, ол пернакандық қытай ұлтынан. Ол Пасир Панжанг бастауыш мектебінің (кейін әкесі директор болған) және Раффлс институтының префекті болды. Ұлттық қызметінде ол Қорғаныс министрлігінің "Пионер" журналының мүшесі болды. A деңгейлерін аяқтағаннан кейін бизнес-әкімшілік мамандығын қарастырғанмен, стипендиялық қызметкердің ұсынысымен DBS банкінен заң оқуға стипендия алды. 1981 жылы Сингапур Ұлттық университетін (NUS) заң бакалавры (LL.B.) дәрежесімен бірінші сыныптық дипломмен бітірді. Сол жылы ол асқан тәжірибелік заң курсын да үздік аяқтады, соның нәтижесінде Aw Boon Haw және Aw Boon Par естелік сыйлығына ие болды. Ол сол жылы NUS заң факультетінің оқытушылық құрамына қосылып, компаниялар құқығы және бағалы қағаздарды реттеу саласында оқыту және зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1983 жылы ол Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде заң магистрі (LL.M.) дәрежесін бірінші сыныптық дипломмен бітірді, бұл оқуға Commonwealth Academic Staff стипендиясымен қол жеткізді.
Академиялық
1985 жылы Вун Сингапур адвокатурасына қабылданды. Оның "Компания заңы" атты кітабының бірінші басылымы 1988 жылы жарық көрді. Сол жылы ол ҰСЗ заң факультетінің оқу ісі жөніндегі деканның орынбасары болды, содан кейін 1991 жылдан 1995 жылға дейін деканның орынбасары қызметін атқарды. 1999 жылдың 1 ақпанында Вун заң профессоры болып тағайындалды. Өз пікірін білдіруден ешқашан тартынбаған Вун 1991 жылдың шілдесінде The Straits Times газетіне берген сұхбатында: "Шын мәнінде, бізде Конституция жоқ. Бізде Парламент пен биліктегі партия оңай өзгерте алатын заң бар, себебі партия – Парламент. Өзгерістердің өзі дау тудырмауы мүмкін, бірақ Конституцияның, мысалы, АҚШ-тағыдай емес, қаншалықты икемді екені алаңдатады", – деді. Оған жауап ретінде Премьер-министр Го Чок Тонг Конституцияға бұрынғы өзгерістер тек парламенттің үштен екі көпшілігімен жасалғанын және олар жеңіл-желпі жасалмағанын, оның дәлелі ретінде Президент сайлау туралы заң жобасын талқылаудың кең ауқымы мен екі жылдық дайындық кезеңін атап өтті. Ол Конституцияның халықтың өзгеретін қажеттіліктерін көрсете алу үшін дамуы керек екенін, ал 1965 жылы жасалған Конституция әрқашан ең жақсы Конституция болады деп есептеуге болмайды және оны уақытқа тоқтата тұрудың қажеті жоқ екенін мәлімдеді. "Демек, биліктегі үкімет Конституцияны өзгертеді дегендіктен Конституция жоқ деу – кем дегенде, абсурдты".
Парламент депутаты болып тағайындалған
Вун парламент тағайындаған мүше (NMP) ретінде үш мерзімге, 7 қыркүйек 1992 жылдан 6 қыркүйек 1994 жылға дейін, 7 қыркүйек 1994 жылдан 6 қыркүйек 1996 жылға дейін және 7 қыркүйек 1996 жылдан 15 желтоқсанға дейін, 1997 жылғы жалпы сайлауға Парламент таратылғанға дейін қызмет етті. 1992 жылы Үкіметтің жылдық «Мандарин тілін қолдану» науқаны басталғанда, Ақпарат және өнер министрі Джордж Йё газетте жариялаған мақаласында Сингапурлық қытайлардың ағылшын тілін қолдануының артуы «алаңдатарлық үрдіс» екенін айтты, себебі «біз кітаптар, журналдар мен фильмдер арқылы Батыс мәдениетінің ықпалына тым көп ұшыраймыз. Кейбір ықпалдар жақсы, ал кейбіреулері зиянды, әсіресе отбасы құрылымы үшін». Бұл Вунды былай деп жауап беруге итермеледі: «Жасырын хабар – ағылшын тілін сөйлейтіндер қоғамға қауіпті және ағылшын тілінің кеңінен қолданылуы Сингапурдың әлеуметтік бірлігіне қауіп төндіреді». Ол бұл көзқарасқа наразылық білдірді, өйткені жақсы құндылықтар азиялық та, батыстық та емес: «Неге біз өзімізді біреуіне немесе екіншісіне шектеуіміз керек? Сингапур батыстық қоғам емес. Бұл азиялық қоғам емес. Бұл – космополиттік қоғам». Ол «әйелдердің құтқарылуы, заң үстемдігі, нәсіл, тіл немесе дінге қарамастан азаматтардың теңдігі, халықты өкілдік етуге құқығы: бұл біз «тоқыраған» Батыстан қабылдаған құндылықтар» деп атап өтті. 1992 жылдың қыркүйегінде Вун Компаниялар (өзгерістер) туралы заң жобасын қарау үшін тағайындалған комиссияға кірді (№ 33/92), ол Сингапур қор биржасында тіркелген бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға рұқсат беруді ұсынды, осылайша акциялардың аударылуы компьютерлік жазбалар арқылы жүзеге асырылатын болады. Ол Intraco Ltd. (1989–2000) және Natsteel Ltd. (1997–2001) компанияларының директоры болды, екеуі де қор биржасында тіркелген. 60 жастан асқан және өздерін асырауға қабілетсіз ата-аналар балаларынан алимент талап ету үшін сотқа жүгінуге құқық беретін заң, Сингапур тәуелсіздік алғаннан кейін 1965 жылдан бері жеке мүше ұсынған алғашқы мемлекеттік заң болды. 1994 жылдың 5 желтоқсанында шыққан Time журналы Вунды әлемнің 100 жас көшбасшысының бірі деп таңдады, тізімге енген жалғыз Сингапурлық ол болды. 1995 жылдан 1997 жылға дейін Вун Сингапур Президенті мен Президенттік кеңесшілер Кеңесінің заң кеңесшісі болды, бұл Парламенттің Президенттің дискрециялық өкілеттіктерін шектеуге қатысты Конституцияның ережелерін түсіндіруді қамтыды. Сонымен қатар, ол 2000 жылдың наурызынан 2003 жылдың шілдесіне дейін Грецияда аккредиттелді. Содан кейін ол Бельгияда (2003 жылдың 22 тамызынан бастап), Люксембургте және Ватикан елшісі қызметін атқарды. Осы қызметінде ол 2005 жылдың 8 сәуірінде Ватикан қаласында Папа Иоанн Павел II-нің жерлеу рәсімінде Сингапурдың атынан вице-премьер және заң министрі С.Джаякумармен бірге болды, бұл тарихтағы мемлекет басшыларының ең көп жиналған жиыны деп саналады. 2006 жылы Ватикан Вунды Ұлы Григорий орденінің Ұлы крестінің рыцары етіп тағайындады, бұл Рим католиктеріне шіркеуге қызмет еткені үшін, ерекше еңбектері үшін, Ватиканды қолдағаны үшін және өздерінің қауымдастықтарында және елінде жақсы үлгі көрсеткені үшін беріледі.
Бас прокурор және Бас прокурор
Вун 3 қазан 2006 жылы Екінші Бас Прокурор лауазымына тағайындалды, ал 2 шілде 2007 жылы Бас Прокурор лауазымына тағайындалды. 2007 жылы ол Аға Кеңесші болып тағайындалды. 2007 жылдың қаңтарынан 2010 жылдың 31 наурызына дейін Сингапур Менеджмент Университетінің Заң мектебінің кеңесші кеңесінің мүшесі болды. 2008 жылдың ақпан айында Вун Қаржы министрлігімен Компаниялар туралы заңды қарау үшін басқарушы комитеттің төрағасы болып тағайындалды. Вун 11 сәуір 2008 жылы Бас Прокурор болды. Лауазымға келгеніне үш ай өткен соң, ол Сингапур Заңгерлер Қоғамының Қоғамдық және Халықаралық құқық комитетінің ашылуында сөз сөйлеген кезде дау тудырды. Ол былай деді:
«Адам құқықтарын іске асыру кезінде, шекараны қайда жүргізу керектігі туралы пікірталастар туады. Жаңа, деп аталатын құқықтар пайда болғанда, олардың шынымен құқық екендігі туралы пікір талас болуы керек. Кейбір батыс қоғамдары оларды қабылдағаны үшін ғана олар адам құқығы болып табылмайды. Көптеген фанатиктер: 'Біз бұл адам құқықтары деп шештік, сондықтан Сингапур бірдеңе істегенде, біз оларды сынауға құқылымыз' деп ойлайды. Мен осыған келіспеймін. Егер сіздер өз қоғамыңызда істегіңіз келсе, онда оны өз қоғамыңызда істеңіздер. Бізге келіп, әлем үшін шекараны біз белгілейміз деп айтпаңыздар». Мамыр айының ортасында Вун ақталған адам заң бойынша кінәлі емес, бірақ шындығында кінәлі болуы мүмкін екенін түсіндірді. Екі айдан кейін, осы мәлімдемелерге тікелей сілтеме жасамай, Апелляциялық судья В.К. Раджа өз шешімінде мұндай пікірлер сот шешімдеріне және айыпсыздық презумпциясына негізделген қылмыстық сот жүйесіне сенімділікті төмендетуі мүмкін екенін жазды. 2008 жылдың 25 тамызында Заң министрі К. Шанмугам Парламентте Бас Прокурордың мәлімдемесін түсіндіруді сұрады. Шанмугам айыпсыздық презумпциясын "үкімет сақтауға толықтай міндеттенген" "маңызды және негізгі принцип" деп сипаттады. Дегенмен, сот процесінің мақсаты кінәлілікті дәлелдеу емес, кінәсіздікті дәлелдеу болғандықтан, "адам қылмыс жасаған болуы мүмкін, бірақ айыптау болмауы мүмкін". Ол былай деп қосты: "Соттар, және тек соттар ғана сот билігін жүзеге асырып, сот барысында кінәлі ме, жоқ па деген мәселені шеше алады". 2008 жылдың 20 мамырынан бастап Вун Сингапурдың Ақша-кредиттік органының директоры болып тағайындалды. Сондай-ақ, ол 2008-2010 жылдары Азшылықтардың құқықтары жөніндегі Президенттік кеңесте қызмет етті. Сот психиатрылық жағдайына байланысты өмір бойына бас бостандығынан айыруды орынсыз деп тапты және Жоғарғы Соттың 9 жылға бас бостандығынан айыру жазасын бекітті. Насир кісі өлтірген кезде 18 жасқа толмағандықтан, өлім жазасын алудың орнына, Президенттің ықыласына орай, белгісіз мерзімге қамауға алынды. Вун Сингапурдағы алғашқы жағдай ретінде адам ағзасын – бүйректі заңсыз сатып алғандығы үшін Tangs дүкенін иеленетін C.K. Tang компаниясының төрағасы Тан Вей Сунға қарсы іс қозғады. Бұл шешімді Ұлттық Нейробиологиялық Институтының директоры, Министр-ментор және бұрынғы Премьер-министр Ли Куан Юдың қызы доктор Ли Вэй Линг 2008 жылдың 5 қыркүйегінде The Straits Times газетінде жарияланған мақалада сынға алды. Вун жауап беріп, фактілер мен заңға қатысты бірқатар қате түсініктерді атап өтті және ешкім заңнан жоғары емес екенін атап өтті. Кейіннен доктор Лидің қосымша пікірлеріне жауап ретінде ол "Жалған фактілер және қате логика" атты мақала жазды, ол 2008 жылдың 18 қыркүйегінде The Straits Times газетінде жарияланды. Сонымен қатар, ол бірнеше сотқа қарсы іс қозғады, соның ішінде The Wall Street Journal Asia басылымында жарияланған материал үшін Dow Jones Publishing Company (Asia), Inc. компаниясына қарсы; АҚШ-та тұратын адвокат Гопалан Наирге қарсы өзінің блогында жазған пікірлері үшін; және Сингапур Демократиялық партиясының үш жақтасы, Джон Тан Лян Джу, Исризал бин Мохамед Иса және Мұхаммед Сиями бин Сариманға қарсы, олар Жоғарғы Сот ғимаратының алдында судьялық көйлек киген кенгуру бейнесі бар футболка киген. 2010 жылдың 15 наурызында ол өзінің өкілеттігі аяқталғанға дейін соңғы ісінің бірі ретінде Сингапурдағы өлім жазасының конституциялықлығын апелляциялық сот алдында есірткі айналымы үшін өлім жазасына кесілген малайзиялық Йонг Вуй Конгтың апелляциясында қорғады. Сингапур балалар қоғамының "Әлеуметтік әдеттерді өзгерту: балаларды өз-өзінен қорғау" атты үшінші жыл сайынғы дәрісінде 2009 жылдың 31 қазанында Вун жасөспірімдерді кәмелетке толмағандардың бір-бірімен жыныстық қатынаста болғаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тартудың ешқандай мағынасы жоқ екенін айтты. «Бұл негізінен балалардың жыныстық қатынасы. Егер жұбайлар бір-бірін жақсы көреді деп ойласа, не істеу керек? Егер қыз келісім берсе, бұл оңайырақ. Соттар өзіндік шешім қабылдай алмайды. Оларды түрмеге жіберу олардың өмірін ойлауға көмектеспейді. Бұл соңғы нәрсе, оларға осылай болады. Бірақ жақсы немесе жаман болсын, бізде осы ая бар». Вун Бас Прокурордың кеңсесінде Қазақстанның Бас Прокуратурасындағы істерді қарау үшін жаңа бөлім құрды және Сингапур Заң қызметіне көптеген жас және талантты адвокаттарды тартты. 2008 жылы ол Сингапурда Халықаралық Прокурорлар қауымдастығының конференциясын өткізді. Сондай-ақ, ол Сингапур мен аймақтағы халықаралық құқық саладағы біліктілікті арттыру үшін NUS-тағы Халықаралық құқық орталығының құрылуына көмектесті. Ол АСЕАН хартасын жасау үшін жоғары деңгейлі топта Сингапурдың баламалы өкілі болды, бұл АСЕАН үшін маңызды конституциялық құжат, ол 2007 жылдың қараша айында қол қойылды. Вун 2010 жылдың 10 сәуірінде екі жылдық мерзімі аяқталғаннан кейін Бас Прокурор лауазымынан кетті. Медиамен сұхбатта ол бұл лауазымның «мен шынымен қалаған немесе ұнатқан жұмыс емес екенін» айтты. «Мен осы жұмысты істедім, өйткені осы жұмысты істеуімді сұрады. Сондықтан мен барлық жағдайларда барымды салдым». «Мен билікті ашуды тудырған болсам ба?» деп сұрағанда, ол былай деді:
«Менің осылай болғаным мүмкін. Адамдар түн ортасында маған қоңырау шалып, мынаны істе, мынаны істе деп айтқан ешкім жоқ. Олар менің жұмысыма қанағаттанған ба, жоқ па – бұл сұраққа сіз Премьер-министрге [Ли Сянь Луң] сұрауыңыз керек. Бұл өзара келісіммен ажырасу. Қажеттіліктен артық қалып қоймаған жөн, бірақ мен кейбір адамдардың арасында бұрыннан қалып қойғанмын деп ойлаймын». Кейіннен ол «қалып қойғанын» айтқанда, «көбінесе мен қылмыстық істер бойынша сотталған адамдар туралы ойладым» екенін және «мен әзілдедім, мен сөздеріммен ойнадым» екенін түсіндірді.
Академияға оралу
Вун университеттің академиялық ортасына оралды және Сингапур заң академиясы 2010 жылдың 18 қаңтарында құрған Сингапур заң білім беру институтының (SILE) алғашқы деканы болып тағайындалды. Бұл институт Сингапур адвокатурасына қабылдануға ниетті, жергілікті және шетелдік университеттердің түлектеріне арналған практикалық оқудан, оқу шарты жасаудан және тәжірибелі адвокаттар үшін үздіксіз заң білімін жетілдіруден жауапты. Ол саясатқа қатысу ниеті жоқ екенін мәлімдеді: "Неге мен бір ыстық орынды тастап екіншісіне секіруім керек? Мен жылдар бойы табиғи ортама оралуды қалайтынымды айтып келдім. Неге маған ешкім сенбейді?" – деген сұраққа ол: "Мәңгілік – ұзақ уақыт, бірақ қазір емес" деп жауап берді. Кейін Today газетімен сұхбатында ол: "Мен саясаткер емеспін, саясатқа қызығушылық танытпаймын және саясатқа кіруге ниетім жоқ. Менің мұндай айтқанымды неге ешкім сенбейді, менің түсінігімше, мен мың рет айттым, бірақ адамдар маған сенбейді" деді. Вун қазір Сингапур халықаралық заң қоғамының төрағасы (2006 жылдан бері), әскери судья-адвокат (2007 жылдан бері) және Сингапур Гёте институтының президенті (2010 жылдан бері) қызметтерін атқарады.
Көркем әдебиет
Вун 1985 жылы Ұлттық қысқа әңгімелер жазу байқауына ұсынған "Сұрақтағы дене" атты әңгімесі үшін жұбаныш сыйлығын жеңіп алды. 2002 жылы ол өзінің алғашқы романын "Адвокаттың шайтаны" деп жариялады. Үш жылдан кейін "Төлейтін шайтан" (2005) жарық көрді. Екі кітап та 1930 жылдардағы Сингапурда оқиғалар орын алатын криминалды романдар. Басты кейіпкер – ағылшын тілінде білім алған Перанакан заңгері Денис Чианг. Вун көркем әдебиет жазуды "ғылыми еңбектерден шаршаған кезде істейтін нәрсе" деп айтқан. Денис Чиангты қатыстыратын соңғы кітап, "Шайтанның шеңбері" 2011 жылы жарық көрді. 2021 жылы "Шайтанның шеңбері" негізінде он бес бөлімнен тұратын "Бұл жер менікі" телесериалы түсірілді, онда Денис Чианг рөлін Пьер Пнг, ал Денистің туысы Жүн Чианг рөлін Ребекка Лим сомдады.
Мақалалар
Please provide the English text you want me to translate. I need the content of the "English text" section to perform the translation. I will use the "Existing translation reference" only as a guide for terminology, prioritizing accuracy to the original English meaning.
.
.
.
.
.
.
Кітап тараулары
Since no English text was provided, and only placeholder dots exist in both the original and reference translation, I will provide a translation reflecting that emptiness.
.
. . . . .
.
.
Көркем әдебиет
Please provide the English text you want me to translate. I need the content of the "English text" section to be able to fulfill your request. I will then use the "Existing translation reference" only as a guide for terminology, prioritizing accuracy to the original English meaning.
.
.