Кіріспе

Бостондағы тас жол, Массачусетс штаты

Орталық артерия (ресми түрде Джон Ф. Фицджеральд экспресс-жолы) – Массачусетс штатының Бостон қаласының орталық бөлігіндегі тас жолдың бір бөлігі; ол Interstate 93, US 1 және Route 3 ретінде белгіленген. 1950 жылдары салынған түпнұсқа Артерия Джон Ф. Фицджеральдтың есімімен аталып, жартылай көтеріліп, жартылай туннель арқылы салынған. Оның тығырыққа толы болуына байланысты жергілікті халық арасында "The Distressway", "дүниедегі ең үлкен тұрақ" және "басқа жасыл монстр" (тас жолдың арқалықтарының бояуы Фенвей паркіндегі сол жақ алаңның қабырғасының түсімен бірдей болған) деген лақаптар пайда болды. Артерия 1990 жылдардың ортасынан 2000 жылдардың басына дейінгі 10 жыл ішінде Орталық артерия/Туннель жобасы ("Үлкен қазба") аясында айтарлықтай өзгертілді. Қазіргі Артерия толығымен жаңа салынған О'Нилл туннелі арқылы жүреді, ал бастапқы Артерия бұзылып, Джон Ф. Фицджеральдтың қызы және Джон Ф. Кеннедидің анасы Роза Фицджеральд Кеннеди атындағы Гринвеймен алмастырылды. Орталық артерия Массачусетс даңғылынан басталып, Оңтүстік Бостондағы Эндрю скверінен солтүстікке қарай Шарльстаундағы 1-ші АҚШ тас жолымен тоғысады. Порт туннельдерімен және Массачусетс тас жолымен (I 90) 128 маршрутынан Шығыс Бостонға дейін ол Метрополитен тас жол жүйесінің бір бөлігі болып табылады.

Тарих

1926 жылғы жедел көлік кеңейту туралы мемлекеттік есеп Атлантик проспексін эстакадалық тас жолға айналдыруды ұсынды; алайда ол 1938 жылы жабылып, 1942 жылы бұзылды. Жер үстіндегі артерия 1950 жылдары екі кезеңде салынды. Біріншісі – 1951 және 1954 жылдар аралығында салынған Хай-стрит пен Брод-стриттің солтүстігінен Тобин көпіріне дейінгі бөлік. Тұрғындар жаңа тас жолды және оның аудандарды бөліп тұрғандығын жек көруді бастады. Осы наразылықтың нәтижесінде Оңтүстік станса аймағы арқылы өтетін Орталық артерияның оңтүстік бөлігі Дьюи сквер туннелі деп аталған жер астына салынды. Соңында, бүкіл тас жол «Big Dig» жобасы аясында жер астына көшірілді. Дьюи сквер туннелі – бастапқы артерияның бұзылмаған жалғыз бөлігі; қазір ол оңтүстік бағытындағы қозғалысқа қызмет етеді. Бүкіл артерияны жер астына салу идеясы алғаш рет 1970 жылдары Бостон көлік жоспарлау тобы әзірлеген орталық артерияның тереңдеу тұжырымдамасынан туындады. 1959 жылы Дьюи сквер туннелінен Массачусетс авенюі арқылы Оңтүстік-шығыс тас жолына дейінгі соңғы бөлім ашылды. Артерияны толықтыруға арналған басқа тас жол жобалары тоқтатылғандықтан, тас жол біртіндеп тығырыла бастады. Олардың ішінде Артериядан және Массачусетс тас жолының батыстан келетін транзиттік қозғалысын қабылдауға тиіс Ішкі белдеу жобасы бар еді. Оңтүстік-батыс тас жолы Кантоннан Бостонға дейінгі 95-ші мемлекетаралық тас жолының бағыты болжамдалған, және ол I 695 Ішкі белдеуімен байланысуға тиіс еді. 2003 жылы бұзылғанға дейін қолданыста болған жер үсті артериясының модификацияларына 1965 жылы аяқталған Массачусетс тас жолының (Mass Pike) кеңейтуіне қосымша торап, бірнеше кіру және шығу жолдарының алынып тасталуы, сондай-ақ 1980-ші жылдардың соңында Тобин көпірі торабының қайта құрылуы кірді. Орталық артерияның Солтүстік аймағы (CANA) жобасы Артериядан Шарльстаундағы Сити-сквер туннеліне жер астына түсетін пандустарды орналастырды, соның салдарынан солтүстік жақтағы торап қайта құрылды, шығыстан батысқа қарай шығу жолы орнатылды, Шарльстаун биік көпірінің қауіпті тораптары жойылды, себебі Сторроу драйвінен келіп, Шарльстаунға бару үшін көліктер бір мильдің ішінде үш қатардан өтуге мәжбүр болды. 2017 жылдың қыркүйегінде Бостонның Оңтүстік аясындағы Инк Блок аймағына іргелес Орталық артерияның астында жаңа саябақ ашылды. 8,5 миллион доллар тұратын саябақта иттер бағып жүретін орын, жаңа жарықтандыру, жағажайлар, қабырға суреттері және 175 тұрақ орыны бар. Көшпелі кеңістіктегі өнер туындыларын АҚШ-тың әртүрлі аймақтарынан келген көше суретшілері жасады.

Шығу тізімдері

Бастапқы Орталық артерияда шығу нөмірлері болған жоқ. Бұл нөмірлер 1974 жылы жол I 93 деп белгіленгеннен кейін қосылды. Осы шығулардың көптегені қазір жоқ немесе бастапқы пішіндерінен өзгеше. 19, 21 және 25 нөмірлі шығулар толығымен жойылды. 16 және 18 (бұрынғы 20 және 26 нөмірлі шығулар) солтүстік және оңтүстік бағыттарына бөлінді; 16 (бұрынғы 20 нөмірлі шығу) солтүстік бағытта Оңтүстік шығанақтағы ескі 19 нөмірлі шығу орнын пайдаланады, ал оңтүстік бағытта жаңартылған Дьюи сквері туннеліне (қазір Big Dig құрылысымен толық жабылған) кіреберісінен басталады. 18 (бұрынғы 26 нөмірлі шығу) солтүстік бағытта туннельден Заким көпіріне шығуға дейін сәл бұрын басталады, ал 18 (бұрынғы 26 нөмірлі шығу) оңтүстік бағытта Шарльстаун қаласындағы Салливан скверінде, солтүстік бағыттағы 20 нөмірлі шығудың (бұрынғы 28 нөмірлі шығу) жанында, I 93 екі қабатты бөлігіне кіреберісте орналасқан және Леверет айналымына жалғасатын көпірге шығады. 22 нөмірлі бұрынғы шығу 2004 жылы пандус жабылғанға дейін оңтүстік (бұрынғы солтүстік) бағыттағы Дьюи сквері туннелінен Қытай ауданына бағытталатын жол ретінде сақталды. 23 нөмірлі шығу солтүстік (қазіргі жаңа 17 нөмірлі шығу) және оңтүстік (қазіргі жаңа 16B нөмірлі шығу) бағыттарында болып, Сколлей скверіне апарады. 17A B оңтүстік бағытта (бұрынғы 24 нөмірлі шығу) енді Хеймаркет скверіне және MA 1A (Каллахан туннеліне) шығады. Көптеген қайта құру жұмыстары (әсіресе 16 және 18 нөмірлі шығуларға арналған пандустардың кең аралықтары) жолдың негізгі бағытынан шығып бара жатқан көліктерді жылжыту үшін жасалды, бұл негізгі бағыттағы жүктемені азайтуға мүмкіндік берді.

Үлкен қазба алдындағы

Бүкіл маршрут Бостон қаласы, Саффолк округінде орналасқан.

Үлкен қазбадан кейінгі кезең

Бүкіл маршрут Бостон қаласында, Саффолк округінде орналасқан. I-93 тас жолындағы шығу нөмірлері Массачусетс штатының шығу нөмірлерін қайта жаңалау жобасы аясында болашақта километрлік жүйеге көшіріледі.

Нөмірлеу

Қазіргі уақытта Артерияның барлық бөлігі I 93 және US 1 нөмірленген, ал солтүстік бөлігіндегі барлық учаскелерде 3-ші бағыт қолданылады – ол 18-ші шығудан (бұрынғы 26-шы шығу) басталады. Артерия тарихында көптеген әртүрлі маршрут нөмірлері болған. Салынысымен бірге Самнер туннелі мен Сторроу драйвы арасындағы бөлік C1 және C9 нөмірлерін алды (US 1 және 9-шы маршруттардың қалалық бағыттары), бұл нөмірлер жергілікті көшелерден ауыстырылды. Автокөлік жолының қалған бөлігіне нөмір берілмеген, бірақ ол Самнер туннелінен оңтүстікке қарай C37 бағытымен тығыз орналасқан. 1969 жылы I 95 Бостон арқылы салынбақ болған маршрутының бөлігі ретінде Артерияның барлық бөлігіне тағайындалды. 1971 жылы "C" префиксі бар маршруттар алынып тасталды, ал C1 маршруты Сторроу драйвы мен Самнер туннелі арасындағы Артерияны пайдалана отырып, қайта құрылған US 1-дің бөлігіне айналды. Сонымен қатар, 1971 жылы 3-ші маршрут қала орталығын айналып өту жолынан көшіріліп, Сторроу драйвының оңтүстігіндегі Артерия мен Оңтүстік-Шығыс тас жолын пайдалануға берілді. 1974 жылы I 95 Бостон арқылы (Провиденс, Род-Айлендтен Оңтүстік-Батыс дәлізі арқылы) өтуі тоқтатылды және оның орнына 128-ші маршруттың бір бөлігін пайдалана отырып, қала айналасына қайта бағытталды. US 1 Тобин көпірі мен Солтүстік-Шығыс тас жолын пайдалану үшін қайта құрылды, ол I 95 бөлігі ретінде белгіленген; осылайша US 1 Сторроу драйвының солтүстігіндегі Артерияны пайдаланды. Бұрынғы US 1 маршруты Сторроу драйвынан Самнер туннеліне дейін оңтүстікке қарай 1A маршрутына ұзартылды, ал I 93 Шарльстауннан Артерия бойымен оңтүстікке қарай, Оңтүстік-Шығыс тас жолы мен 128-ші маршрут бойынша Брейнтриден Кантонға дейін ұзартылды. 1989 жылы US 1 MDC тас жолдарынан толық Артерия бойымен қазіргі маршрутына көшті. 1A маршруты содан кейін Самнер туннелінің торабына дейін қысқартылды. Жаңа жер асты Артериясына орнатылған белгілерде тек I 93 көрсетілген, өйткені ол ең танымал белгі. Ескі белгілерде тек I 93 және US 1 немесе I 93 және 3-ші маршрут көрсетілген болуы мүмкін. 2008/2009 жылдары осы белгілерді жаңарту жобасы осы жағдайды түсінікті етуге көмектесті.