Кіріспе

Уитчерч – Англияның Гэмпшир графтығындағы Басингсток және Дийн ауданындағы қала. Ол Тест өзенінің жағасында, Ньюбериден оңтүстікке қарай 21 шақырым, Беркширден солтүстікке қарай 13 шақырым, Винчестерден солтүстікке қарай 19 шақырым, Андоверден шығысқа қарай 13 шақырым және Басингстоктен батысқа қарай 19 шақырым жерде орналасқан. Қаланың көп бөлігі – ескерткіш аймақ. Тест өзені мен оның төңірегіндегі көптеген жануарлар мен өсімдіктерге байланысты, өзеннің арнасы мен жағалаулары ғылыми маңызы бар арнайы қорғалатын аймақ деп белгіленген. Уитчерч – Солтүстік Уэссекс Даунс ұлттық ландшафтының қақпасы; Ұлыбританияның ең ірі ұлттық ландшафттарының үшіншісі. Батыс Англияның негізгі теміржол желісі қаланың вокзалын Лондонмен байланыстырады, ал екі маңызды тас жол қаланың айналасымен өтеді (А34, маңызды солтүстік-оңтүстік бағыты, және А303, маңызды шығыс-батыс бағыты).

Алғашқы шығу тегі

Атауы англосаксондық және "ақ шіркеу" деген мағынаны білдіреді, бірақ темір дәуірінен бастап адамдар қоныстанғанына куәлік бар, археологиялық қазбалар римдік және темір дәуіріне тән керамикалық ыдыстар, құрал-жарақтар мен қаңқа қалдықтарын ашты. 1987 жылдың қазан айында Андовер металл іздеу клубының мүшелері кеш темір дәуіріне жататын монеталар қоры – Уитчерч қорының (Whitchurch Hoard) табылды. Онда 34 Галло-Бельгиялық E алтын статері және 108 британдық B (немесе, Chute) алтын статері болды. Уитчерч туралы ең алғашқы жазба 909 жылы жасалған, онда король Эдуард Кәрі Уитчерч иелігін Уинчестер монахтарына бекіткен шарт жазылған. Англия алдыңғы елу жылдың вайкингтер шабуылынан жаңа ғана арылған болатын. Бұл жазба 1086 жылғы "Домсдей кітабында" да кездеседі. Кітапта бұл жер "Витсерс" деп аталған, ол "Евингар жүзінде" орналасқан және Витсерс Уинчестер монахтарына тиесілі болған деп көрсетілген. Атаудың шығу тегі туралы тағы бір теория бар, ол бойынша бұл "Жарлау орны" дегенді білдіреді. Англияның солтүстігінде бұл Уит-жолдарында (Whit Walks) көрініс береді, онда рим-католиктер мен протестанттар Уит кезеңінде Уит-жолдарына әртүрлі күндер таңдайды. Уитчерч өте ыңғайлы жерде орналасқан, өйткені ол солтүстік-оңтүстік және шығыс-батыс бағытындағы саяхатшылардың тоғысқан жері болып табылады.

13 ғасыр

1241 жылы ол Витчерч деп аталды және базар алаңында дүйсенбі күндері базар өткізіп, гүлдене бастады. Бұл ортағасырлық қоғамның маңызды бір бөлігі болды, ал май, жұмыртқа, жеміс-жидектер және мал сияқты өнімдер алыс фермалар мен ауылдардан сатуға әкелінді. Витчерч 1285 жылы корольдік жарлық алды, ал 1284 жылы қалашыққа айналды. Жерге иелік енді "бургэдж" деп аталатын жер иелену түріне өтті. Қалашық ретінде ол Корольдік сотпен басқарылды. Әкім мен қалалық кеңес сайлау үшін жыл сайын қазан айында ауылдық әкімшілік залында отырыстар өткізілді. Витчерчтің дамуына кең таралған қой шаруашылығы да себеп болды, сол кезде жүн өте құнды тауар еді. Тест өзені қала арқылы өзен бойында жарты миль сайын орналасқан кем дегенде төрт су диірменін қуатпен қамтамасыз етті. Қалалық диірмен астық ұнтақтауға қуат берді, ал басқа диірмендер жүн өңдеуге, жібек тоқуға және мата дайындауға қолданылды. Қазірде тек Витчерч жібек фабрикасы ғана сақталған, ал қалғандары тұрғын үйлерге айналдырылған. Жібек фабрикасы – танымал саяхаттар мекемесі, онда 2012 жылы қысқа үзілістен кейін әлі де жібек өндіріледі.

XVI ғасыр

1547 жылы Генрих VIII қайтыс болғаннан кейін оның тоғыз жасар ұлы Эдуард VI таққа мұрагер болды. Кентербери архиепископы Томас Кранмер және Лорд-протектор Эдвард Сеймурдың басшылығымен Англия протестанттыққа көшті, ал Уитчерч халқы алты жыл бойы діни сенімдері үшін қудаланды, Эдвардтың өліміне және Мэридің билікке келуіне дейін. Сонымен қатар, 16 ғасырда Елизаветаның тұсында қала жетіліп, өркендеп, 1586 жылы парламентке алғашқы екі өкілін жіберді. 1832 жылға дейін ол «Шіріген округ» деп белгілі болды, себебі округке өкілдерді қатысты емес жер иесі тағайындаған.

18 ғасыр

1712 жылы Франциядан келген гугенот босқыны Анри де Портал Уитчерчтегі Бере Миллде қағаз фабрикасын ашып, өте қатты және тығыз құрылымды қағаз өндірді. Қағаздың сапасы соншалықты жоғары бағаланды, он екі жылдың ішінде Портал Англия Банкін қағазбен қамтамасыз етті, және бұл дәстүр бүгінге дейін сақталуда. Портал кейін ағылшын азаматтығын алды және Лаверстокте екінші фабрикасын құрды; бірақ соңғы кезде кәсіпорын көршілес Овертонға көшірілді, онда ол әлі де орналасқан. Ол 1747 жылы қайтыс болды және Уитчерчтегі All Hallows шіркеуіне жерленді. Уитчерч қалалық әкімшілік ғимараты 1791 жылы құрылысын аяқтады.

19 ғасыр

1888 жылы Чарльз Деннинг пен Клара Томас Уитчерчте үй салды, онда Клараның әкесі олар үшін Ньюбери көшесінде екі үй сатып алған еді. Осы жерде Чарльз мата сату бизнесін ашты. Сондай-ақ, олардың балаларының бірі, Альфред Томпсон немесе "Том" осы жерде өсті. Кейін ол танымал судья, Лорд Деннинг, Роллдардың шебері атанды. Ньюбери көшесіндегі үйге бүгін естелік тақта орнатылған. 19 ғасырдың соңында Құтқару армиясы және олардың ашық ауада өткізетін қызметтері ең көп талқыланған мәселе болды. Олар осындай қызметтерді өткізуге құқылы екендерін мәлімдеді, бірақ жол торуылдығы және қоғамдық тәртіпсіздік туғызды деген айыппен сотталды. 1889 жылы бір топтың айыпталуы және оларға билік тарапынан жасалған қатысу демонстрацияларға әкелді. 1889 жылдың қазан айында 1000 Құтқару армиясының өкілі Уитчерч қалалық алаңында демонстрация өткізді. Оларға бүлік ұйымдастыру, заңсыз жиналу және тәртіпсіздік тудыру айыптары тағылды, ал Құтқару армиясы бұл істі Жоғары сотта қарауды сұрады. Сот олардың пайдасына шешім шығарып, халыққа заңмен реттелген қоғамдық демонстрациялар өткізу құқығын берді.

21 ғасыр

2018 жылдың 7 ақпанына қараған түні Генри де Портальға бұрын тиесілі болған Бере Милл қағаз фабрикасы, тұрғын үйге айналдырылғаннан кейін, ірі өрт салдарынан көп бөлігі қирады. Фабрика үйі 2020 жылы толығымен қайта жаңартылды.

Барлық қасиеттілердің шіркеуі

Саксон шіркеуі бастапқыда "ақ шіркеу" деп аталды, себебі ол әк тас немесе бордан салынған. 1132 жылы Генрих де Блуа шіркеуді және оның барлық мүлкін Винчестердегі Сент-Кросс ауруханасына сыйлады, ал бұл сыйлық 1189 жылы Ричард I тарапынан расталды. Бұрынғы саксондық құрылым туралы көп мәлімет жоқ, өйткені оның нормандық билеушілері қазіргі Барлық Әулиелер приходтық шіркеуінің негізін құрайтын әлдеқайда сәнді құрылысты салды. Саксондықтардың қалдығының бірі – Фритбурганың қабір қаптамасы. Бірінші кезең шамамен 1190 жылы аяқталды, сол кезде кеме жағының оңтүстік бөлігіне үш батыс бөлік қосылды. 15 ғасырда солтүстік бөлік қосылды. Мұнара 1716 жылы қайта салынды, бірақ әлі де түпнұсқа емен ағашынан жасалған баспалдақ мұнарасы сақталған. Шіркеудің көп бөлігі 1866 жылы қайта салынды, ал шаршы нормандық мұнара готикалық стильдегі шпильмен жабылған. Бұл 2-ші санаттағы ескерткіш және қаладағы ең көне құрылым. Барлық Әулиелер сонымен қатар 1935 жылдан бері 41 тоқталысы бар 3 мануалды құбырлы органмен және мұнарадағы 10 қоңыраудың ансамблімен де кеңінен танымал. Мұнарадағы алты қоңыраудың ең көнесі 15 ғасырға жатады, ал қалғандары 17 және 18 ғасырларда сыйлық ретінде берілген. Қоңыраулар Вуд-стриттегі (қазіргі Белл-стрит) фермаға тиесілі егістікте құйылған. Барлық Әулиелер шіркеуінің мұнарасының салмағы 500 тоннаға жетеді және оны өз салмағы ұстап тұрады.

Көлік

B3400 жолы (Бейзингстоктан Андоверға) қаладан өтеді. Автобус бағыттарына Stagecoach 76 (Андовер, Уитчерч, Овертон, Бейзингсток) және 86 (Винчестер, Оңтүстік Уонстон, Саттон Скотни және Уитчерч қаласының орталығы) кіреді. Теміржол станциясы қаланың солтүстік жағында орналасқан. Станцияны Лондон Уотерлооға (шығысқа қарай) және Эксетер Сент-Дэвидске (батысқа қарай) қатынайтын Оңтүстік-Батыс темір жолы қызмет көрсетеді. Бұрынғы Уитчерч Таун теміржол станциясы (1960 жылы жабылған) қала орталығына жақын болған.

Білім

Тестборн Қоғамдық мектебі – негіздік мектеп және 2010 жылдың қараша айында Ofsted инспекциясы оны “үлгілі” деп бағалаған. 2005 жылдан бері көркем өнерге мамандандырылған мәртебеге ие, және 11–16 жас аралығындағы 1000-ге жуық оқушыны біліммен қамтиды. Уитчерч шіркеуінің атынан аталған бастауыш мектеп қала мен оның төңірегіндегі жас оқушыларға қызмет көрсетеді. 2011 жылдың қаңтар айында OFSTED оны “жақсы” деп бағалаған, сонымен қатар бірқатар ерекшеліктері “үлгілі” деп танылған. Мектеп директоры Сара Петерс 2008 жылдың сәуір айында қызметке тағайындалып, 2014 жылы қызметтен босатылды. Директордың орынбасары Зои Ньютон 2015 жылдың қыркүйегіне дейін мектеп директорының міндетін атқарды. Қазіргі директор – Кейт Стивен. Ең жақын жоғары білім беру мекемесі – Винчестер университеті, оңтүстікке қарай 20 шақырым қашықтықта орналасқан.

Демалыс және спорт

Уитчерчтің Лонгмидоуда ойнайтын Лигасыз футбол клубы – «Уитчерч Юнайтед» ФК. Лонгмидоу спорт кешенінде жабық және ашық алаңдары бар боулинг клубы мен 2 сквош корты бар сквош клубы да орналасқан. Уитчерчте сонымен қатар жергілікті крикет алаңында («Парсондж Медоу») ойнайтын екі крикет командасы бар, онда капитан Саймон Ральф және оның крикетшілер тобы екінші жыл қатарынан құлдыраудан сақтануға тырысады. 1958 жылы құрылған, белсенді әуесқой театр ұжымы «WADS» қатарлы, Лонгмидоу спорт және әлеуметтік клубында жыл сайын сыра фестивалі өтеді, оны «Настоящий эль» науқанының Хэмпшир облыстық бөлімшесі ұйымдастырады. Солтүстік Уэссекс Даунс табиғи ерекшелігі бар аймағының оңтүстік жиегінде және бірнеше өзен аңғарларының тоғысында орналасқан Уитчерч велосипедпен жүруге көптеген мүмкіндіктер ұсынады – жолмен де, жолсыз да, қарқынды да, тыныш та. Танымал велосипед жолдары Бурн аңғарына, Хэмпшир округі кеңесінің жолдан тыс тау велосипедіне арналған маршрутына және Тест аңғарынан Лонгпаришқа дейін созылады. Дэниел паркінде BMX велосипед жолы мен «Sk8» скейтборд алаңы бар, олар бастауыш мектептің жанындағы ашық кеңістікпен бірге мәңгілік сақталуы үшін Елизавета II атындағы алап ретінде ұсынылған. Уитчерч қалалық кеңесі екі балалар ойын алаңын күтіп ұстайды: біреуі Кингсли паркінде, екіншісі мектептер арасындағы Аллистон көшесінің төменгі жағында. Тағы да ойын алаңдары Цезарь көшесінде және Парк-Вьюде орналасқан.

Қоршаған орта

Қаладағы Тест өзені, оның барлық тармақтары мен жағалаулары, ерекше ғылыми маңызы бар жер болып табылады. Қала орталығынан оңтүстікке қарайғы жердің көп бөлігі ежелгі сулы шалғындықтардан тұрады. Бір учаскесін Уитчерч Миллениум Грин қоры, тіркелген қайырымдылық ұйымы басқарады. Бұл жерде бұрын су басу үшін пайдаланылған ескі бөгет, сондай-ақ жүз жылдар бойы сақталған шлюз және ағаштан жасалған қой жуатын орын бар. Көлдерінде көру платформалары орнатылған. Ескі карталар бұлақтардың оны қалай толықтырғанын көрсетеді. The Weir-дегі Ninesprings балабақшасында әлі де бір маңызды бұлақ сақталған. Бұл бұлақ бұрын Ұлыбританиядағы ең көне су кресс егістіктерін сумен қамтамасыз еткен. Олар 1810 жылғы картада көрсетілген, ал 1872 және 1876 жылғы карталарда Тест өзенінің қалай бұрылғанының тарихы да анық көрсетілген. Қазіргі таңда бұл жерде бүкіл елге таратылатын су өсімдіктері өсіріледі. Уитчерч – Солтүстік Уэссекс Даунс ұлттық ландшафтының қақпасы; құмды төбелердің, орманның және жайылымның бай мозаикасы. Жеңіс 01256 89 префиксімен қызмет көрсетілетін тұрғындар Ұлыбританиядағы алғашқы он ауылдық аймақтың бірі болып, оптикалық талшық технологиясына жаңартылатынын білдірді. Бұл қаланың өзінде, оны қоршаған ауылдарда және арадағы ауылдық қауымдастықтардағы тұрғын үйлерге, кәсіпорындарға, мектептерге және дәрігерлерге жылдам интернет жылдамдығын ертерек жеткізуге мүмкіндік береді деген үміт болды.

Қаланың веб-сайты

Қаланың веб-сайтын қала тұрғындарының өкілі ретінде Уитчерч қауымдастығы басқарады. Кез келген тұрғын материалдармен үлесе алады, ал сайттың негізгі қағидасы Уитчерч қауымдастығының қағидаларын сақтай отырып, саяси емес болып табылады.