Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Компьютерге деген ашу-ыза Компьютерлік ашу – күшті ашу немесе көңіл көншілдікке байланысты компьютерге деген теріс психологиялық реакция. Компьютерлік ашудың мысалдарына компьютерге қарғыс айту немесе дауыс көтеру, пернетақта мен тышқанды ұру немесе лақтыру, компьютерге немесе мониторға заттармен немесе қару-жарақпен шабуыл жасау жатады.
Anger directed towards a computer
Computer rage refers to negative psychological responses towards a computer due to heightened anger or frustration. Examples of computer rage include cursing or yelling at a computer, slamming or throwing a keyboard or a mouse, and assaulting the computer or monitor with an object or weapon.
Атақты істер
2015 жылдың сәуір айында Колорадо штатының тұрғыны тұрғын үйлер арасында қару қолданып, компьютерін артқа алып, 9 мм-лік тапаншамен сегіз рет атқан. Полиция сұрағанда, ол компьютеріне қатты ашуланғанын, "критикалық нүктеге жеткенін" айтты және компьютерін атқаннан кейін "періштелер ән салыпты" деді. 2007 жылы бір неміс адамы түн ортасында компьютерін терезеден лақтырып жіберіп, көршілерін қорқытты. Неміс полициясы оған қатысты қылмыс ісін қозғамады, "Кімнің бойында мұндай сезім болмады?" деді. 2006 жылы "Bad Day" атты видео, онда бір адам жұмыста компьютерін қиратып жазады, интернетте кеңінен танылып, екі миллионнан астам қаралым жинады. Компьютерге деген ашудың басқа да мысалдары бар: бір мейрамхана иесі ноутбугін майға лақтырып жіберді, ал бір адам компьютерін терезеден лақтыруға тырысып, терезенің жабық екенін ұмытып қалды. "Ашулы неміс баласы" – 2000-жылдардың ортасында танымал болған интернет-мем, онда басты кейіпкер компьютерінің өте баяу жүктелуіне ашуланып, пернетақтамен үстелге қайта-қайта соққы береді, нәтижесінде пернелер түсіп қалады.
In April 2015, a Colorado man was cited for firing a gun within a residential area when he took his computer into a back alley and shot it eight times with a 9mm pistol. When questioned, he told police that he had become so frustrated with his computer that he had "reached critical mass," and stated that after he had shot his computer, "the angels sung on high." In 2007, a German man threw his computer out the window in the middle of the night, startling his neighbors. German police were sympathetic and did not press charges, stating, "Who hasn't felt like doing that?" In 2006, the staged surveillance video "Bad Day", showing a man assaulting his computer at work, became a viral hit on the Internet, reaching over two million views. Other instances of reported computer rage have ranged from a restaurant owner who threw his laptop into a deep fryer, to an individual who attempted to throw his computer out the window, but forgot that the window was closed. The Angry German Kid is a popular Internet meme that stems from a viral video from the mid 2000s where the protagonist screams at his computer for loading too slowly, and repeatedly hits the table with the keyboard, causing keys to fall off.
Ауру таралуы
1999 жылы компьютердегі ашу-ыза жолдағы ашу-ызадан жиі кездесетіні болжалды, бірақ 2015 жылғы зерттеуде компьютерді пайдалану кезіндегі ашу-ызаның көрсеткіші, көлік жүргізу кезіндегі ашу-ыза көрсеткішінен төмен екені анықталды. Дегенмен, басқа жағдайлармен салыстырғанда, көлік жүргізу немесе компьютер пайдалану кезінде ашу-ызаға ұшырау жиілігі жоғары болды. 2009 жылы британдық компьютер пайдаланушыларының компьютермен байланысты тәжірибелері туралы сауалнама жүргізілді. Сауалнама нәтижесінде респонденттердің 54% компьютерлерін сөзбен кінәлағанын, ал 40% оларға физикалық күш қолданғанын мәлімдеді. Сондай-ақ, көптеген пайдаланушылар айына үш-төрт рет компьютерлік ашу-ызаға ұшырайтыны анықталды. Компьютерлік ашу-ызаның түрлері әртүрлі географиялық аймақтарда әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, бір зерттеуде лондондықтардың компьютерлеріне физикалық шабуыл жасау ықтималдығы бес есе жоғары екені, ал Йоркшир және Хамберден келгендердің компьютерлеріне айқайлауға бейім екені анықталды. Жас топтары арасында да айырмашылықтар байқалды, яғни 18-24 жас аралығындағы жастар компьютерлік көңілсіздікке ұшырағанда, 35 жастан асқандарға қарағанда, агрессивті мінез-құлық танытуға көбірек бейім. Бірақ басқа зерттеулер компьютерлік тәжірибе немесе пайдалану деңгейі емес, компьютерлерге қатысты өзінің қабілеттерін бағалау сезімі компьютерлік ашу-ызаның себебін болжауы мүмкін екенін көрсетті. 1999 жылы профессор Роберт Дж. Эдельман, клиникалық, сот-медициналық және денсаулық психологы, сондай-ақ Британдық психологиялық қоғамның мүшесі, технологияға байланысты ашу-ызаға ұшырағандарға арналған жеке кеңес желісін ұсынды. Тағы бір сауалнамада пайдаланушылар электрондық пошта, мәтін редакторы, интернет серуендеу, операциялық жүйенің қате жұмыс істеуі, қажетті функцияны табудағы қиындықтар және бағдарламалардың іркілуі компьютерлік ашу-ызаның жиі себептері екенін айтты. Осы техникалық мәселелер, тар мерзімдер, жұмыстың нашар прогресі және компьютерлік тапсырманы аяқтамау компьютерлік ашу-ыза мен көңілсіздікті күшейтеді.
In 1999, it was speculated that computer rage had become more common than road rage in traffic, but in a 2015 study, it was found that reported rates of anger when using a computer were lower than reported rates of anger while driving. However, reports of anger while driving or using computers were found to be far more common than anger in other situations. In 2009, a survey was conducted with British computer users about their experiences with computers. This survey found that 54% of respondents reported verbally abusing their computers, and 40% reported that they had become physically violent toward their computers. The survey also found that most users experienced computer rage three to four times a month. Differences in types of computer rage have also been found between different geographical regions. For example, one survey found that individuals from London have been found to be five times more likely to physically assault their computers, while those from Yorkshire and the Humber were found to be more likely to yell at their computers. Differences have also been observed for age groups, as younger adults (18–24 years old) have reported more abusive behaviors in the face of computer frustration when compared to older adults (over 35 years old). but other research has argued that it is the self efficacy beliefs about computers that are predictive of computer frustration, not the amount of computer experience or use. In 1999, Professor Robert J. Edelmann, a chartered clinical, forensic and health psychologist and a fellow of the British Psychological Society, was offering a special helpline in the UK for those with technology related anger. In another survey, users reported email, word processors, web browsing, operating system crashes, inability to locate features, and program crashes as frequent initiators of computer frustration. These technical issues, paired with tight timelines, poor work progress, and failure to complete a computer task can create heightened computer anger and frustration.
Психологиялық факторлар
Эмоциялар туралы зерттеулер көрсеткендей, ашу көбінесе жоспарлар мен күтулердің тоқырауынан, әсіресе әлеуметтік нормалардың бұзылуынан туындайды. Егер адам өзінің мақсатына немесе міндетіне қол жеткізе алмайтынының немесе әлеуметтік нормалар неге бұзылғанының себебін түсінбесе, бұл ашу сезімі күшейе береді. Психологтар бұл мәселені компьютерлік ашумен тығыз байланысты деп санайды, себебі компьютер пайдаланушылары компьютермен басқа адамдармен қарым-қатынас жасайтындай қарым-қатынас етеді. Осылайша, компьютерлер мерзімді тапсырмаларды орындау кезінде немесе маңызды міндеттерді аяқтағаннан кейін дұрыс жұмыс істемесе, пайдаланушылар компьютердің өзінен сатқындық көргендей сезінеді, дәл сол сияқты басқа адамдардан да көре алады. Атап айтқанда, пайдаланушылар компьютерінің қалай жұмыс істемейтінін түсінбегенде, әсіресе оларға ең қажет болған сәтте, бұл әлеуметтік нормаларды бұзу немесе жеке шабуыл ретінде қабылданады, соның салдарынан жаушылық сезімі пайда болады. Компьютерлік ашуды болдырмаудың тағы бір жолы – компьютердегі деректерді жиі сақтыққа көшіру, компьютердің жадын арттыру. Кейбір компьютерлік техникалық қызмет көрсету компаниялары компьютерлік ашуды азайту мақсатында өз техниктеріне клиенттермен сезімтал психологиялық жағдайда қалай жұмыс істеу керектігін, сондай-ақ техникалық мәселелерді қалай диагностикалау және түзету керектігін үйретеді. Компьютерлік интерфейстерді қателер пайда болғанда көбірек эмоционалдық қолдау көрсетуге немесе терапиялық стратегияларды ұсынуға бағытталған дизайн жасау, компьютерлік ашу мен ашуды азайтудың тағы бір тиімді жолы ретінде қарастырылуда. Тағы бір зерттеуде қателік хабарламаларындағы жағымды сөздер ("Компьютер жақын арада қайта жұмыс істейтініне қуаныштымыз") жағымсыз сөздермен ("Бұл көңілді қалдырады") немесе бейтарап хабарламамен салыстырғанда, пайдаланушылардың бақыт белгілерін көбірек көрсеткені анықталды.
Research on emotion has shown that anger is often caused by interruptions of plans and expectations, especially through the violation of social norms. This sense of anger can be magnified when the individual does not understand why they are unable to meet their goal or task at hand or why there was a violation of social norms. Psychologists have argued that this is particularly relevant to computer rage, as computer users interact with computers in a manner similar to how they interact with other people. Thus, when computers fail to function in the face of incoming deadlines or an important task to accomplish, users can feel betrayed by the computer in the same way they can feel betrayed by other people. Specifically, when users fail to understand why their computer will not work properly, often in the times they need it to the most, it can invoke a sense of hostility as it is interpreted as a breach of social norms or a personal attack. Other methods to prevent computer rage can be backing up computer data often, increasing memory of the computer, Some computer technician companies have reported that, to reduce computer rage, their technicians are trained on how to work with customers in sensitive psychological states just as much as how to diagnose and fix technical issues. Designing computer interfaces to display more emotional support when errors occur, or provide therapy strategies, has also been suggested as a way to mitigate computer anger and rage. Another study found that when error messages contain positive wording ("Great that the computer will soon work again") compared to negative wording ("This is frustrating") or a neutral error message, users exhibited more signs of happiness.