Кіріспе

Каталониядағы көкжиек, Испания

Torre Glòries, бұрын Torre Agbar деп аталған, 38 қабаттан тұратын көкжиек Авенгуда Диагональ және Каррер Бадахоз арасында, Пласа де лес Глориес Каталонияға жақын орналасқан. Бұл Барселона қаласының, Каталонияның жаңа технологиялық ауданына кіретін қақпа болып табылады. Оны француз сәулетшісі Жан Нувель испандық b720 Fermín Vázquez Arquitectos фирмасымен бірлесіп жобалаған және Dragados компаниясы салған. Torre Glòries Барселонаның Побленоу ауданында орналасқан және бастапқыда оның иелері Agbar Group есімімен аталып, оның мүдделеріне Барселонаның су компаниясы Aigües de Barcelona кіретін холдинг компаниясы болған. Мұнараның биіктігі 144,44 метр, диаметрі 39 метр. Оның жалпы ауданы 175,5 мың шаршы метрді құрайды, оның ішінде кеңселер, техникалық жабдықтар, сервистік қызметтер (оның ішінде аудитория) және тұрақ орны бар. Оның құрылысы 130 миллион еуроға бағаланған. 2005 жылдың маусым айында ашылып, 2005 жылдың 16 қыркүйегінде король Хуан Карлос I ресми түрде ашты. Бұл Барселонадағы жоғары технологиялық архитектураның бірі. Ғимараттың иесі Agbar көпұлтты тобы болды, оның корпоративтік кеңсесі ғимаратта орналасқан және көбісін алып, қалған бөлігін жалға берді. Agbar Tower 2010 жылдың наурыз айында 165 миллион еуроға, бұрынғы иесі Azurelau инвестициялық тобымен келісімге отырып сатып алынды. Azurelau бұл мүлікті 2007 жылдың ортасында сатып алған болатын. Сатып алу бағасы жарияланбады. 2017 жылы Merlin Properties жылжымайтын мүлік тобы сатып алып, жақын орналасқан алаңның атымен Torre Glòries деп атады.

Дизайн

Жан Нувельдің айтуынша, Torre Agbar ауаға көтерілген гейзердің пішінін еске түсіруге арналған. Оған Монсеррат – Барселонаға жақын тау әсер етті. Бір сұхбатында ол мұнараның фалликалық сипаты бар екенін айтқан. Оның ерекше пішініне байланысты ғимарат бірнеше лақап атпен белгілі, мысалы el supositori («супозиторий»), l'obús («қабық») және кейбір сөгіс сөздер. Ол сондай-ақ формасы жағынан Лондондағы сэр Норман Фостердің 30 Сент-Мэри балтасына ұқсас, оны көбінесе «Геркин» деп атайды. Agbar Tower биіктігі белгілі және 38 қабаттан тұрады, оның ішінде төрт жер асты деңгейі бар. Оның құрылымы әртүрлі архитектуралық тұжырымдамаларды біріктіреді, нәтижесінде темір бетоннан салынған, шыны қасбетімен жабылған және 4500-ден астам терезелер ойылып жасалған таңғажайып құрылым пайда болды. Ғимарат Барселонада ерекше көзге түседі; ол қаланың үшінші биік ғимараты, Arts Hotel және Mapfre Tower-ден кейін. Ғимараттың ерекшелігі – түнгі жарықтандыру. Оның қасбетіне жарық түсіретін суреттер жасауға мүмкіндік беретін 4500 LED құрылғысы бар. Сонымен қатар, мұнараның сыртында фасадтың терезе жалюзилерінің ашылуы мен жабылуын реттейтін температуралық сенсорлар бар, бұл кондиционер үшін энергияны тұтынуды азайтады. Онда Барселонаның сумен жабдықтау компаниясы Aigües de Barcelona Group бас кеңсесі орналасқан. Ноувелдің өзі түсіндіргендей, құрылысқа каталон мәдениетінің ең танымал символдарының бірі күшті әсер етті. Бір жағында каталондық архитектор Антони Гауди жасаған Саграда Фамилияның қоңырау мұнараларының бейнесі бейнеленген. (Бұл қоңырау мұнаралары өз кезегінде 1908 жылы Нью-Йорк қонақ үйлерінің кейбір қызметкерлері үшін Реус мұғалімінің курстық жобасы болған қонақ үйге деген қызығушылық идеясына негізделген, оны 1956 жылы оның шәкірті Джоан Матамала қайта жобалаған. Бұл жобалар Рем Колхастың «Делириантты Нью-Йорк» кітабына енгізілген, бұл көптеген сәулетшілер үшін анықтамалық болып табылады.) Саграда Фамилияға қосымша құрмет ретінде мұнараның солтүстік жағы собордың оңтайлы көрінісін алу мақсатында жобаланған. Сонымен қатар, Нувель Монсеррат тау тізбегінің ерекше шыңдарынан шабыт алды, бұл Каталония халқы үшін үлкен маңызға ие, өйткені Монсеррат олардың қамқоршысы – Монсерраттың Әйен Қызы. Агбар мұнарасын жобалау кезінде Нувель Солтүстік Америкада кең тараған көкжиектің қандай болуы керек деген пікірді қабылдамағанын айтты. Сәулетшінің мақсаты – жердің ерекше бір формада жер астынан шығып жатқандығын көрсету. Мұнараны сумен жабдықтау компаниясы пайдалану оны терең теңізден шыққан гейзер метафорасын жасауға итермеледі.

Құрылыс

1999 жылдың ортасынан бастап, құрылыс алаңын дайындау жұмыстары басталғаннан кейін, Dragados компаниясының құрылыс жобасы шамамен алты жылға созылып, 2004 жылдың соңында аяқталды. Оның құрылысында шамамен 1170 жұмысшы жұмыс істеді.

Материалдар

Ғимараттың құрылысында қолданылған негізгі материалдар – мұнараның қаңқасын құрайтын бетон, сондай-ақ әр түрлі түстес боялған 59 619 металл жолағынан тұратын алюминий және шыны, олардың жалпы ауданы шамамен 16 000 м2 құрайды. Бұған қоса, шыны әртүрлі бұрыштауларға және мөлдірлік деңгейлеріне ие, ал алюминийдің әр түрлі түстерімен үйлесіп, күннің уақытына және жыл мезгіліне қарай мұнараның түс тепе-теңдігін өзгертеді. Құрылысқа 25 000 м3 бетон және 125 тонна болат жұмсалды.

Пішін және құрылым

Мұнара бір-бірімен жанаспайтын екі концентрлі бетон овал цилиндрден құралған. Ішкі цилиндрді толығымен қоршап тұратын сыртқы цилиндр шыны мен болаттан жасалған күмбезбен жабылған, бұл мұнараға оқ тәрізді ерекше пішін береді. Сыртқы цилиндрдің негізіндегі қалыңдығы 45 см, ал жоғарғы бөлігінде 25 см. Онда шамамен 4500 терезе орналасқан, ал ішкі цилиндрдің негізіндегі қалыңдығы 50 см, ең жоғарғы нүктесінде 30 см. Лифттер, баспалдақтар және қосымша жабдықтар осы ішкі цилиндрде орналасқан.

Тарату

Ғимарат 38 қабаттан тұрады, оның 34-і жер үстінде, ал төрт қабаты жер астында орналасқан. Жер астындағы екі қабатта 316 адамдық аудитория және басқа да қызметтік аймақтар орналасқан, ал қалған екеуі тұраққа арналған. Жер үстіндегі 34 қабаттың 28-і кеңселер, үшеуі ғимараттың инженерлік жүйелерін қамтитын техникалық қабаттар, біреуі көп мақсатты бөлмелерге, тағы біреуі кафетерийге, ал соңғысы мұнараның ең жоғарғы бөлігіне жақын орналасқан панорамалық алаңға арналған.

Жарықтандыру

Ғимараттың ең ерекше элементтерінің бірі – түнгі жарықтандыру. Мұнарада LED технологиясын пайдалана отырып, тәуелсіз жұмыс істейтін және мұнара сыртында суреттер жасауға мүмкіндік беретін 4500-ден астам шамдық құрылғы орнатылған. Күрделі аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етудің арқасында жүйе 16 миллион түс жасауға қабілетті. Ол түстерді жылдам өзгерте алады, бұл қызықты әсер тудырады. Рождество, Жаңа жыл және басқа да мерекелерде мұнара компьютерлік бақылаумен анимацияланған түстердің тізбегімен өзгеріп тұрады. Ғимараттың бірегей жарықтандыру жүйесі, оны жасаушысы Ян Керсале «дифракция» деп атады, ол оны «моар іздейтін түстің буланып тұратын бұлты» деп сипаттады, және Барселонаның Жерорта теңіз одағының астанасы ретінде тағайындалуы сияқты түрлі шараларды тойлау үшін жиі қолданылады, сондай-ақ Рим шартының 50 жылдығы да осы жүйе арқылы атап өтілді.

Барселонаның символы

Аяқталғаннан кейін Agbar мұнарасы тез арада Барселона қаласының сәулеттік нышанына айналып, ең танымал ғимараттарының бірі болды. Дегенмен, бастапқыда ол азаматтар мен сарапшылардың сын-пікірлеріне ұшырады, олар мұнараның ерекшеліктері Барселона сәулетіне үйлеспейді деді. Уақыт өте келе ол Каталония астанасын әлемге танытатын символдың біріне айналды және қаланың танымал туристік орталықтарының біріне жатты. 2008 жылдың ортасында бірнеше каталондық мемлекеттік мекемелер Каталонияның мәдени иконаларын қамтитын тізім жасады. Бұл тізімдегі нышандар Каталонияны бейнелейтін туристік сувенирлердің үлгісі ретінде пайдаланылуы тиіс еді, және мұнара да осы тізімге енді. Мұнараның туристер арасындағы танымалдылығы соншалық, оған саяхат туристік автобустар маршрутының (тіпті тікұшақпен ұшу маршрутының) бір бөлігіне айналды, ал көптеген туристер мұнараның ішін аралауға мүмкіндік алады.

Жаңа жылды қарсы алу

2006 жылдан бері Каталонияның басты аймақтық телеарнасы TV3, жыл соңы тойларын көрсету үшін Agbar мұнарасының ерекше жарықтандыру жүйесінің мүмкіндіктерін пайдаланып келеді. Бұл орын мыңдаған жергілікті тұрғындар мен қалаға келген қонақтар үшін Жаңа жылды қарсы алуға таңдаулы жерге айналды. Мұнараны Жаңа жыл мерекесінде қаланың символы ретінде таңдау, Барселонаның Сидней, Мадрид, Париж, Лондон немесе Нью-Йорк сияқты қалалардағы танымал ескерткіштермен бірге әлемдік телеарналарда көрсетілуіне жағдай жасады. 2006 жылға дейін мұндай мүмкіндік болмады, себебі TV3 таңдаған жерлер Жан Нувель мұнарасының ұсынатын халықаралық деңгейдегі танымалдылығына ие болмады.

Қызықты жайттар

Мұнараға Ален Роберт екі рет көтерілген. Біріншісі 2006 жылдың 3 тамызында Ливан қақтығысында бейбітшілік орнатуға шақыру мақсатымен жасалған. Екіншісі 2007 жылдың қыркүйегінде болды. 2007 жылы "Aigües de Barcelona" компаниясы "Torre Agbar" атауын Испанияның патент және сауда белгілері кеңсесінде алкогольді сусындардың тауарлық белгісі ретінде тіркеді. 2011 жылы мұнара энергия тиімділігі және төмен CO2 шығарылымы үшін Еуропалық Кеңестен жасыл ғимарат сыйлығын алды.