Кіріспе
Торонтодағы трамвай маршруты, Канада. 1997 жылы Spadina даңғылында арнайы трамвай жолының құрылысы аяқталғаннан кейін, Harbourfront маршруты 510 Spadina маршруты ретінде қайта іске қосылды. "Harbourfront" атауы 2000 жылға дейін қолданылмады, одан кейін Queens Quay трамвай жолдары батысқа қарай Bathurst және Fleet көшелеріне дейін созылды. Содан кейін Harbourfront атауы жаңа 509 нөмірімен біріктіріліп, Exhibition Place-дегі Exhibition Loop-қа дейін ұзартылды, бұл маршрут Union станциясынан Spadina-ға дейін 510 маршрутымен, ал Bathurst-тан әрі 511 Bathurst маршрутымен бірге жүрді. 2007 жылдың қыркүйегінен 2008 жылдың наурызына дейін 509 маршрутының Fleet көшесіндегі бөлігі жеке трамвай жолына айналдырылды, соның нәтижесінде маршруттың барлық бөлігі көлік қозғалысынан толыққанды бөлініп жұмыс істейді.
In 1997, the completion of a dedicated right of way on Spadina Avenue resulted in the Harbourfront route being relaunched as the 510 Spadina. The "Harbourfront" route name disappeared until 2000, when the Queens Quay streetcar tracks were extended west to Bathurst and Fleet Streets. The Harbourfront name was then combined with the new number 509, and extended to Exhibition Loop at Exhibition Place, sharing its route with the 510 from Union to Spadina and with the 511 Bathurst from Bathurst onwards. Between September 2007 and March 2008, the Fleet Street portion of Route 509 was converted to a parallel private right of way, so that the entire route operates entirely separate from road traffic.
2012 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2012 жылдың шілдесінде Waterfront Toronto Куинс-Кей-Уэсттің кең ауқымды реконструкциясын бастады, бұл құрылыс барысында 509 трамвайының автобустармен ауыстырылуын қажет етті. 2014 жылдың 12 қазанында, көшенің жаңа дизайнына сәйкес келтіріп, рельстерін ауыстыру мақсатында, 509 Harbourfront маршрутында трамвай қызметі екі жылдан астам үзілістен кейін қайта жаңартылды. Жаңа көше дизайнымен, Спадина даңғылынан Йорк көшесіне дейін трамвай жолдарының оңтүстігіндегі екі автокөлік қатары алынып тасталды, бұл Harbourfront саябағын трамвай жолының жиегіне дейін кеңейтуге мүмкіндік берді. Осылайша, трамвайлар енді көшенің ортасында емес, жол жиегінде жүреді. Жол жиегінің оңтүстік жағында велосипед жолы мен ағаштар тізілімі орналасқан. 2016 жылдың тамызында, Куинс-Кей-Уэсттің реконструкциясы аяқталғаннан кейін, TTC трамвайлардың күтілген 34 минуттың орнына бір айналымды 40 минутта жасағанын хабарлады. Көше жолдарының жаңа дизайны трамвайлардың көбірек жол-көлік белгілеріне, жаяу жүргіншілерге және велосипедшілерге тап болуына себеп болды, соңғы екеуі соқтығыстарды болдырмау үшін трамвайдың баяу жылдамдықта жүруін талап етеді. TTC қызмет жоспарлаушысы Скотт Хаскилл «қоғамдық кеңістік пен қалалық дизайн» Куинс-Кейді қайта дамытуға транзиттік жоспарлау есебінен үлкен үлес қосып, басымдық бергенін айтты. Дегенмен, Куинс-Кей бойындағы апаттар басқа көшелердегіден көп емес. Транзитті қолдаушы Стив Мунро 2016 жылдың мамыр айындағы маршруттың жұмысын талдап, қосымша уақыттың Куинс-Кей-Лоптан Батерст және Флит көшелерінің қиылысына дейін жұмсалғанын, ал Спадина даңғылының шығысындағы уақыт жол сигналдарының мәселелері шешілгеннен кейін реконструкцияға дейінгідей болғанын мәлімдеді. 2014 жылдың қаңтарынан 2020 жылдың қаңтарына дейін Йорк көшесінің шығысындағы трамвай туннеліне кіреберіс пандусы арқылы рұқсатсыз жүрген 27 жеке автомобиль туннельде қалып қойды. 2020 жылдың қаңтар айындағы оқиғада автокөлік жүргізушісі Юнион вокзалында тұрып қалу үшін боллардтарды, жыпылықтайтын жарықтарды және қақпаларды айналып өтті. Бұл туннельге жасалған бұзушылықтар 509 Harbourfront және 510 Spadina қызметтеріне кері әсер етті. 2017 жылдың 12 қыркүйегінде 509 Harbourfront Торонтодағы Flexity трамвайларын троллейбус сымдарының орнына пантограф арқылы электр қуатын алумен жұмыс істететін алғашқы трамвай маршруты болды. Басқа трамвай желілеріндегі жоғарғы сымдарды ауыстыру күтіліп жатқандықтан, депоға және деподан қайтатын рейстер троллейбус бағаналарын пайдалануды жалғастырады, ал ауысу Экспозиция айналымында жүзеге асырылады.
Пайдаланылған көлік құралдары
604 Harbourfront бағыты 1990 жылы TTC-ның A 15 PCC жіктемесіне жататын қайта жаңартылған PCC трамвайларын пайдалана отырып, жұмыс істей бастады. (A 15 класындағы PCC трамвайлары 1950–1951 жылдары жаңадан сатып алынған A 9 класындағы вагондардан қайта жаңартылды.) 1994 жылы PCC доңғалақтарының шырылдауына байланысты шағымдар туындағандықтан, PCC трамвайлары CLRV трамвайларымен ауыстырылды. TTC жазғы маусымда Виктория күні мен Еңбек күні аралығындағы жексенбі күндері өзінің қалған екі PCC трамвайының (A 15 класының) бірін іске қосты, егер PCC және оны басқаруға оқытылған жүргізуші болған жағдайда. Бұл қызмет 2009, 2010, 2011, 2012, 2016 және 2017 жылдары жүзеге асырылды.
Бағыт
509 маршрутындағы көптеген аялдамалар – қалыпты қозғалысты трамвай жолдарынан бөлетін аралдармен жабдықталған жер үсті аялдамалары. Трамвайлар Юнион станциясынан жер астынан басталып, Квинс-Кейдегі арнайы жер асты трамвай стансасынан өтеді, содан кейін жер бетіне шығады.
Ұсынылған кеңейту
Су жағалауы батыс жеңіл рельстік көлігі жобасы Harbourfront желісін одан әрі батысқа қарай кеңейтіп, Queensway бойындағы қолданыстағы жолға қосылуы тиіс. Бұл жоба 2013 жылы қала тарапынан тоқтатылған, бірақ 2015 жылы қайта қарастыру үшін жаңартылды.