АҚШ жерлерін басқару үшін жергілікті күштердің күресі: Шалбарақ көтерілісі
Sagebrush Rebellion
АҚШ-тың батыс штаттарындағы жерді мемлекеттік басқарудан алу қозғалысы – "Шалфей бүршігі көтерілісі". Жерді жергілікті билікке беру, пайдалану, жекешелендіру туралы деректер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ үкіметіне қарасты жерлерді жергілікті деңгейде басқару үшін күрескен саяси қозғалыс.
Political movement for local control of U. S. government land
"Сайджбруш көтерілісі" – 1970-ші және 1980-ші жылдары АҚШ-тың батысындағы 13 штаттың жерді басқару, пайдалану және иеліктен шығару саясатына үлкен өзгерістер енгізуді көздеген қозғалыс. Бұл штаттардың аумағының 20%-дан 85%-ы федералдық үкіметке қарасты болды. Қозғалысты қолдаушылар жерлерге мемлекеттік және жергілікті биліктің бақылауын күшейтуді, тіпті оларды штаттар мен жергілікті органдарға толығымен беруді және/немесе мемлекеттік жерлерді жекешелендіруді қалаған. Көптеген жерлер сайджбруш даласы болғандықтан, олар "Сайджбруш көтерілісі" деген атты қабылдады. 1981 жылы қозғалыстың көшбасшыларының бірі Джеймс Г. Уотт Рональд Рейганның президенттігі кезінде АҚШ-тың ішкі істер министрі болып тағайындалды және федералдық экологиялық саясатты кері қайтаруға тырысты. Бүгінгі күні де бұл қозғалыс жерді пайдаланып, ресурстарды өндіру және жеке пайда табуға мүдделі адамдар тарапынан қолдау табады, мысалы, мал өсіру, кен өндіру және орман шаруашылығы. Керісінше, оларға қарсы шығушылар демалыс, ашық кеңістіктердің қоғамдық пайдасы және экожүйелердің қызметтерінен туындайтын экономикалық пайданы бағалайды, оларды өлшеу қиын.
The Sagebrush Rebellion was a movement in the Western United States in the 1970s and the 1980s that sought major changes to federal land control, use, and disposal policy in 13 western states in which federal land holdings include between 20% and 85% of a state's area. Supporters of the movement wanted more state and local control over the lands, if not outright transfer of them to state and local authorities and/or [[Privatization of public land (United States) As much of the land in question is sagebrush steppe, supporters adopted the name "Sagebrush Rebellion." In 1981 James G. Watt, one of the leaders, became Secretary of the Interior in the Presidency of Ronald Reagan, and worked to roll back federal environmental policies. The movement continues to have support by persons interested in developing the lands for resource extraction and private benefits, such as livestock grazing, mineral extraction, and timber harvesting. Opponents place higher value on private economic benefits by recreation and societal benefits of open space and hard to quantify economic benefits of ecosystem services.
Өмірбаян
"Сазбалжан көтерілісі" термині ұлттық жабайы жерлерді белгілеуге байланысты туындаған таластар кезінде пайда болды, әсіресе батыс штаттарында. Бұл, АҚШ Орман шаруашылығы қызметі мен Жерді басқару бюросы 1972 жылдан кейін жолдары алынып тасталған мемлекеттік жерлердің учаскелерін міндетті түрде зерттегеннен кейін болды, олардың ұлттық жабайы табиғатты сақтау жүйесінің құрамына енуі мүмкін еді. Бұл процеске "Жолдары жоқ аймақтарды қайта қарау және бағалау" (RARE, кейіннен RARE I) деген ат берілді. RARE процесі қоршаған ортаны қорғау ұйымдары мен мемлекеттік жерлерді пайдаланушылар тарапынан күшті қарсылыққа ұшырады және федералды сотта күреске әкелді. Сот жерді бағалаудың біртұтас критерийлерінің және басқа да процедуралық мәселелердің болмауына байланысты RARE I нәтижелерін күштен шығарды. 1977 жылы RARE II деп аталған екінші қайта қарау басталды, ол федералдық юрисдикциядағы 60 миллион акр (24 миллион км²) жабайы жерді қамтыды. RARE II 1979 жылы аяқталды, бірақ 1980 жылы сайланған Рональд Рейганның президенттік кезеңінде бұл күш-жігер көбінесе тоқтатылды. Рейган 1980 жылдың тамызында Солт-Лейк-Ситиде өткен сайлауалды жиынында өзін "сазбалжан көтерілісінің" жақтасы деп жариялады және жиналған халыққа: "Мен Сазбалжан көтерілісін қолдаймын және оны құптаушымын. Мені де көтерілісшілердің қатарына қосыңыз" деді. Рейган табиғатты қорғау ұйымдарының қарсылығына тап болды. Күрес 1988 жылы "ақылға қонымды пайдалану қозғалысы" ретінде жаңа формаға еніп, бүгінге дейін жалғасуда. Дегенмен, 1981 жылдан бері Конгресс RARE процестері арқылы алынған деректерді кейде пайдалана отырып, бірнеше жабайы аймақтарды белгіледі. Ұлттық жабайы табиғатты сақтау жүйесі Кеннеди әкімшілігінің президенттік комиссиясының, Лоуренс С. Рокфеллер төрағалық еткен Сыртқы демалыс ресурстарын қарау комиссиясының ұсыныстарынан туындады. Комиссияның 1962 жылғы баяндамасында "жабайы және көрнекті өзендердің ұлттық жүйесі", ұлттық жабайы табиғат жүйесі, ұлттық жолдар жүйесі, федералды жер және суды қорғау қоры, сондай-ақ Ұлттық парктері мен Ұлттық ескерткіштерінен басқа, қолданыстағы мемлекеттік жерлер агенттіктері басқаратын демалыс аймақтары құру ұсынылды. Жабайы жердің көп бөлігі сазбалжан өсімдігінен тұрды, оны кейбіреулер жайылым, жолдан тыс көлік және басқа да даму мақсатында пайдалануды қалады, оның орнына жабайы табиғатты сақтауды жоққа шығарады. Осы "көтерілісшілер" федералдық қорғауды күшейтудің орнына, жердің бір бөлігі немесе көп бөлігі мемлекеттерге немесе жеке тұлғаларға берілуі керек деп талап етті. Олар федералдық басқаруға қарсылықтарын білдіру үшін "Сазбалжан көтерілісі" терминін қабылдады.
The term "Sagebrush Rebellion" was coined during fights over designation of National Wilderness lands, especially in western states, especially after the US Forest Service and the Bureau of Land Management conducted required surveys of plots of public lands of at least that had roads removed after 1972 for the potential designation as part of the National Wilderness Preservation System. The process was known as the "Roadless Area Review and Evaluation" (RARE, or later, RARE I). The RARE process developed significant opposition from both environmental groups and public lands users and was challenged in federal court. The results of RARE I were nullified by the courts for lack of uniform criteria for evaluation of lands and other procedural problems. A second review started in 1977, known as RARE II, and involved more than 60 million acres (24 million km2) of wildland under federal jurisdiction. RARE II was completed in 1979, but the effort was largely sidelined during the presidency of Ronald Reagan, who was elected in 1980. Reagan declared himself a sagebrush rebel in an August 1980 campaign speech in Salt Lake City and told the crowd, "I happen to be one who cheers and supports the Sagebrush Rebellion. Count me in as a rebel." Reagan faced opposition from conservation organizations. The struggle persists today after changing form with the "wise use movement" in 1988. Even so, Congress has designated several wilderness areas since 1981, sometimes by using data acquired through the RARE processes. The National Wilderness Preservation System grew out of recommendations of a Kennedy administration presidential commission, the Outdoor Recreational Resources Review Commission chaired by Laurence S. Rockefeller, whose 1962 report suggested legislation to protect recreational resources in a "national system of wild and scenic rivers," a national wilderness system, a national trails system, the federal Land and Water Conservation Fund, and recreation areas administered by existing public lands agencies beyond National Parks and National Monuments, both of which are administered in the Department of the Interior by the National Park Service. Much of the wildland was sagebrush, which some wanted to use for grazing, off road vehicle use, and other development, instead of wilderness conservation. These "rebels" urged that instead of designating more federal wilderness protection, some or much of the land should be granted to states or private parties. They took on the phrase "Sagebrush Rebellion" to describe their opposition to federal management of the lands.
Мемлекеттік жерлер тарихы
Тәуелсіздік алғаннан кейін қабылданған алғашқы заңдардың бірі 1785 жылғы Жер туралы жарлық болды, ол батыс жерлерін ұлттық үкіметке беру арқылы құрылған аймақтағы жерлерді тікелей өлшеу және сату тәртібін белгіледі. Кейін Солтүстік-Батыс жарлығы Солтүстік-Батыс аймақтарының (қазіргі Мичиган, Висконсин, Огайо, Иллинойс, Индиана штаттары және солтүстік-шығыс Миннесотаның бір бөлігі) саяси ұйымдастырылуын қамтамасыз етті. Батыс жерлерін қоныстандыруға ынталандыру үшін Конгресс 1862 жылы бірнеше «Жер иеленушілер туралы» заңдардың (Homestead Acts) біріншісін қабылдады, ол белгілі бір мерзім ішінде жерде тұрып, өмір асыра алатын фермерлерге участоқтарды беруді көздеді. Конгресс сондай-ақ, құрлықтық теміржол желісін аяқтауға жұмыстанып жатқан теміржол компанияларына ірі жерлерді берді. Осы гранттардың көп бөлігі қасақана минералдарға және ағашқа бай жерлерді қамтыды, осылайша теміржолдар құрылысқа қаржыландыру ала алды. Осы ретте де теміржолдар ақша табу үшін жерді сатады деген гипотеза болды. Бірақ, нәтижесінде Миссури өзенінен батысқа қарайғы көптеген жерлер таулы жер-бедері, нашар топырақ, судың жетіспеуі және маңызды қоныстануға кедеріс келтіретін басқа да экологиялық факторларға байланысты фермерлікке жарамсыз болып шықты. ХХ ғасырдың басында федералдық үкімет батыс штаттарының көп бөлігін иеленді, олар ешқандай мақсатта пайдаланылмады. Орманды қорғау және ерекше ғылыми немесе табиғаттанулық қызығушылықтарды қамтамасыз ету үшін президент Теодор Рузвельтке жерді бөліп беруге табиғатты қорғаушылар шақырып алды. Мұндай қорықтар құрылғаннан кейін де көптеген жерлер иеленбеді. АҚШ Ішкі істер министрлігі Батыс штаттарында миллиондаған акр жерді иеленді, соның ішінде 1913 жылы Аризона және Нью-Мексико одаққа қосылды. АҚШ президенті Герберт Гувер 1932 жылы мемлекеттік жерлерге құқық беруді штаттарға ұсынды, бірақ штаттар жерлердің тым көп жайылып кеткенін және Ұлы депрессия кезінде мемлекеттік бюджетке қосымша салмақ салатынын айтып наразылық білдірді. Осы жерлерді басқару үшін Жерді басқару бюросы құрылды.
Among the first pieces of legislation passed following independence was the Land Ordinance of 1785, which provided for the surveying and sale of lands in the area created by state cessions of western land to the national government. Later, the Northwest Ordinance provided for the political organization of the Northwest Territories (now the states of Michigan, Wisconsin, Ohio, Illinois, Indiana, and part of northeastern Minnesota). To encourage settlement of western lands, Congress passed the first of several Homestead Acts in 1862, granting parcels in increments to homesteaders who could maintain a living on land for a period of time. Congress also made huge land grants to various railroads working to complete a transcontinental rail system. Much of the latter grants intentionally included mineral and timber rich lands so that the railroads could get financing to build. Again, the hypothesis was that the railroads would sell off the land to get money. Ultimately, however, it turned out that much land west of the Missouri River was not ecologically suited for homesteading because of mountainous terrain, poor soils, lack of available water, and other ecological barriers to significant settlement. By the early 20th century, the federal government held significant portions of most western states that had simply not been claimed for any use. Conservationists prevailed upon President Theodore Roosevelt to set aside lands for forest conservation and for special scientific or natural history interest. Much land still remained unclaimed even after such reserves had been initially set up. The US Department of the Interior held millions of acres in the western states, with Arizona and New Mexico joining the union by 1913. US President Herbert Hoover proposed to deed the surface rights to the unappropriated lands to the states in 1932, but the states complained that the lands had been overgrazed and would also impose a burden during the Great Depression's cash strapped state budgets. The Bureau of Land Management was created to manage much of that land.
Шағымдар
Мемлекеттік жерлерді басқаруға қатысты шағымдар мемлекеттік жерді пайдаланушылар (мал шаруалары, кеншілер, зерттеушілер, жол талғамайтын көліктердің жанкүйерлері, жаяу жүргіншілер, кемпинг жасаушылар және табиғатты қорғау жақтастары) пен агенттіктер және экологиялық реттеу арасындағы қарым-қатынасты үнемі шиеленістірді. Мал шаруалары жайылым төлемақысының тым жоғары екенін және жайылым ережелерінің тым қиын екенін айтады, бірақ табиғатты қорғаушылар керісінше, федералды жерлердегі жайылымды жақсарту туралы уәделер орындалмайды деп шағымданады. Кеншілер кен іздеуге немесе кен орындарына қол жеткізудің қиындығына шағымданады. Зерттеушілер зерттеу рұқсатын алудың қиындығына шағымданып, кейін зерттеу барысында басқа да кедергілерге тап болады, соның ішінде рұқсат иелерінің өзара жұмыс істемеуі және, әсіресе археология саласында, маңызды ақпараттар жойылған қираған орындармен кездеседі. Жол талғамайтын көліктерді пайдаланушылар еркін кіруді қалайды, ал жаяу жүргіншілер, кемпинг жасаушылар және табиғатты қорғаушылар жайылымның жеткілікті түрде реттелмегенін және кейбір минералдық жерді жалға алғандардың басқа жерлерге зиян келтіріп, жол талғамайтын көліктердің ресурстарды жоятынын айтады. Әрбір шағымның ұзақ тарихы бар.
Complaints about federal management of public lands constantly roil relations between public lands users (ranchers, miners, researchers, off road vehicle enthusiasts, hikers, campers and conservation advocates) and the agencies and environmental regulation on the other. Ranchers complain that grazing fees are too high and that grazing regulations are too onerous despite environmentalist complaints that the opposite is true and that promised improvements to grazing on federal lands do not occur. Miners complain of restricted access to claims, or to lands to prospect. Researchers complain of the difficulty of getting research permits, only to encounter other obstacles in research, including uncooperative permit holders and, especially in archaeology, vandalized sites with key information destroyed. Off road vehicle users want free access, but hikers and campers and conservationists complain grazing is not regulated enough and that some mineral lease holders abuse other lands or that off road vehicle destroy the resource. Each complaint has a long history.
Көтеріліс
1932 жылдан кейін батыс штаттарына федералды мемлекеттік жерлерді беруге бағытталған бірнеше заң жобалары ұсынылды, бірақ олардың ешқайсысы көп назар немесе қолдау таппады. Мұндай трансферттерге қарсылықтың негізгі себептері – федералды қазынаға минералдық жалдама түсімдерінің артуы және ұлттық жерлердің «бағалы қазыналары» саналатын Ұлттық парктерінің жеке штаттар тарапынан тиімді басқарылмауы мүмкін деген алаңдаушылықтар болды. Йеллоустоун және Йосемити ұлттық парктері ұлттық мүліктер деп есептелді, сондықтан көптеген заң шығарушылар оларды штаттарға беруге келіспеді. Бұл наразылықтарды «көтеріліске» айналдырған оқиға 1976 жылы қабылданған Федералды жер саясаты және басқару туралы заң болды, ол жер дауының тоқтатылуына және федералды үкіметтің батыс мемлекеттік жерлерін бақылауда ұстауына әкелді. Заң Жерді басқару бюросы арқылы жерді басқару жүйесін құруды көздеді. Бюро барлық пайдаланушылардың қажеттіліктерін ескеретін жерді пайдалану жоспарларын жасауға міндетті болды, сондай-ақ мал шаруашылығы, жайылым және кен өндірісі сияқты салаларды атап көрсетті. Бірақ ол жерді осы мақсаттар үшін пайдаланудан қорғау бойынша ресми процедураларды да енгізді. Юта штатының жаңадан сайланған сенаторы Оррин Хатч 1977 жылы Юта штатының шаруалары мен мұнайшыларының қатты наразылықтарына және бірнеше округтік үкіметтердің күшті қолдауына байланысты жерді беру туралы заң жобасын әзірлеуге қатысты. 1979 жылдың соңына қарай Хатч жерді беру мәселесіне ең қызығушылық танытқан заң шығарушыға айналды. Ол заң жобасын тыңдаулар мен одан әрі іс-қимылдарға мүмкіндік беретіндей етіп ұсынуға тырысты. Юта губернаторы Скотт Мэтисон тағайындаған Юта штатының жабайы табиғат комиссиясының мүшелерінің кеңесімен Хатч Ұлттық парктері мен Ұлттық ескерткіштерін федералдық басқаруда қалдыруға келісті және штаттарға белгілі бір учаскелерді басқаруға рұқсат беретін заң жобасын жасады. Ол 16 қолдаушымен 1979 және 1981 жылдары заң жобасын ұсынды. Хатчтің заң жобасы бұрынғы заң жобаларына қатысты негізгі қарсылықтарды ескергендіктен, бұл жолы жаңалықтар құралдары оның қабылдану мүмкіндігі бар екенін мойындады. Осыдан кейін заң жобасы үшін екі жылдық газет, радио және теледидардағы тартыс басталды. Ақырында Хатчтің заң жобасы көп назарсыз қалды. Рональд Рейганның президент болып сайлануы «Сейджбруш көтерілісінің» жақтасы Джеймс Г. Уатты Ақ үйге орналастырды, ал оның тағайындаған адамдары жабайы табиғат аймақтарын белгілеу туралы заңнаманы баяулатты немесе тоқтатты. Рейганның екінші мерзімінде «Сейджбруш көтерілісі» федералды жерді басқару агенттіктерінің күн тәртібінде қайтадан қызу пікір-таластарға ұласты.
Various bills intended to transfer federal public lands to western states had been proposed after 1932, all of which failed to garner much attention, let alone action. Among key objections to such transfers were the increasing value to the federal treasury of mineral lease receipts and complaints that the "crown jewels" of the national lands holdings, the National Parks, could not be managed adequately or fairly by individual states. Yellowstone and Yosemite National Parks were considered to be national treasures, and few legislators would concur with turning them over to the states. The spark that turned these complaints into a "rebellion" was the enactment in 1976 of the Federal Land Policy and Management Act, which ended homesteading and so the federal government would retain control of the western public lands. The act sought to establish a system of land management by the Bureau of Land Management. The Act required the bureau to plan land use accommodating all users and specifically named ranching, grazing, and mining, but it also introduced formal processes to consider preservation of the land from those uses. The newly elected Senator Orrin Hatch (R Utah) joined in land transfer legislation efforts in 1977 after loud complaints from ranchers and oilmen from Utah, coupled with strong support from several Utah county governments. By late 1979, Hatch was the legislator who was the most interested in land transfers. He sought to introduce a transfer bill that would get hearings and potential action. Upon the advice of members of the Utah Wilderness Commission, appointed by Utah Governor Scott Matheson, Hatch agreed to leave National Parks and National Monuments in federal hands, and he drafted a bill that would allow states to apply for control over selected parcels. With 16 cosponsors, he introduced the bill in 1979, and again in 1981. Partly because Hatch's bill dealt with major objections to previous bills, news outlets for the first time covered the bill as if it had a serious chance of passing. That started a two year newspaper, radio, and television fight for the legislation. Ultimately, Hatch's bill got little more than press attention. The election of Ronald Reagan as president put a friend to the Sagebrush Rebels in the White House, James G. Watt, and his appointees slowed or stopped wilderness designation legislation. By Reagan's second term, the Sagebrush Rebellion was back to simmering on the back burner of federal land management agencies.