Кіріспе

Прометафаза – эукариоттық соматикалық жасушаларда митоздың профазадан кейінгі және метафазадан бұрынғы кезеңі. Прометафаза кезінде ядролық мембрана көптеген "мембраналық көпіршіктерге" ыдырайды, ал ішіндегі хромосомалар кинетохор деп аталатын ақуыздық құрылымдарды қалыптастырады. Шпиндельдің полюстеріндегі (соңындағы) центросомалардан шығатын кинетохор микротүтікшелері хромосомаларға жетіп, кинетохорларға бекінеді. Шпиндель микротүтікшелерімен байланысқан ақуыз "моторлары" тудыратын күш хромосомаларды жасушаның ортасына қарай жылжытады. Прометафаза әрқашан митоздың жеке бөлігі ретінде көрсетілмейді. Бұл терминді пайдаланбайтын дереккөздерде, мұнда сипатталған оқиғалар кеш профаза мен ерте метафазаға жатқызылады.

Микротүбектердің түрлері

Микротубулалар екі түрден тұрады: кинетохорлы микротубулалар және кинетохорсыз микротубулалар. Кинетохорлы микротубулалар тіркелу үшін кинетохорларды іздей бастайды. Кинетохорсыз микротубулалардың немесе полярлы микротубулалардың бірқатары қарама-қарсы центросомадан сәйкес кинетохорсыз микротубулаларды тауып, олармен өзара әрекеттеседі, осылайша митоздық шпінділ қалыптасады.

Прометафазадан метафазаға көшу

Прометафазаның рөлі барлық кинетохор микротубулалары өз кинетохорларына бекітілген кезде аяқталады, одан кейін метафаза басталады. Бекітілмеген кинетохор, демек, дұрыс орналаспаған хромосома, тіпті басқа хромосомалардың көп бөлігі орналасқан кезде де, шпиндель бақылау нүктесінің сигналын тудырады. Бұл, барлық кинетохорлар бекітілгенше және барлық хромосомалар тізілгенше, анафазаны ынталандыратын кешенді тежеу арқылы анафазаға ерте өтудің алдын алады. Метафазаның бастапқы кезеңдері прометафазаның соңғы кезеңдерімен бірдей уақытта жүруі мүмкін, себебі бекітілген кинетохорлары бар хромосомалар, әлі де прометафаза кезеңінде қалған, бекітілмеген кинетохорлары бар басқа хромосомалардан бұрын, жеке-жеке метафаза кезеңдерін бастайды.