Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орта ғасырлық католик гимні, Иисус анасы Марияға арналған
университет
Medieval Catholic hymn to Mary, mother of Jesus
the university
"Salve Regina" (,/s//æ//l//v//eɪ// //r//ə/'/dʒ//iː//n//ə/ SALvay rəJEEnə, ; "Сәлем, патшайым" деген мағынада), сондай-ақ "Сәлем, қасиетті патшайым" деп белгілі, - Мариялық гимн және католик шіркеуінің христиан діни күнтізбесінде әртүрлі маусымдарда орындалатын төрт Мариялық антифонның бірі. Salve Regina дәстүрлі түрде үштік жексенбісіне дейінгі сенбі күнінен бастап, Адвенттің бірінші жексенбісіне дейінгі жұмаға дейін кешкі дұғада орындалады. "Сәлем, қасиетті патшайым" - Розарийдің соңғы дұғасы. Бұл туынды орта ғасырларда жазылған және бастапқыда қазіргі уақытқа дейін Батыс христиандығының басым тілі болған латын тілінде жарық көрген. Дәстүрлі түрде 11 ғасырдың неміс монахы Герман Рейхнауға жатқызылса да, көптеген музыкатанушылар оны авторсыз деп санайды. Дәстүр бойынша ол латын тілінде орындалады, бірақ көптеген аудармалары бар. Бұл аудармалар көбінесе ауызша дұға ретінде қолданылады.
The "Salve Regina" (,/s//æ//l//v//eɪ// //r//ə/'/dʒ//iː//n//ə/ SALvay rəJEEnə, ; meaning "Hail Queen"), also known as the "Hail Holy Queen", is a Marian hymn and one of four Marian antiphons sung at different seasons within the Christian liturgical calendar of the Catholic Church. The Salve Regina is traditionally sung at Compline in the time from the Saturday before Trinity Sunday until the Friday before the first Sunday of Advent. The Hail Holy Queen is also the final prayer of the Rosary. The work was composed during the Middle Ages and originally appeared in Latin, the prevalent language of Western Christianity until modern times. Though traditionally ascribed to the eleventh century German monk Hermann of Reichenau, it is regarded as anonymous by most musicologists. Traditionally it has been sung in Latin, though many translations exist. These are often used as spoken prayers.
Негізгі деректер
Мариан антифондары он үшінші ғасырдан бері күннің соңғы қызметі – Комплинаның соңында орындалып келеді. 1597 жылы қайтыс болған Петір Канизиус, Марияға ән арнап, Құдайды мадақтаудың бір жолы екенін айтқан. Литургиялық тұрғыдан алғанда, Сальве Регина – Комплинадан кейін оқылатын төрт Мариан әнұранының ең танымал, ал кейбір жағдайларда Лаудс немесе басқа Сағаттардан кейін де оқылады. Комплинадан кейін оны қолдану, монахтардың шіркеуде оны әнмен бастап, ұйықтайтын бөлмелеріне бара жатқанда ән салу әдетімен байланысты. Ол 12-ші ғасырда Клуни аббаттығында қазіргі түрінде жазылған, онда ол Мариан мерекелерінде процессиялық ән ретінде қолданылған. Цистерциандықтар 1218 жылдан бастап күнделікті Сальве Регинаны орындап келген. 18-ші ғасырда Сальве Регина Альфонсус Лигуоридің «Марияның даңқы» атты классикалық католик мариологиялық кітабының негізі болды. Кітаптың бірінші бөлімінде Альфонс, Шіркеу докторы, Сальве Регина туралы айтады және Құдайдың Мариямды адамзатқа «Көктегі қақпа» ретінде қалай сыйлағанын түсіндіреді. Бұл дұға Рим папасы XIII Леоның төменгі миссаның соңында оқылатын дұғалар тізіміне қосылды. Сальве Регина дәстүрлі түрде дін қызметкерінің жаназасынан кейін орындалады. Әдетте, ол «Қорылу» рәсімінен кейін бірден орындалады. Дұға ретінде, ол көбінесе тәсбихтің соңында оқылады.
Marian antiphons have been sung, since the thirteenth century, at the close of Compline, the last Office of the day. Peter Canisius (d. 1597) noted that one praises God in Mary when one turns to her in song. Liturgically, the Salve Regina is the best known of four prescribed Marian Anthems recited after Compline, and, in some uses, after Lauds or other Hours. Its use after Compline is likely traceable to the monastic practice of intoning it in chapel and chanting it on the way to sleeping quarters. It was set down in largely its current form at the Abbey of Cluny in the 12th century, where it was used as a processional hymn on Marian feasts. The Cistercians chanted the Salve Regina daily from 1218. In the 18th century, the Salve Regina served as the outline for the classic Roman Catholic Mariology book The Glories of Mary by Alphonsus Liguori. In the first part of the book Alphonsus, a Doctor of the Church, discusses the Salve Regina and explains how God gave Mary to mankind as the "Gate of Heaven". It was added to the series of prayers said at the end of Low Mass by Pope Leo XIII. The Salve Regina is traditionally sung at the end of a priest's funeral Mass. It is typically sung immediately after the Dismissal. As a prayer, it is commonly said at the end of the rosary.
Аудармалар
Көптеген аудармаларда айырмашылықтар кездеседі.
Variations exist among most translations.
Дәстүрлі ағылшынша аударма (Солтүстік Америка)
(Ұлыбританиядағы католиктер нұсқасында және аңгло-католик нұсқасында 6-жолда "көз жасының аңғарында қайғы мен жоқтау" деген сөздер қолданылады.)
(In the version used by Catholics in the United Kingdom and in the Anglo Catholic version, the wording "mourning and weeping in this vale of tears" is used in the 6th line.)
Өтірік айту
Рим папасы Пий VI 1786 жылғы 5 сәуірдегі жарлығында, өкінішпен толған әрбір адамға таңертең және кешке "Salve Regina" әні мен "Sub tuum praesidium" антифонын оқыса, жүз күндік, ал жексенбі күндері – 7 жылға, ең басы 40 жылға дейін кешірім берді. Күндер мен жылдармен өлшенетін мұндай индульгенциялар 1967 жылғы "Indulgentiarum Doctrina" құжатымен жойылды. 2004 жылғы "Enchiridion Indulgentiarum" ішінара кешірім беру қарастырылған.
Pope Pius VI in the decree of 5 April 1786 granted the indulgence of one hundred days and, on Sundays, of 7 years and as many as forty years to anyone with a contrite heart who recited the antiphon Salve Regina in the morning and the evening the Sub tuum praesidium. This type of indulgences expressed in days or years was suppressed by the Indulgentiarum Doctrina of 1967. The Enchiridion Indulgentiarum of 2004 provides for partial indulgence.
Танымал мәдениетте
1976 жылы Salve Regina әнінің бірінші шумағындағы сөздер Эндрю Ллойд Уэббердің музыкасымен және Тим Райс лирикасымен жазылған "Эвита" мюзикліндегі "О, қандай цирк" әнінде қайталанатын тақырып ретінде пайдаланылды. 1934 жылы Мейірімділік қарындастары құрған АҚШ университеті Salve Regina University, Salve Regina әнұраны мен ұранының құрметіне аталған. Гимн 1992 жылғы "Сәтір әпке" комедиялық фильмінде Вупи Голдбергтің қатысуымен әншілер тобымен орындалады ("Асылданған, жоғарыда таққа отырған қасиетті патшайым" деген ағылшын тіліндегі аудармасымен). Фильмде гимн бастапқыда дәстүрлі стильде орындалса, кейін соул және госпел музыкасының ықпалымен жаңа аранжировкаға көшеді. Бұл аранжировкада тағы бір Мария гимні – "O sanctissima", сондай-ақ "Санктус" (айнымалы дұға, яғни миссада оқылатын дұға) гимнінің алғашқы жолдары араласқан көпір бар.
In 1976 the words of the first verse of the Salve Regina were used as a repeating theme in the song Oh What a Circus in the musical Evita, with music by Andrew Lloyd Webber and lyrics by Tim Rice. Salve Regina University, a U. S. university established by the Sisters of Mercy in 1934, was named in honor of the Salve Regina hymn and motto. The hymn is sung (using the English translation "Hail, Holy Queen enthroned above") by a choir of nuns in the 1992 comedy film Sister Act, starring Whoopi Goldberg. In the film, the hymn is initially sung in the traditional style, before shifting into an uptempo, soul and gospel music–influenced arrangement. This arrangement has a bridge that intersperses lines from another Marian hymn, O sanctissima, as well as the first lines of the Sanctus (a prayer recited at Mass).