Сингапурда шайнама жемістің сатылуына тыйым салынған (1992 жылдан). Себебі – қоғамдық орындардың ластануы. Дәрілік шайнамаға рұқсат бар. Әкелуге шектеулер қойылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сингапурда шайнама жемістің сатылуына тыйым салынған. Сингапурда шайнама жемістің сатылуы 1992 жылдан бері заңсыз. Тыйым салудың себептерінің бірі – пайдаланылған шайнама жемістің метро есіктерінің сенсорлары, құлып цилиндрлері және лифт түймелері сияқты қолайсыз және қымбат тұратын жерлерге жабыстырылуын тоқтату болды. 2004 жылдан бастап емдік, тіс және никотин шайнама жемісіне дәрігерден немесе тіркелген фармацевттен сатып алуға рұқсат берілді. Сингапурда шайнама жемістің өзіне тыйым салынбаған, бірақ оны әкелу және сату, жоғарыда аталған ерекшеліктерден басқа, заңға қайшы. BBC News-тің хабарламасына сәйкес, саяхатшылар жеке қолдану үшін шайнама жемісінің аз мөлшерін әкелуге құқылы, ал оны қолайсыз жерге түкіргені үшін айыппұл салынады.
Chewing gum ban in Singapore
The sale of chewing gum in Singapore has been illegal since 1992. Some motivations for the ban included stopping the placement of used chewing gum in inappropriate and costly places, such as the sensors of subway doors, inside lock cylinders, and on elevator buttons. Since 2004, an exception has existed for therapeutic, dental, and nicotine chewing gum, which can be bought from a doctor or registered pharmacist. It is not illegal to chew gum in Singapore, but it is against the law to import it and sell it, apart from the aforementioned exceptions. According to a BBC News article, it is legal for a traveler to bring in a small amount of chewing gum for personal use, and there is a fine for spitting the gum out in an inappropriate place.
Ли Куан Ю
Ли Куан Ю өзінің естеліктерінде 1983 жылы Сингапур премьер-министрі болған кезде, тыйым салу туралы ұсынысты сол кездегі Ұлттық даму министрі Те Чан Ван оған жеткізгенін айтты. Шайқау ішектерін (шевинг-гам) жоқ жерге тастау салдарынан көп қабатты тұрғын үйлердегі техникалық қызмет көрсетуде қиындықтар туындады, олар пошта жәшіктеріне, кілт тесіктеріне және лифттердің батырмаларына тасталатын. Көпшілік орындардағы жерде, баспалдақтарда және тротуарларда қалған шайқау ішектері тазалау шығындарын арттырып, тазалау құралдарын бүлдірді. Сонымен қатар, қоғамдық автобустардың орындықтарына жабысқан шайқау ішектері де мәселе деп есептелді. Бірақ Ли тыйым салудың "әлде де күшті шара" болатынын ойлады.
In his memoirs, Lee Kuan Yew said that in 1983, when he was Prime Minister of Singapore, a proposal for the ban was brought to him by Teh Cheang Wan, then Minister for National Development. Chewing gum was causing maintenance problems in high rise public housing apartments, with vandals disposing of spent gum in mailboxes, inside keyholes, and on lift buttons. Chewing gum left on the ground, stairways, and pavements in public areas increased the cost of cleaning and damaged cleaning equipment. Gum stuck on the seats of public buses was also considered a problem. However, Lee thought that a ban would be "too drastic".
Жаппай жедел тасымалдау және оны жүзеге асыру
1987 жылы 5 миллиард долларлық жергілікті теміржол жүйесі, Mass Rapid Transit (MRT) жұмыс істеуге басталды. Ол кезде бұл Сингапур тарихындағы ең ірі мемлекеттік жоба болды. Содан кейін, вандалдар MRT пойыздарының есік сенсорларына шайнама желімдерін жабып, есіктердің дұрыс жұмыс істеуін тоқтатқандығы және пойыз қызметіне кедеру келтіргендігі хабарланды. Мұндай оқиғалар сирек болғанымен, шығынды көп тудырды және кінәлілерді ұстау қиын болды. 1992 жылдың қаңтар айында, премьер-министр қызметіне жаңадан келген Го Чок Тонг тыйым салу туралы шешім қабылдады. Шайнаманың таратылуына қатысты шектеу Сингапурдың 57-тарауындағы «Өндірісті бақылау туралы» заңында бекітілді, ол сонымен қатар белгілі бір алкоголь және темекі өнімдерін шектеуді де реттейді.
In 1987, the $5 billion local railway system, the Mass Rapid Transit (MRT), started running. It was then the largest public project ever implemented in Singapore. It was reported that vandals had begun sticking chewing gum on the door sensors of MRT trains, preventing doors from functioning properly and causing disruption to train services. Such incidents were rare but costly, and the culprits were difficult to apprehend. In January 1992, Goh Chok Tong, who had just taken over as Prime Minister, decided on a ban. The restriction on the distribution of chewing gum was enacted in Singapore Statute Chapter 57, the Control of Manufacture Act, which also governs the restriction of certain alcohol and tobacco products.
Нәтижелер
Тыйым жарияланғаннан кейін, шайнама жемістің импорты дереу тоқтатылды. Дүкендерге қолда бар тауарларын сатуға рұқсат берілген өтпелі кезеңнен кейін, шайнама жемістің сатылуына толық тыйым салынды. Шайнама жемісті сатқандарға 2000 С$ дейін айыппұл, ал импорттаушыларға айыппұл және/немесе түрме жазасы тағайындалды. Қолда бар қорлар тәркіленді. Тыйым алғаш енгізілген кезде көп дау тудырып, ашық қарсылықтарға ұшырады. Кейбір адамдар шайнама жеміс сатып алу үшін көрші Малайзияның Джохор-Бахру қаласына барып-қайтты. Үкімет бұл іске қатысқандарды жазалау мақсатында, басқа контрабандашыларға ескерту ретінде, олардың есімдерін жариялап, жазалады. Сингапурда шайнама жеміс үшін қара нарық құрылмады, бірақ кейбір сингапурлықтар әлі де Джохор-Бахрудан өздері үшін шайнама жеміс контрабандасымен айналысады. Тыйымнан кейін қалалық кеңестер қоғамдық жерлерде шайнама жеміс қалдықтарының азайғанын, лифт есіктеріне шайнама жеміс жабысып, МРТ жүйелерінің жұмысын бұзған жағдайлардың болмағанын хабарлады. Қазіргі таңда тыйым толығымен алынбаған, бірақ тіс саулығы үшін қолданылатын кейбір шайнама жеміс түрлеріне рұқсат берілді. Дегенмен, үкімет шайнама жеміс қалдықтарының қайта пайда болу қаупіне байланысты тыйымды толығымен алып тастаудан бас тартады.
After the ban was announced, the importation of chewing gum was immediately halted. After a transition period allowing shops to clear existing stock, the sale of chewing gum was completely banned, the penalties being fines of up to S$2,000 for those convicted of selling chewing gum as well as fines and/or jail terms for importers. Extant stocks of gum were confiscated. When first introduced, the ban caused much controversy and some open defiance. Some people took the trouble of travelling to neighbouring Johor Bahru, Malaysia, to purchase chewing gum. Offenders were publicly "named and shamed" by the government, to serve as a deterrent to other would be smugglers. No black market for chewing gum in Singapore ever emerged, though some Singaporeans occasionally still manage to smuggle some chewing gum from Johor Bahru for their own consumption. Subsequent to the ban, town councils reported a substantial decrease in chewing gum litter in public spaces, and chewing gum no longer jammed lift doors or disrupted MRT systems. The ban has since been partially lifted, as some types of gum are allowable, such as gum chewed for dental health. However, the government refuses to completely lift the ban due to the risk of gum littering again.
Халықаралық назар
1990 жылдардың ортасында Сингапур заңдары халықаралық баспасөзде кеңінен жариялана бастады. АҚШ БАҚ-тары 1994 жылы Сингапурда вандализм жасағаны үшін (пияз емес, спрей бояу қолданғаны үшін) сауаттандыру жазасына кесілген Майкл П. Фэй атты американдық жасөспірімнің ісіне ерекше назар бөлді. Олар Сингапурдың басқа да заңдарын, соның ішінде "қоғамдық дәретханаларды міндетті түрде шаю" ережесін де көрсетті. Бұл мәселелер туралы шатасқан хабарлар нәтижесінде, шайнама жемісті пайдалану немесе импорттаудың өзі сауаттандыру жазасына алып келеді деген қате түсінік пайда болды. Шындығында, 57-тарауда тек айыппұл мен бас бостандығынан айыру жазалары қарастырылған. BBC тілшісі мұндай заңдар халықтың шығармашылығын шектеуі мүмкін деген пікір білдіргенде, Ли Куан Ю: "Егер шайнай алмағандықтан ойлай алмасаң, банан жеп көр" деді.
In the mid 1990s, Singapore's laws began to receive international press coverage. US media paid great attention to the case of Michael P. Fay, an American teenager sentenced in 1994 to caning in Singapore for vandalism (using spray paint, not chewing gum). They also drew attention to some of Singapore's other laws, including the "mandatory flushing of public toilets" rule. Confused reporting about these issues led to the myth that the use or importation of chewing gum is itself punishable with caning. In fact, the only penalties provided under Chapter 57 are fines and imprisonment. When a BBC reporter suggested that such laws would stifle the people's creativity, Lee Kuan Yew said: "If you can't think because you can't chew, try a banana."
Қайта қарау
1999 жылы АҚШ президенті Билл Клинтон мен Сингапур премьер-министрі Го Чок Тонг екі ел арасында екіжақты еркін сауда келісімін (USS FTA) бастауға келісті. Бұл келіссөздер президент Джордж Буш басқаратын жаңа әкімшілік кезінде де жалғасты. Чикагодағы Wm. Wrigley Jr. компаниясы Вашингтондағы лоббист пен Иллинойс штатының конгрессмені Фил Крейннің, сол кезде АҚШ Өкілдер палатасының Сауда жөніндегі комитетінің төрағасының көмегіне жүгінді, осы арқылы жегуші талшындарды АҚШ-Сингапур еркін сауда келісімінің күн тәртібіне енгізуге тырысты. Бұл Сингапур үкіметі үшін қиын жағдай тудырды. Үкімет кейбір талшындардың, әсіресе тіс эмалын нығайтатын кальций лактаты бар қантсыз талшындардың денсаулыққа пайдалы екенін мойындады. Осы жаңа санаттағы дәрілік талшындарды стоматолог немесе фармацевт сатуға рұқсат берілді, олар сатып алушылардың тізімін жүргізуге міндетті болды.
In 1999, United States President Bill Clinton and Singapore Prime Minister Goh Chok Tong agreed to initiate talks between the two countries for a bilateral free trade agreement (USS FTA). The talks later continued under the new administration of President George W. Bush. The Chicago based Wm. Wrigley Jr. Company enlisted the help of a Washington, D. C. lobbyist and of Illinois Congressman Phil Crane, then chairman of the United States House Ways and Means Subcommittee on Trade, to get chewing gum on the agenda of the United States Singapore Free Trade Agreement. This caused a dilemma for the Singapore Government. It recognised the health benefits of certain gums, such as a brand of sugar free gum that contains calcium lactate to strengthen tooth enamel. Sale of this newly categorised medicinal gum was allowed, provided it was sold by a dentist or pharmacist, who must keep a record of the names of buyers.