Кіріспе
Британдық теңіз инженері Виктория Александрина Драммонд, МБЭ (14 қазан 1894 – 25 желтоқсан 1978), Ұлыбританиядағы алғашқы әйел теңіз инженері және Теңіз инженерлері институтының алғашқы әйел мүшесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыста ол британдық сауда флотында инженерлік офицер ретінде теңізде қызмет етті және жаудың атысы астында көрсеткен батылдығы үшін марапаттар алды. Оның мансабында Blue Funnel Line, Manchester Liners және Cunard White Star Line компанияларында теңізде қызмет етуі, сондай-ақ Дундидегі Caledon Shipbuilding & Engineering Company компаниясында құрлықта жұмыс істеуі болды. Инженерлік мансабы барысында Драммонд әйел болғандықтан қабылдауға да, жатқысыздыққа да тап болды. 1926 жылы ол екінші инженерлік біліктілік алды, бірақ оны ешкім сол лауазымға жұмысқа алмады, сондықтан ол бесінші инженер болып жұмыс істеді. 1929 жылдан бастап ол бірнеше рет Бас инженерлікке үміткер ретінде Сауда кеңесінің емтиханына түсті, бірақ Сауда кеңесінің емтихан комиссиясы оны әйел болғандықтан ғана қайта-қайта сәтсіздікке ұшыратты. 1929 жылғы Уолл-стрит құлағаннан кейінгі жылдары әлемдік кеме қатынасы төмендеген кезде Драммонд кем дегенде 11 жыл теңізде жұмыс таба алмады. Ұлыбритания 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін де, 1940 жылға дейін ешбір кеме компаниясы оны жұмысқа алмады. Соңында ол Панаманың Бас инженерлік емтиханын тапсырып, Сауда кеңесінің жатқысыздағы қағидаларын айналып өтті. Тіпті содан кейін де, 1942 жылы ол қайтадан бесінші инженер лауазымын қабылдауға мәжбүр болды. 1946 және 1952 жылдары Драммонд екі кеме компаниясының тапсырысымен инженер-бақылаушы болып жұмыс істеді, жаңа кемелердің құрылысын қадағалады. 1959 жылдан бастап ол тек ыңғайлы тумен тіркелген, көбінесе Гонконгқа қарасты ескі кемелерде жұмыс таба алды. 1962 жылы зейнеткерлікке шығып, 1978 жылы қайтыс болды.
Victoria Alexandrina Drummond, MBE (14 October 1894 – 25 December 1978), was the first woman marine engineer in the UK and the first woman member of Institute of Marine Engineers. In the Second World War she served at sea as an engineering officer in the British Merchant Navy, and received awards for bravery under enemy fire. Her career included service at sea with Blue Funnel Line, Manchester Liners, and Cunard White Star Line, and ashore at Caledon Shipbuilding & Engineering Company in Dundee. During her engineering career, Drummond encountered both acceptance and prejudice because she was a woman. In 1926 she qualified as a Second Engineer, but no one would sign her on as such, so she took work as a Fifth Engineer. From 1929 onwards she repeatedly sat the Board of Trade examination for promotion to Chief Engineer, but the BoT examiners repeatedly failed her, solely because she was a woman. In the global shipping slump in the years after the Wall Street Crash of 1929, Drummond found no work at sea for at least 11 years. Even after the UK entered the Second World War in 1939, no shipping company would employ her until 1940. She finally circumvented Board of Trade prejudice by passing the Chief Engineer examination of Panama, a flag of convenience. And even after that, in 1942 she again had to accept a position as Fifth Engineer. In 1946 and again in 1952, Drummond served as a supervising engineer on behalf of two shipping companies: overseeing the building of new ships. From 1959 onwards she found work only on run down tramp ships registered under flags of convenience, mostly Hong Kong. She retired in 1962, and died in 1978.
Балалық шақ
Виктория Драммонд 1894 жылғы 14 қазанда Шотландияның Пертшир округіндегі Эррол қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – Меггинштің капитаны Малкольм Драммонд, Виктория патшайымының күйеу баласы және Пертширдің лейтенант орынбасары. Анасы – Джеральдин Маргарет Тайсен Амхерст, Хакнидің 1-ші бароны Уильям Тайсен Амхерсттің қызы. Оның екі әпкесі – Жан және Франсис, сондай-ақ кіші інісі – Джон Драммонд, 15-ші Барон Стрейндж болды. Ол өзінің крест анасы болған Виктория патшайымының құрметіне Виктория деп аталды. Драммонд пен оның туыстары Шотландия шіркеуі мен Шотландия епископ шіркеуінің ережелерімен тәрбиеленді. Төрт бала да кішкентай кезінен жұмыс істеді: көкөніс және гүл өсіріп сату үшін, сондай-ақ құс шаруашылығымен айналысты. Драммондтың шеберлігі – майды қолмен аралау. Олардың жақсы өмір сүруі 1906 жылы анасының ата-анасы инвестициялар салдарынан қорларын жоғалтқаннан кейін қиынға түсті. Драммондтың әжелерінің бірі ағаш және азу тісін өңдеген және Worshipful Company of Turners мүшесі болды. Драммонд өзі жүлделі модельдер жасаушы болды, көрмелерге қойылған және байқауларда жүлде алған ойыншықтар жасады. Драммонд Эрролдағы Роберт Мортон мен Ұлдарының инженерлік зауытына барып тұратын, онда бу және бензинмен жұмыс істейтін жүк көліктері мен автобустар жасалған. Кішкентай кезінде ол Мортон мырзадан теңіз инженері болуды қалай үйрене алатынын және теңізге қалай шыға алатынын сұрады. Мортон жас қыздың сөзін қабылдаған жоқ па, қабылдаған жоқ па, бірақ оған тәлім алуды, бос орын бар шеберхана табуды және басынан бастауды, білімін жетілдіруді, содан кейін инженер ретінде жұмысқа алуға дайын кеме табуды айтты. 1913 жылдың ақпан айында ол король Георг V және королева Мэриге дебютант ретінде таныстырылды.
Үйреншік
1915 жылы Драммонд 21 жасқа толды, және әкесі оған өзінің мансабын өзі таңдауға кеңес берді. Ол теңіз инженері болу ниетін қайталады. 1916 жылдың 18 қазанынан бастап ол Перт қаласындағы Оңтүстік көшесіндегі Солтүстік гаражда шәкірт болып жұмыс істеді. Оның бірінші жылдық шәкірттігі үшін аптасына үш шиллинг жалақы алды, одан Ұлттық сақтандыру үшін алты пенс шегерілді, сондықтан оның таза жалақысы жарты кронаны құрады. Екінші жылы Ұлттық сақтандырудан бұрын алған жалақысы алты шиллинг болды. Оның шебері, Клайд кеме құрылыс қабылдарында жұмыс істеген, теңізге шығып, теңізде бас инженер болған Малколм мырза оның оқуын қолдады. Аптасына үш кешкі сағатта Данди Техникалық Колледжінің (қазір Абертей Университеті) оқытушысы оған математика және инженерлік пәндерді оқытты. Малколм мырза Драммондтың оқуын қолдады, бірақ 1918 жылы гараж оны маскүнемдік үшін жұмыстан шығарды. Драммонд мұны өмірін жалғастыруға оң уақыт деп есептеп, гараждан кетті. Әкесі оны Дандидегі Caledon Shipbuilding & Engineering Company компаниясымен таныстырды, ол оны Дандидегі Лилибанктегі қозғалтқыш және қазандық цехына жұмысқа қабылдады. Ол металл құюға арналған үлгі жасаушы болып бастады, ал 1919 жылы аяқтау цехына көтерілді. Ол Әйелдер Инженерлік Қоғамына қосылып, 1920 жылы шәкірттігін аяқтады, содан кейін Теңіз Инженерлері Институтының мүшесі болып сайланды. Ол Каледонда жұмысшы болып қалды, кейін сурет кеңсесіне ауысты. 1922 жылы Caledon тапсырыстардың азаюына байланысты көптеген жұмысшыларды жұмыстан босатты, соның ішінде 7 шілдеде кеткен Драммонд та болды.
Аңқалар
Драммондтың Каледондағы жұмысының басында негізін қалаушы В. Б. Томпсон оны және оның ата-анасын «Blue Funnel Line» компаниясының директоры Генри Уортлимен таныстырды. Уортли Драммондқа оқуын аяқтаған соң теңізде инженер болып жұмыс істеу мүмкіндігін ұсынды. 1922 жылы Каледон оны жұмыстан шығарғаннан кейін Драммонд Уортлиге оның ұсынысын қабылдау туралы хат жазды. Бірақ Лоуренс Холт Уортлидің уәдесін орындап, оны Ливерпульге тестілеуге шақырды. Ол 1924 жылға дейін кемеде қызмет етіп, Австралияға төрт рет, Қытайға бір рет сапар шекті. «Анхис» кемесінде экипаждың барлық мүшелері, бір офицерден басқа және жолаушылардың көп бөлігі әйел инженерді қабылдады. Кейбір әйел жолаушылар оған қарапайымдықтан ауқымсыз сөздер айтты. «Анхис» кемесінің әдеттегі екінші инженері ауырғанда, оның орнына қосымша екінші инженер, мистер Хауард келді, ол Драммондтың айтуынша, оны «қысымға алды». Драммонд әдеттегі екінші инженер Малкольм Куэйлмен дос болды, ол оның мансабын қолдады, жағалаудағы қоғамдық шараларда бірге болды және оны «қорғаушысы» деп атады. Екеуінің де шаршағыш мінезі болды, сондықтан Драммонд Куэйлді «кірпі» деп атады, ал ол оны Уильям Шекспирдің «Қызды оқыту» пьесасының кейіпкері Катеринаның есімімен «Кейт» деп атады. Куэйл үйленген және екі баласы болды, Драммонд олардың арасында ешқандай жарамсыздық болмағанын нақты айтты. Алайда, 1924 жылы ол екінші инженер болып емтихан тапсырғысы келгенде, «Blue Funnel» компаниясының менеджері, Фриман мырзаға, Куэйлді бас инженер етіп тағайындауды және оның орынбасары болуды ұсынды. Бұл Фриманға Куэйл мен Драммондтың қарым-қатынаста екендігі туралы жаман ой келтірді. Драммонд 1924 жылдың сәуір айында «Анхис» және «Blue Funnel» компаниясын тастап кетті.
Мулба
Драммонд екінші инженерлік біліктілік алу үшін оқуды бастады. 1926 жылдың қазан айында ол екінші инженерлік сертификатын алып, Ұлыбританияның алғашқы сертификатталған әйел теңіз инженері атанды. Бірақ, біліктілігін алғаннан кейін ол тек бесінші инженер ретінде жұмыс таба алды, 1927 жылдың 14 сәуірінде Британдық Үндістан Бу Навигациялық Компаниясының бу турбиналық лайнеріне келісімшарт жасады. Ол 1928 жылдың 4 желтоқсанына дейін кемеде қызмет етті, Шығыс Африкаға бір рет, ал Үндістан мен Цейлонға төрт рет сапар жасады.
Екінші дүниежүзілік соғыс қызметі
1939 жылы соғыс жақындап келе жатқандай болды, сондықтан Драммонд екінші инженер болып теңізге қайта оралуға өтініш жасады. Сауда флотының ең мәртебелі екі компаниясының лайнерлерінде жақсы қызмет еткеніне және көптеген жоғары шенді офицерлерден мақтау қағаздары болғанына қарамастан, оның барлық өтініштері қабылданбады. Осылайша, Екінші дүниежүзілік соғыс басталу алдында ол Жан мен Франсеске қосылып, Лондонның Лэмбет ауданында ауа шабуылынан қорғаушылар қатарына тілді.
Хар - Сион
Содан кейін Драммонд оны қабылдайтын кеме табу үмітімен Корольдік доктарға баруға тырысты. Ақырында, мұндай сапардың бірінде 12 жыл бұрын Мулберада бірге қызмет еткен есекші Драммондты кафеде таныды. Ол және оның кемедегі серіктері егер британдық компания оны қабылдамаса, шетелдік кемеге жұмысқа тұруға тырысу керек деп кеңес берді. Олар оны Палестинаның Хайфа қаласында орналасқан еврей бизнесмендер тобына тиесілі Палестина теңіз компаниясы Ллойдтың өкілімен таныстырды. Ол әйел инженердің құжаттарын көрмейінше, оған қол қоюға күмәнданды. Палестина теңіз Ллойді көбінесе 200 тонналық кемелермен жұмыс істеді, бірақ сонымен қатар жүкті және 110 жолаушыны тасымалдай алатын бір шағын теңіз жүк кемесі (Mount Zion) болды. Хар-Зайонға жаңа екінші инженер қажет болды, сондықтан ол Драммондқа бірден 41 фунт 10 шиллинг жалақымен қызмет ұсынды. Хар-Зайон британдық Кипр протекторатының Фамагуста қаласында тіркелген. Оның офицерлері мен экипажы араб, чех, египеттік, неміс, венгр, орыс және испандықтардан құралған, ал кемедегі иттің тегі поляк еді. Ол 1907 жылы салынған, ал 1940 жылы нашар күйде болды. Драммонд машина бөлімі экипажы арасындағы тәртіптік мәселелерді шешті, содан кейін Антверпендегі құрғақ докта Хар-Зайон Ллойд сертификатын алу үшін пештер мен қазандықты жеткілікті түрде жөндеуді аяқтады. Антверпенде Хар-Зайон Драммондпен келіспеген грек үшінші инженерін қабылдады. Кеме Бейрут, Хайфа және кері бағытта жұмыс істеді, ал кері сапарында Марсельден британдық консулды және британдық экспедициялық корпусының бір бөлігін эвакуациялады.
Жақсылық
1940 жылдың тамызында Панамалық "Compañía Arena Limitada" компаниясы Драммондқа жүк кемесінде жұмысқа орналастырып, айлығына 46 фунт 10 шиллинг – "Har Zion" кемесіндегі айлығынан 5 фунтқа артық төледі. Сол жерде Драммонд Кеннингтон жолындағы 143 нөмірлі студияның бомбаға ұшырағанын, бірақ Фрэнсис пен Джин аман-есен екенін білді. "Бонита" кемесінде Драммонд бірінші серік мистер Уорнермен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Уорнер әуе шабуылы кезіндегі Драммондтың әрекеттері туралы жарияланған естеліктерінде оны "мен көрген ең батыл әйел" деп сипаттады. Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы газеттер капитан Герцтің Драммондты "осы кемеде жұмыс істеген ең білікті инженерлердің бірі" деп мақтағанын жариялады. 1941 жылдың шілдесінде ол теңіздегі батылдығы үшін Ллойдтың соғыс медалімен марапатталды, ал МБЕ орденін VI Георг табыс етті.
Цико
1941 жылдың ақпан айында Уорнер мен Драммонд ескі панамалық пароходтың капитаны және екінші инженері болып жұмысқа тұрды. Кеме Лиссабонда болғандықтан, Уорнер мен Драммондты қоса алғанда, аз ғана экипаж оған қосылу үшін Йеуард Бразерс компаниясының жолаушылар лайнерімен жүзіп кетті. Олар Цикос кемесімен Гибралтарға жетті, онда Клайд фиордына бағытталған конвойге қосылды. Ирландияның солтүстік-батысына қарай шамамен 300 миль (483 км) жерде Люфтваффе Fw 200 Кондор ұшағы Цикосқа шабуыл жасады. Бонита кемесінде болғандай, бомбалардың ешқайсысы да тимеді, бірақ жақын жерге түскен жарылыстар кемеге зақым келтірді. Кондор кемеге автоматтан оқ атып, рульде тұрған кісіні өлтіріп, екі экипаж мүшесін жаралады. Сонымен қатар, кейде ол тікелей басшыларынан қарапайымдықсыздық пен кемсітушілікке ұшырады. Дегенмен, ол көптеген офицерлердің құрметі мен қолдауын, ал экипаж мүшелерінің дерлік барлығының адалдығын жеңіп алды.
Еске алу
Ол Лондондағы IMarEST штаб-пәтерінде Виктория Драммонд атындағы бөлме арқылы еске алынады. Оның өмірбаяны, «Теңіз инженері Виктория Драммондтың керемет өмірі», оның немересі, 16-шы баронша Стрейндж Черри Драммонд жазған. 2013 жылы Драммонд Шотландия Ұлттық кітапханасында өткен «Ғылымдағы әйелдер» көрмесінде танымал шотланд ғалымдарының мұрасын көрсетті. Абертей университетінің Ескі ғимаратында, бұрын Дунди технологиялық институты болған жерде, оның инженерлік білім алғанын еске сақтайтын көк тақта орнатылған. Бұл тақта Данди әйелдер жолы мен Данди Global Trail-дің бір бөлігі болып табылады. 2018 жылы Драммонд Шотландия инженерлік даңқ залына енгізілді, ал Корольдік флот Госпорттағы HMS Sultan кемесінде теңіз және әуе инженерлерін даярлауға қолданылатын лекциялық залды Драммонд театры деп атады.