Кіріспе

Жекитинхонья өзені (ʒekitʃiˈɲõɲɐ) негізінен Бразилияның Минас-Жерайс штаты арқылы ағады. Оның бастауы Диамантина маңында, Эспинхасо тауларында жатыр, теңіз деңгейінен жоғары, одан кейін солтүстікке қарай, содан кейін шығыс-солтүстік-шығысқа қарай ағып өтеді. Сальто-да-Дивизада ол Качоэйра (сарқырама) Сальто-Грандемен тоқтатылады, оның биіктігі метрге жетеді. Өзен Жакитинхонья қаласындағы жағалау жазығына түседі, одан кейін ол Рио-Гранде-ду-Белмонте деп те аталады және шамамен 500 км жүріп өткеннен кейін Баия штатындағы Бельмонте қаласында Атлант мұхитына құяды. Негізгі салалары – Арасуаи өзені, Пиауи, Сан-Мигель, Итакамбирусу, Салинас, Сан-Педро және Сан-Франциско. Жекитинхонья аңғары Бразилияның ең кедей аймақтарының бірі болып табылады және әлі де эндемиялық сары қызылшаға бейім. Ол Швейцариядан екі есе үлкен аумақты алып жатыр, және шамамен 80 муниципалитетке бөлінген шамамен бір миллион адам тұрады. Олардың ішіндегі ең көп халқы бар қала – Алменара (2004 жылы 36 254 адам), ол Жекитинхоньяның орталық бөлігінде орналасқан. Аңғар түрлі асыл тастарға, отарлық дәуірдегі қалаларға, бірегей қолөнер бұйымдарына және бразилиялық жазушы Жоао Гимараес Роза бейнелеген көркем пейзаждарға әйгілі. Топырақтың көп бөлігі құрғақ және мерзімді түрде құрғақшылыққа және су тасқынына ұшырайды. Экономикалық белсенді халықтың саны 400 000-нан асады, оның ішінде 180 000-ы ауылдық жерлерде қарапайым егіншілік және мал шаруашылығымен айналысады. Өнеркәсіп 50 000 адамды жұмыспен қамтиды және муниципалитеттер үшін ең маңызды экономикалық көз болып табылады. Бұрын бұл аймақ орманмен жабылған және жергілікті халықтар мекендеген. Орманның жойылуына және аймақтың нашарлауына алмазды кендерді және кендерді тонаушылықпен пайдалану себеп болды. Қазіргі таңда жергілікті шеберлердің, әсіресе керамика өнерін дамытуға бағытталған күш-жігер жұмыстары жүргізілуде. Олар толық оқшаулықта өмір сүріп, негізінен қауымдастықтарға мүше болған әйелдердің арасында керамикалық қолөнерді дамытты. Олар жасаған қолданбалы бұйымдар Бразилия халық өнерінің ең шығармашылық туындылары ретінде танылады. Бұл аймақтағы әйгілі «қуыршақтар» шын мәнінде тұщы суға арналған құмыралар, бірақ олар бұл қызметін жоғалтып, сәндік заттарға айналды. Минас-Жерайс электр компаниясы (CEMIG) Берило мен Гран-Могол арасындағы өзенде гидроэлектр стансасын салды. Irapé бөгетімен жабдықталған Usina Presidente Juscelino Kubitschek гидроэлектр стансасының орнатылған қуаты 360 МВт құрайды және өзен суларын реттейді, олар мерзімді түрде тасқындап жатады. CEMIG 2002 жылы жұмысты бастады және 2003 жылдың сәуірінде өзенді 1,2 км-ден астам ұзындықтағы екі туннельге бұрды. Бөгет және электр стансасы 2006 жылы аяқталды.