Кіріспе

Жағаға десанттық күштерді және жүкті тасымалдауға арналған қайық түрі.

Десанттық-ұтқыр кеме (LCU) – десанттық күштердің жағаға техника мен әскер тасымалдау үшін пайдаланатын қайық түрі. Олар гусеницалық немесе дөңгелекті көлік құралдарын және әскерлерді десанттық шабуыл кемелерінен жағажайларға немесе пирстерге тасымалдауға қабілетті.

Колумбия

Гольфо-де-Трибуга класындағы десанттық кеме – COTECMAR Колумбия Ұлттық Әскери-теңіз күштері үшін әзірлеген LCU. Кеме класы BDA (lang es) деп те белгілі, сондай-ақ логистикалық және гуманитарлық қызметтерге арналған броньсыз нұсқасы да жасалған, ол BALC (lang es) деп аталады.

Франция

Engin de débarquement amphibie rapide (EDA R) қону катамараны немесе L CAT, 2011 жылдың қаңтар айында қолданысқа енгізілді. Олар басқа еуропалық LCU сияқты негізгі жауынгерлік танктерді тасымалдай алады, бірақ олардың жылдамдығы әлдеқайда жоғары, .

Германия

Германияда 1960 жылдардың ортасынан бастап қолданылып келе жатқан екі Barbe класындағы (тип 520) көп мақсатты десант кемесі бар, олар SEK M Әскери-теңіз арнайы күштерінің басқаруында қызмет етеді. Суық соғыс аяқталғанда бес Barbe десант кемесі Грекияға берілді.

Үндістан

Дюгон класындағы десант кемелерін Ресей теңіз күштері пайдаланады.

Швеция

Швеция 65 тонналық, шағын және жылдам (25 түйін) 16 су реактивті десанттық қайықтарды (швед. Lätt trossbåt) пайдаланады. Олар 12,7 мм пулеметпен қаруланған, сонымен қатар миналар орналастыра алады және суастына қарсы күресу үшін тереңдік бомбаларымен жабдықталған. Бұл кеме түрі Біріккен Араб Эмираттарына экспортталды. HSwMS Loke (A344) – 305 тонналық, 150 тонна жүк тасымалдауға қабілетті үлкен кеме. Кеме экипажы 7 адамнан тұрады және екі 7,62 мм пулеметпен қаруланған.

Испания

"Армада" 2001 жылдан бері 26 дана LCM 1E қолданыста және Австралия мен Түркияға экспортталды.

LCU Mk.9

LCU Mk.9 LPD кемелерінде пайдалану және кемелердің артындағы доктан басқару үшін салынды. Әрбір кемеде төрт LCU және төрт давитпен орнатылған LCVP болды. Mk.9 өз қызметі барысында көптеген өзгерістер мен жаңартуларға ұшырады, оның ішінде көп жағдайда винттен реактивтік двигательге ауысу да болды. Mk.9 мұхитты кесіп өте алатын кеме ретінде қолданылды, ал кейбіреулері Норвегияда пайдалану үшін «Қара шошқа» деп лақапталған нұсқаға айналдырылды. Кемеде экипаж үшін тұруға қолайлы жағдайлар, асхана және санитарлық бөлмелер болды. Фолкленд соғысы кезінде Блафф-Коув әуе шабуылында LCU F4, Аргентина Әуе күштерінің 5-тобына қарасты A 4B Skyhawk ұшағымен Choiseul Sound-та бомбаланды және батып кетті. Mk.9, LPD сияқты, күтілгеннен де ұзақ қызмет етті, Ұлыбританияның десанттық шабуыл қабілеттілігінің негізін құрады. 2012 жылы 701, 705 және 709 борты нөмірлерімен үш Mk.9 кемесі қызметте болды. Дегенмен, 2014 жылға қарай олардың барлығы қызметтен алынды.

LCU Mk.10

LCU Mk.10 класындағы кемелер Корольдік теңіз жаяу әскерлерімен пайдаланылады. Олар шабуыл кемелерінде және Бей класындағы десант кемелерінде қолдануға арналған. Осы кластың кемелері 1998 жылдан бастап жеткізіле бастады және қазіргі таңда флотта тоғыз кеме бар. Альбион және Болварк әрқайсысы 4 LCU тасымалдауға қабілетті. Бұл кемелер 14 күнге дейін, 600 теңіздік мильге дейін дербес жұмыс істей алады. Олар Арктикалық және тропикалық операциялық аймақтарды қоса, бүкіл әлемде жұмыс істей алады. Mk.10, Mk.9-дан көпірі бүйірге орнатылуымен ерекшеленеді, бұл жүк-түсіруді жеңілдетеді. Бұл бұрынғы Mk.9-ға қарағанда тиімділікті арттырады, себебі артқы LCU-ларды оларды суға түсірмей-ақ жүктеуге болады. Бұрын LPD-нің түсіп, ауысып, жүктеуі қажет болатын, бұл Фолкленд аралдарына жасалған шабуылға дейін үлкен мәселе еді. LCU Mk.10 кемесінде 7 адамнан тұратын экипаж бар және ол 120 теңіз жаяу әскеріне немесе 1 танкке немесе 4 жүк көлігіне дейін жүк тасымалдай алады. Британдық шабуыл кемелері әскер мен жеңіл көліктерді тасымалдау үшін кішкентай жүк таситын кемелерді де тасымалдайды. 2012 жылы 1001-ден 1010-ға дейін нөмірленген он Mk.10 кемесі қызметте болды.

Америка Құрама Штаттары

Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштері 1394 десанттық танк тасымалдау кемесі (LCT) салды. 1949 жылы қолданыста болғандары десанттық пайдалы кеме (LCU) деп қайта аталды. Жетпіс ескі LCU (көптегені бұрынғы LCT) амфибиялық қызметтен шығарылып, портовый пайдалы кеме (YFU) ретінде қайта жіктелді.

2000 LCU

Runnymede класының ірі десант кемелері немесе LCU 2000 класының кемелері АҚШ Армиясы қолданысында болады. Олар дөңгелекті және тізбекті көліктерді, контейнерлерді, габариттан тыс және жалпы жүктерді жағалаудан кемелерден жағалауға, сондай-ақ теңіз кемелері жетпейтін аймақтарға (жағалау, порты және жағалауаралық су жолдары) тасымалдайды. Олар өздігінен немесе суда жүзу/кемеге тиеу арқылы тасымалдануы мүмкін. Олар толыққанды теңіз қызметіне және бір адаммен басқарылатын машина бөліміне жарамды және АҚШ Жағалау күзеті стандарттары бойынша салынған. Кеме 2 патшалық офицер мен 11 сарбаздық қызметкерден тұратын экипажды 18 күнге дейін және 10 000 мильге дейін қамтамасыз ете алады. Бұл класс жағадан кері шегінуге көмектесетін артқы якорьмен де жабдықталған.

LCU 1700 класы

LCU 1700 класындағы қайықтар LCU 1610 класындағы десанттық кемелерді бір-бірге алмастыру үшін жасалған. LCU 1700-дің ұзындығы 139 фут, жылдамдығы 11 теңіз түйініне жетеді, 8 теңіз түйінінде 1200 теңіз милясын жүзе алады және әртүрлі жынысты 14 адамдық экипажға арналған. Ол екі M1A1 танкысын, немесе 350 жауынгерді, немесе 170 тонна жүк тасымалдай алады. Шарт туралы хабарламада LCU 1700 кемелері LCU флотын LCU 1610-ға ұқсас берік болаттан жасалған кемелермен жаңартатыны және олардың қызмет ету мерзімі 30 жылды құрайтыны айтылды. Осы екі класс кемелердің ұқсастығы АҚШ Әскери-теңіз күштеріне оқу бағдарламаларының, операциялардың және жалпы меншік құнының тиімділігін арттыруға және шығындарын азайтуға көмектеседі. Кемелер LHD, LPD, LSD және LHA класс кемелерінің өлшемдеріне сәйкес жасалғандықтан, қазіргі және жоспарланған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің десанттық кемелерінің ұңғыма палубаларында жүріп, шығып, тасымалданады, кеме ішіндегі көлік палубасынан 11 футқа дейін биіктігі бар жүктерді тасымалдауға мүмкіндік береді. 2018 жылы Swiftships компаниясымен прототип және 32 кемеге дейін жасауға келісім шарт жасалды. Жұмыстар Луизиана штатының Морган-Сити қаласында жүргізілуде және 2023 жылдың қараша айына дейін аяқталуы күтілген. 2024 жылдың 23 ақпанына қарай АҚШ Әскери-теңіз күштері бағдарламадағы қиындықтар мен келіспеушіліктерге байланысты келісім шартты бұзу үшін құрылысшыға жұмысты тоқтатуға бұйрық берді.