1776 жылғы Делавэр өзенінен жасалған шабуыл және Третон шайқасы

Кіріспе

1776 жылы Гессен әскерлеріне қарсы күтпеген шабуыл

1776 жылғы 25-26 желтоқсан түнінде Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде Джордж Вашингтонның Делавэр өзенінен өтуі – Континенттік армияның бас қолбасшысы Джордж Вашингтон ұйымдастырған күрделі және күтпеген әскери маневр мен шабуылдың бастапқы қадамы болды. Бұл шабуыл Трентондағы Гессен әскерлеріне жасалды. Гессендер – британдықтар жалдаған неміс жалдамалылары. Вашингтон мен оның әскерлері 1776 жылғы 26 желтоқсан таңында Трентон шайқасында Гессен әскерлеріне сәтті шабуыл жасады. Әскери науқанды Вашингтон өте құпия ұйымдастырды. Ол Континенттік армия әскерлерінің колоннасын бүгінгі Пенсильвания штатының Бакс округінен Делавэр өзенінің мұзды арнасы арқылы бүгінгі Нью-Джерси штатының Мерсер округіне жеткізді. Бұл – революциялық соғыстың ең қиын және қауіпті жасырын операцияларының бірі еді. Операцияны қолдау үшін жоспарланған басқа өтпелер тоқтатылды немесе нәтижесіз болды, бірақ бұл Вашингтонды Трентонда орналасқан Гессен әскерлерін күтпеген жерден шабуылдап, жеңіске жеткізуге кедергі келтірмеді. Трентон шайқасында жеңіске жеткеннен кейін Вашингтон мен оның Континенттік армиясы Делавэр өзенін қайтадан кесіп өтіп, Пенсильванияға батысқа қарай Гессен тұтқындарымен және шайқаста алынған әскери жабдықтармен оралды. 1776 жылдың соңында Вашингтонның әскері Делавэр өзенін үшінші рет қиын жағдайларда, өзен мұзының қалыңдығына көз жеткізбей кешіп өтті. Олар 1777 жылғы 2 қаңтарда Трентонда лорд Корнуоллистің басшылығымен келген британдық күштерді жеңіп, келесі күні Принстон қаласында оның тыл күзетшілерін де талқан етті. Содан кейін Вашингтонның әскері Нью-Джерси штатының Морристаун қаласындағы қысқы тұлағына шегінді. Ақыр соңында жеңіске жеткен революциялық соғыстағы маңызды орын және даму ретінде Пенсильвания штатындағы және Нью-Джерси штатындағы Вашингтон Кроссинг атты кішкентай елді мекендері қазіргі уақытта Вашингтонның құрметіне және Делавэр өзенінен жасалған күрделі жасырын өтуге байланысты осылай аталады.

George Washington's crossing of the Delaware River, which occurred on the night of December 25–26, 1776 during the American Revolutionary War, was the first move in a complex and surprise military maneuver and attack organized by George Washington, the commander in chief of the Continental Army, which culminated in their attack on Hessian forces garrisoned at Trenton. The Hessians were German mercenaries hired by the British. Washington and his troops successfully attacked the Hessian forces in the Battle of Trenton on the morning of December 26, 1776. The military campaign was organized in great secrecy by Washington, who led a column of Continental Army troops from today's Bucks County, Pennsylvania across the icy Delaware River to today's Mercer County, New Jersey in what was one of the Revolutionary War's most logistically challenging and dangerous clandestine operations. Other planned crossings in support of the operation were either called off or ineffective, but this did not prevent Washington from surprising and defeating the Hessian troops encamped in Trenton under the command of Johann Rall. After prevailing in the Battle of Trenton, Washington and his Continental Army troops crossed the Delaware River again, returning to Pennsylvania west bound with Hessian prisoners and military stores taken in the battle. Washington's army then crossed the Delaware River a third time at the end of 1776 under difficult circumstances by the uncertain thickness of the ice on the river. They defeated British reinforcements under Lord Cornwallis at Trenton on January 2, 1777, and were also triumphant over his rear guard at Princeton the following day prior to retreating to his winter quarters in Morristown, New Jersey. As a celebrated location and development in the ultimately victorious Revolutionary War, the unincorporated communities of Washington Crossing, Pennsylvania and Washington Crossing, New Jersey are both presently named in honor of Washington and the logistically complicated covert crossing of Delaware River.

Өмірбаян

1776 жылы Вашингтон мен Континенттік армия үшін наурыз айында британ әскерлерінің Бостоннан шығарылуымен жақсы басталып, бірақ Нью-Йорк қаласын британдықтардан қорғауға жасалған тыраштар сәтсіз аяқталды. Британдық генерал Уильям Хоу және оның әскерлері тамыз айында Лонг-Айлендке қонды және қарашаның ортасына дейін Вашингтонның Континенттік армиясын Нью-Йорктан толығымен ығыстырып шығарды, содан кейін Манхэттендегі қалған әскерлерді басып алды. Британ әскерлерінің басты күші қысқы маусымға Нью-Йоркке қайтып келді, ал олардың одақтас Гессен әскерлерін полковниктер Ралл мен фон Доноптың басшылығымен Нью-Джерсиде қалдырды. Екі полковникке де Трентон қаласының ішінде және төңірегінде шағын бекіністер құруға бұйрық берілді. Содан кейін Хоу Чарльз Корнуоллис басқаратын әскерді Гудзон өзені арқылы жіберді, олар Вашингтон мен оның әскерін Нью-Джерси арқылы қуды. Вашингтонның армиясы мерзімі бітіп, дезертирлердің көбеюінен азайып бара жатты. Нью-Йорк аймағындағы жеңілістерден кейін қалған әскерлердің рухы төмендеді. Вашингтон армиясының көп бөлігі Делавэр өзенінен Трентоннан солтүстікке қарай Пенсильванияға өтіп, екі жаққа да шақырымдап барлық қайықтарды жойды немесе батыс жағалауға көшірді. Вашингтонды одан әрі қуудың орнына, Хоудың бұйрығымен Корнуоллис Нью-Брансуиктен Берлингтонға дейін Нью-Джерсидегі бекіністер тізбегін құрды, оның ішінде Бордентаун және Трентон қалалары да болды, және әскерлеріне қыста онда бекініп тұруға бұйрық берді. Британдықтар науқанды қысқы жағдайда аяқтауға қуанды. Бұл генералдар үшін келесі көктемдегі науқанға дайындалу, жабдықталу және стратегия жасау уақыты болды. Вашингтонның соңғы жоспарына өзенді үш жерден өту кірді, оның әскерлері, ең ірі тобы, Трентонға шабуылға бастап кетеді. Екінші колонна Кадуаладер басшылығымен Дункс-Ферриден өтіп, оңтүстікке бұрылуы керек еді. Бригадир генерал Джеймс Юинг басқаратын үшінші колонна Трентон паромнан өтіп, Трентонның оңтүстігіндегі Ассунпинк өзенінің көпірін ұстап тұруы керек еді, осылайша жаудың сол бағыттан қашуына жол бермеуге тиіс болды. Трентон қауіпсіздікке алынғаннан кейін, біріккен Континенттік армия Принстон және Нью-Брансуиктегі британдық бекіністеріне қарсы шабуылдайтын еді. Кадуаладерге көмектесу үшін генерал Израиль Путнам ұсынған күштермен жоспарланған төртінші өту, Путнам мұндай әскери операцияға жеткілікті жарамды әскері жоқ екенін мәлімдегеннен кейін тоқтатылды. Шабуылға дайындық дереу, 23 желтоқсанда басталды. Келесі күні, 24 желтоқсанда, қайықтар Континенттік армияны Нью-Джерсиден Делавэр арқылы тасымалдау үшін қолданылды. Қайықтар қазіргі Нью-Хоуп, Пенсильванияның жанындағы Мальта аралынан әкелінді. Қайықтар Вашингтонның жоспарланған өту орнындағы Макконки паромдарының жанындағы Тейлор аралының артында жасырылды және өту орнында және төңірегінде қауіпсіздік күшейтілді. Сол күні барлық генералдар қатысқан соңғы жоспарлау кеңесі өтті. Вашингтон өзеннен өтудің және 25 желтоқсан күні 1776 жылы Трентондағы Гессен әскерлеріне жасалатын шабуылдың егжей-тегжейлі жоспарларын баяндады.

Although 1776 started well for Washington and the Continental Army with the evacuation of British troops from Boston in March, attempts to defend New York City from the British were unsuccessful. British General William Howe and his troops landed on Long Island in August and pushed Washington's Continental Army completely out of New York by mid November, when he captured the remaining troops on Manhattan. The main force of British troops returned to New York for the winter season, and they left their allied Hessian troops in New Jersey under the command of Colonels Rall and Von Donop. Both colonels were ordered to form small outposts in and around Trenton. Howe then sent troops under the command of Charles Cornwallis across the Hudson River, where they chased Washington and his troops across New Jersey. Washington's army was shrinking because of expiring enlistments and desertions. The remaining troops were suffering from poor morale because of the defeats in the New York area. Most of Washington's army crossed the Delaware River into Pennsylvania north of Trenton, and destroyed or moved to the western shore all boats for miles in both directions. Rather than attempting to immediately chase Washington further, Cornwallis, under Howe's orders, established a chain of New Jersey outposts from New Brunswick to Burlington, including one at Bordentown and one at Trenton, and ordered his troops to bunker there in winter quarters. The British were happy to end the campaign season when they were ordered to winter quarters. This was a time for the generals to regroup, resupply, and strategize for the upcoming campaign season the following spring. Washington's final plan included plans for three crossings of the river, with his troops, the largest contingent, to lead the attack on Trenton. A second column under Cadwalader was to cross at Dunk's Ferry and create a diversion to the south. A third column under Brigadier General James Ewing was to cross at Trenton Ferry and hold the bridge across the Assunpink Creek, just south of Trenton, in order to prevent the enemy's escape by that route. Once Trenton was secure, the combined Continental Army would move against the British posts in Princeton and New Brunswick. A planned fourth crossing, by men provided by General Israel Putnam to assist Cadwalader, was aborted after Putnam indicated that he did not feel he had enough men fit for such a military operation. Preparations for the attack began immediately, on December 23. The following day, on December 24, boats were used to begin bringing the Continental Army across the Delaware from New Jersey were brought down from Malta Island near present day New Hope, Pennsylvania. The boats were hidden behind Taylor Island at McConkey's Ferry, Washington's planned crossing site, and security was tightened at and around the crossing. A final planning meeting took place that day, with all of the general officers present. Washington outlined the details plans for the crossing of the river and planned attacks on the Hessians in Trenton on December 25, 1776

Су кемесі

Делавэр өзенін кесіп өту үшін түрлі-түрлі су кемелері жиналды, бұл жұмыс негізінен Нью-Джерси және Пенсильвания штаттарының айналасындағы округтерден келген жасақтардың күшімен, сондай-ақ Пенсильвания теңіз күштерінің көмегімен іске асырылды. Капитан Дэниел Брей, капитан Джейкоб Гирхарт және капитан Джейкоб Тен Эйк Вашингтонмен жаяу әскер, атты әскер және артиллерияны тасымалдауды қадағалау үшін таңдалды, олар кесіп өту кезінде қолданылатын қайықтарды басқарды. Ірі көліктерді тасымалдауға арналған үлкен паромдық кемелер, сонымен қатар жылқы мен артиллерияны тасымалдау үшін де пайдаланылған, одан бөлек, көптеген Дарем қайықтары өзен арқылы сарбаздарды тасымалдауға қолданылды. Бұл қайықтар Дарем темір зауытында ауыр жүктерді тасымалдау үшін жасалған, жоғары қыры бар және суға батып кетпейтіндей тереңдігі аз болғандықтан, оларды өзен арқылы итеріп жүргізуге болады. Қайықтарды тәжірибелі теңізшілер басқарды, олардың ішінде Джон Гловердің Марблхед полкі, Массачусетс штатының Марблхед қаласынан келген тәжірибелі теңізшілер тобы бар еді. Бұл ерлерге Филадельфиядан келген теңізшілер, кемежайшылар және кеме жасаушылар, сондай-ақ жергілікті паром операторлары мен Делавэр өзенін жақсы білетін қайықшылар қосылды, соның ішінде Род-Айлендтен келген Кирби Фрэнсис Кейн де болды.

Өту

25 желтоқсанның таңында Вашингтон Континентальдық армиясына үш күндік азық-түлік дайындауға және әрбір сарбазға мылтықтарына жаңа кремнийлер беруге бұйрық берді. Вашингтон Делавэр өзенінің қатып қалуынан кейін британдықтардың өздері де өтуді жоспарлап отырғаны туралы барлау мәліметтеріне қысылғандықтан алаңдады. 25 желтоқсанда сағат 16:00-де Вашингтонның әскері өзеннен өтуді бастады. Әскерлерге оқ-дәрі берілді, тіпті офицерлер мен музыканттарға да мылтық алып жүруге бұйрық берілді. Оларға құпия тапсырмамен кетіп бара жатқандары айтылды. Сегіз адамнан тұратын тығыз қатарлармен, мүмкіндігінше үнсіз болуға бұйрық беріліп, лагерден Макконкидің паромдарына бет бұрды. Вашингтонның жоспары, қозғалыстарын жасыру үшін қараңғы түскеннен кейін өтуді бастауды көздеді, бірақ әскерлердің көпшілігі күн батқаннан кейін шамамен тоқсан минут өткенде, яғни сағат 18:00 шамасында ғана өту орнына жетті. Кешкі уақытқа қарай ауа райы нашарлап, жаңбырдан кейін қыздауыл жауа бастады, содан соң қар да жауды. "Бұл дауыл болды", - деп еске алды бір сарбаз. Вашингтон өтуді артиллерия басшысы Генри Ноксқа тапсырды. Ол көптеген әскерлерді (көпшілігі суда жүзе алмайтын) қауіпсіз тасымалдаумен қатар, жылқы мен он сегіз артиллерия данасын да өзен арқылы жеткізуі керек болды. Нокс өтудің "аса қиындықпен" аяқталғанын және ең қауіптісі өзендегі қалқып жүзген мұз екенін жазды. Бір бақылаушы, егер полковник Нокс тым күшті дауыспен бұйрық бермегенде, операцияның сәтсіз аяқталуы мүмкін едіін айтты. 1770-ші жылдардың суық климаты мен мұзды өзен Кіші мұз дәуірімен байланысты болуы мүмкін. Вашингтон генерал Адам Стивен басқаратын Вирджиния әскерлерімен бірге өтуді бастағандардың бірі болды. Бұл әскерлер Нью-Джерсидегі жағалау аймағында күзеттік шеңбер құрып, ешкімнің өтуіне рұқсат бермейтін қатаң нұсқау алды. Сері сөз – "Жеңіс немесе өлім". Әскердің қалған бөлігі айтарлықтай оқиғасыз өтті, бірақ бірнеше сарбаз, соның ішінде Делавэрдің полковнигі Джон Хаслет суға түсті. Өзендегі мұздың көптігі артиллерияның 26 желтоқсан күні таңғы сағат 3-ке дейін өтуін аяқтауға кедергі келтірді. Әскерлер шамамен сағат 4-те жорыққа дайын болды. Басқа екі өту осылай сәтті аяқтамады. Ауа райының қауіптілігі мен өзендегі мұз тығындары генерал Юингті Трентонға қарай өтуден тіпті бас тартты. Полковник Кадуэллер өз әскерінің көп бөлігін Нью-Джерсиге жеткізді, бірақ артиллериясын өзен арқылы өткізе алмағанын білген соң, оларды Нью-Джерсиден қайтарды. Вашингтонның жеңісі туралы хабар алғаннан кейін, ол әскерін қайтадан өтті, бірақ Вашингтон Нью-Джерсиде қалмағанын білген соң кері шегінді.

On the morning of December 25, Washington ordered his Continental Army troops to prepare three days' food and issued orders that every soldier be outfitted with fresh flints for their muskets. Washington was somewhat worried by intelligence reports that the British were planning their own crossing once the Delaware was frozen over. At 4 pm on December 25, Washington's army arrived to begin the crossing of the river. The troops were issued ammunition, and even the officers and musicians were ordered to carry muskets. They were told that they were departing on a secret mission. Marching eight abreast in close formations and ordered to be as quiet as possible, they left the camp for McConkey's Ferry. Washington's plan required the crossing to begin as soon as it was dark enough to conceal their movements on the river, but most of the troops did not reach the crossing point until about 6 pm, about ninety minutes after sunset. As the evening progressed, the weather became progressively worse, turning from drizzle to rain and then to sleet and snow. "It blew a hurricane," one soldier recalled. Washington had given charge of the crossing to his chief of artillery, Henry Knox. In addition to the crossing of large numbers of troops (most of whom could not swim), he had to safely transport horses and eighteen pieces of artillery over the river. Knox wrote that the crossing was accomplished "with almost infinite difficulty", and that its most significant danger was floating ice in the river. One observer noted that the whole operation might well have failed "but for the stentorian lungs of Colonel Knox". The unusually cold weather of the 1770s and the icy river were likely related to the Little Ice Age. Washington was among the first of the troops to cross, going with Virginia troops led by General Adam Stephen. These troops formed a sentry line around the landing area in New Jersey, with strict instructions that no one was to pass through. The password was "Victory or Death". The rest of the army crossed without significant incident, although a few men, including Delaware's Colonel John Haslet, fell into the water. The amount of ice on the river prevented the artillery from finishing the crossing until 3 am on December 26. The troops were ready to march around 4 am. The two other crossings fared less well. The treacherous weather and ice jams on the river stopped General Ewing from even attempting a crossing below Trenton. Colonel Cadwalader crossed a significant portion of his men to New Jersey, but when he found that he could not get his artillery across the river he recalled his men from New Jersey. When he received word about Washington's victory, he crossed his men over again but retreated when he found out that Washington had not stayed in New Jersey.

Шабуыл

26 желтоқсанның таңында Континентальдық армия дайын болған соң, Вашингтон оны екі колоннаға бөлуге бұйрық берді: біріншісін генерал Гринмен бірге өзі басқарды, ал екіншісін генерал Салливан жетекке алды. Салливан колоннасы Bear Tavern-ден Трентонға дейін Ривер Роуд арқылы жүрді, ал Вашингтон колоннасы Делавэр өзенінен бірнеше шақырым ішкі жақта орналасқан, параллель Пеннингтон Роуды ұстанды. Осы арада Гессен әскері Трентонда тоқталып қалды. Рождествоға дейінгі күндері олар Трентон маңында көптеген шайқастарға қатысты, түнде жиі оқ атылды, сондай-ақ бірнеше рет жалған дабылдар болды. Рождество қарсаңында Гессендер шаршап, әлсіреген еді. Рождество түні дауыл мен қар басталып кеткен кезде полковник Ралл ешқандай маңызды шабуыл болмайды деп есептеді. Ралл Трентонда болғанда, ол және оның бірнеше жоғары шенді офицерлері Рождество кешін Трентон пошта бастығы Абрахам Ханттың үйінде өткізді. Хант лоялист рөлін ойнап, Ралл мен оның офицерлерін кеш бойы және таңға дейін тамақ-асумен тойдырып, көптеген есептер бойынша, Раллдың Вашингтонның таңертеңгі күтпеген шабуылына жауап беру мүмкіндігін шектеді. Вашингтон күтпеген Ралл мен оның әскеріне шабуыл жасап, оларды аз уақыттың ішінде шашыратты, бөліп-жарып, нәтижесінде шайқаста жеңіске жетті. Американдықтардан үш адам қаза тапты, алты адам жараланды, ал Гессендерден 22 адам қаза тапты, 98 адам жараланды. Шайқас кезінде полковник Ралл қаза тапты, келесі күні қайтыс болды. Американдықтар 1000-ға жуық тұтқынға алды, мылтықтар, оқ-дәрі, артиллериялық құралдар мен барабандарды тартып алды. Келесі күндері британдықтар Нью-Брансуикке шегінді, ал Континентальдық армия Нью-Джерси штатындағы Мористоун қаласына қыстауға орналасты.

Мұра

Көлден өту кезінде Вашингтон армиясында АҚШ-тың болашақ президенті Джеймс Монро, АҚШ-тың болашақ бас судьясы Джон Маршалл, Александр Гамильтон, АҚШ-тың бірінші қазынашылық хатшысы, кейін Континентальдық Конгресс президенті және Солтүстік-Батыс территориясының губернаторы болған Артур Сент-Клэр, сондай-ақ бригаданың капелланы және Джордж Вашингтонның досы Джон Гано, кейін Кентукки штатының заң шығарушы органындағы бірінші капеллан қызметін атқарған көптеген маңызды тұлғалар болды. Көлден өту орын алған Делавэр өзенінің екі жағы да сақталған, бұл аймақ Вашингтонның Ұлттық тарихи ескерткіші ретінде белгіленген. Осы ауданда Пенсильвания штатының Вашингтон Кроссинг қаласындағы Вашингтон Кроссинг тарихи паркі Пенсильваниядағы аумақты, ал Нью-Джерси штатының Вашингтон Кроссинг қаласындағы Вашингтон Кроссинг мемлекеттік паркі Нью-Джерсидегі аумақты сақтайды. Екі аймақ Вашингтон көпірімен байланысқан. 1851 жылы суретші Эммануэль Лютце Вашингтонның Делавэрден өтуін бейнелейтін, идеализацияланған және шабыттандыратын сурет салған. Көлден өту туралы фильмдерде де ойдан шығарылған көріністер жасалған, соның ішінде ең танымал жақыңғысы – 2000 жылғы Джефф Дэниелстің Джордж Вашингтон рөлінде ойнаған «Көлден өту» телефильмі. 1876 жыл шамасында Малон Диккерсон Эйр жасаған Джордж Вашингтонның мәрмәр мүсіні Трентон қаласының Милл Хилл ауданында орналасқан. Ол кемеде тұрған күйде бейнеленген, бұл көлден өтуді символдық тұрғыдан көрсетеді. Вашингтонның Делавэрден өтуінің суреті 1999 жылғы Нью-Джерси штатының монетасының бейнесінде және 2021 жылғы монетаның арт жағында пайда болды. 1970 жылы Вьетнам соғысына қатысқан ветерандар «Соғысқа қарсы» қозғалысы аясында Морристауннан Велли Форджға шеру жасағанда, партизандық театр, баспасөз мәслихаттарын өткізу және «RAW операциясы» деп аталған үш күндік шарада жарнама парақшаларын тарату арқылы осы көлден өтуді еске алды.