Кіріспе

Жапондық дүкенелер желісі

FamilyMart Company, Ltd. (株式会社ファミリーマート) – жапондық дүкенелер желісі. Бұл Жапониядағы екінші ірі дүкенелер желісі, Seven Eleven Japan-нан кейін. Қазіргі таңда Жапония, Тайвань, Қытай, Филиппин, Таиланд, Вьетнам, Индонезия және Малайзияда 24 574 дүкен бар. Штаб-пәтері Токио қаласының Тошима ауданындағы Икебукуро ауданында орналасқан Sunshine 60 ғимаратының 17-ші қабатында. FamilyMart басқаруында Жапонияда Circle K Sunkus деген атпен бірнеше дүкендер болған. 2020 жылға дейін FamilyMart, FamilyMart UNY Holdings Co., Ltd. (UFHD) еншілес компаниясы болды, сонымен қатар ол Uny супермаркеттер желісіне де иелік етті. UFHD, 2020 жылы Don Quijote компаниясы Uny-ді сатып алғаннан кейін таратылды. FamilyMart Co. компаниясының бас компаниясы – Itochu, жапондық сауда компаниясы, оның үлесі 50,1%-ды құрайды. 2020 жылдың 8 шілдесінде Itochu компаниясы FamilyMart акцияларының 100%-ын шамамен 580 миллиард иенге (шамамен 5,5 миллиард доллар) сатып алуға ниеттенгенін, ал акциялардың 4,9%-ын Zen Noh және Norinchukin Bank компанияларына сатуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. FamilyMart акционерлері 26 қазанда сатып алуды мақұлдады, ал акциялар 12 қарашада саудадан алынып тасталды, осылайша сатып алу аяқталды. FamilyMart дүкендері әдеттегі жапондық дүкендердегі тауарларды сатады, мысалы, азық-түлік тауарлары, журналдар, манга, газдалған сусындар, саке сияқты алкогольді сусындар, никуман (буланған шошқа еті), қуырылған тауық, онигири/омусуби (көкнәрлер) және бэнто. FamilyMart дүкенге кіргенде естілетін ерекше қоңырау әнімен танымал. Есік қоңыраулары тек Panasonic компаниясымен ғана шығарылады. Бұл мелодия Melody Chime No.1 – Daiseikyou деп аталады және 1978 жылы Ясухи Инада Panasonic үшін әзірлеген.

Өсім және даму

Бірінші FamilyMart 1973 жылы Сайтама префектурасының Саяма қаласында ашылды. FamilyMart қазіргі уақытта Малайзия, Филиппин, Таиланд, Индонезия, Тайвань, Қытай және Вьетнамда франчайзинг дүкендеріне ие. 2013 жылдың қазан айында FamilyMart Жапонияда өзінің 10 000-шы дүкенін ашты. Азияның белгілі бір аймақтарында, әсіресе Қытайда, кеңейіп келеді. 2018 жылдың қаңтарына дейін әлем бойынша 24 243 дүкен болды, олардың көп бөлігі Жапониядан тыс Азияда орналасқан және қарқынды өсіп жатыр. Жапонияда 17 409 дүкен, Тайваньда 3 165 дүкен, Қытайда 2 177 дүкен, Таиландта 1 138 дүкен, Малайзияда 277 дүкен, Филиппинде 66 дүкен, Вьетнамда 165 дүкен және Индонезияда 87 дүкен бар. FamilyMart дүкендері Жапонияның барлық префектураларында табылады. Бұрын FamilyMart Оңтүстік Кореядағы ең ірі дүкен желісі болған. FamilyMart 1990 жылы Bokwang Group компаниясымен франчайзингтік лицензиялық келісім арқылы Оңтүстік Корея нарығына енді. Бірақ 2012 жылдан бастап бұл дүкендер CU деп қайта аталды және BGF Retail (алғашқыда FamilyMart пен Bokwang Group-тың бірлескен кәсіпорны) жеке басқарыла бастады. 2014 жылы FamilyMart BGF Retail-дегі үлесін IPO-дан кейін сатты және брендті жаңартқаннан кейін Оңтүстік Кореядан шығып қалды.

Қытай материгі

FamilyMart 2004 жылы Қытайдың Шанхай қаласында алғашқы дүкенін ашты. Содан бері бұл желі Гуанчжоу, Сучжоу және Ханчжоу қалаларына тарады. Тағы да дүкендер Шэньчжэнь, Гуанчжоу, Чэнду, Вуси, Пекин және Донггуан қалаларында бар. 2020 жылдың желтоқсанына дейін Қытайдың материктік бөлігінде 2967-ден астам FamilyMart дүкені жұмыс істеді.

Малайзия

FamilyMart өзінің алғашқы дүкенін Малайзияда Куала-Лумпурдың Букит-Бинтанг ауданындағы Висма Лим Фу Йонг ғимаратында 2016 жылдың 11 қарашасында ашты. Ол жұмсақ балмұздақ пен таза дайындалған тағамдарды сатушы алғашқы дүкен болғандықтан танымал болды. FamilyMart Malaysia Maxincome Resources Sdn Bhd компаниясына тиесілі, ол QL Resources Bhd компаниясының еншілес компанияларының бірі. Олар FamilyMart Co Ltd компаниясымен 20 жылдық келісімшартқа қол қойды.

FamilyMart Malaysia-ның барлық тағамдық өнімдері мен дайын тағамдары тек халал ингредиенттерден жасалған. Қазіргі уақытта JAKIM ұйымына халал сертификаты алуға өтініш беру процесі жүріп жатыр. FamilyMart дүкендеріндегі халал сертификаты бар өнімдердің қаптамасында халал логотипі болады. Жапония, Корея немесе Тайваньнан импортталған өнімдердің құрамында шошқа еті, майы немесе спиртті заттар сияқты харам ингредиенттер жоқ екеніне көз жеткізу үшін ингредиенттері тексеріледі. Тұтынушылар тағам немесе сусынды сатып алу алдында қаптамадағы құрамын оқып, оны қауіпсіз пайдалана алады. 2019 жылдың сәуір айында FamilyMart Malaysia Малайзиядағы ең ірі тас жол компаниясы PLUS Malaysia Berhad таңдаған азық-түлік сату орындарының бірі болды және олардың дүкендерін бірінде демалыс алатын аймақтардың бірінде орналастырды. 2021 жылдың 6 мамырына қарай елімізде 242 дүкен ашылды, бұл Мелакадағы 100 дүкеннен кейін Пенангтағы алғашқы дүкеннің 200-ші дүкенінің маңызды кезеңі болды. 2022 жылға қарай еліміз бойынша 300 дүкен ашу жоспарлануда.

Филиппин

FamilyMart 2013 жылдың 7 сәуірінде Филиппинде Ayala Corporation, Rustan's Group және Itochu компанияларының меншігінде ашылды. Philippine FamilyMart CVS Inc. – FamilyMart-тың Филиппиндегі ресми франчайзисі. Оның Филиппиндегі алғашқы филиалы 2013 жылдың 22 сәуірінде Макатидегі Glorietta 3 сауда орталығында ашылды. 2017 жылы Давао қаласындағы Udenna Corporation конгломератының құрамындағы Phoenix Petroleum Philippines, Inc. компаниясы бұл франшизаны үш компаниядан сатып алды, айналыс 2018 жылы аяқталды. Қазір Филиппинде 65-тен астам дүкен бар, оның ішінде таңдалған Phoenix Petroleum жанармай бекеттерінде салынғандары да бар. 2019 жылдың 21 қарашасында FamilyMart әлемдегі ең ірі дүкенін ашты, оның ауданы Тагиг қаласындағы Bonifacio Global City-дегі Udenna Tower-да орналасқан.

Тайвань

1988 жылы FamilyMart Тайваньда дүкендер ашуды бастады. 2012 жылдың мамыр айында Тайваньда шамамен 9255 қолайлы дүкен болды, бұл 2500 адамға бір дүкеннен келеді. Бұл әлемдегі жан басына шаққандағы ең жоғары көрсеткіш, және саны әлі де артып келеді. 7 Eleven Тайваньда ең танымал дүкен, ал FamilyMart екінші орында тұрады. FamilyMart 2019 жылы Ting Hsin компаниясымен серіктестігін аяқтау үшін сотқа жүгінді, бұл 15 жылдық бірлескен кәсіпорнының тоқтауына әкелді. Ting Hsin International Group 2017 жылы нарықтың 15% үлесімен әлемдегі ең көп сатылатын жылдам дайындалатын лапша өндірушісі болды. 2018 жылдың қаңтарына қарай FamilyMart Тайваньда барлығы 3165 дүкенге ие болды және Тайваньдағы қолайлы дүкендер арасында ең көп төлемдерді қабылдады, жылына 100 миллионнан астам төлем жасалды. 2021 жылдың қазан айына дейін Тайваньда 3600-ден астам FamilyMart дүкені болды. Олардың Central компаниясымен франчайзингтік келісімі 2023 жылы аяқталды, содан кейін FamilyMart Таиландтан шығып кетті, елдегі шамамен 200 қалған дүкені Central-дың Tops Daily брендіне айналдырылды.

Вьетнам

FamilyMart 2009 жылы Вьетнамда алғашқы дүкенін ашты, бастапқыда Хошимин қаласында. Бастапқыда дүкендер вьетнамдық Phu Thai Group дистрибьюторымен бірлескен кәсіпорында жұмыс істеді, бірақ 2013 жылдан кейін екі компания да жеке жолға түсті, ал Phu Thai Group бірнеше FamilyMart дүкендерін иелігіне алып, оларды өз бренді – B's Mart атымен жұмыс істей бастады. 2017 жылға қарай FamilyMart Хошимин қаласында 130 дүкенге ие болды.

Корея

2012 жылдың мамыр айының соңында FamilyMart дүкендерінің саны 7 271-ге жетті. 2012 жылдың маусым айында FamilyMart Corporation және BGF Retail басқаратын Оңтүстік Кореядағы FamilyMart, BGF Retail-дің FamilyMart-ты Оңтүстік Корея нарығынан шығару және ондағы қызметін тоқтату туралы бұйрығынан кейін, BGF Retail меншігіне өтіп, "CU" ("Сізге қолайлы" деген сөздің қысқартылған түрі) болып қайта аталды. 2014 жылдың наурыз айының соңында FamilyMart Оңтүстік Корея нарығынан толығымен кетіп қалды. Сонымен қатар, Оңтүстік Корея франчайзилері Солтүстік Кореядағы Кэсон индустриялық аймағында және Кумганг тауының туристік аймағында Оңтүстік Кореяның туристері мен жұмысшылары үшін бірнеше дүкендер ашқан, алайда барлық дүкендер қазір жабылды.

Америка Құрама Штаттары

2005 жылдың шілдесінен бастап FamilyMart Лос-Анджелесте бірнеше дүкендер салуға және ашуға кірісті, бұл 2009 жылға дейін АҚШ-та жоспарланған 250 дүкеннің біріншісі болды. Солтүстік Америкадағы бренд атауы "Famima!!". 2010 жылдың қарашасында FamilyMart қиын экономикалық жағдайға байланысты АҚШ-тағы дүкендер санын 10-қа дейін тоқтатуды хабарлады. 2015 жылдың қазан айында FamilyMart АҚШ-тағы өзінің барлық сегіз "Famima!!" ыңайлы дүкендерін жапты және Famima Corp. USA компаниясын таратып, АҚШ нарығынан шықты.

Күн энергиясы

FamilyMart кейбір дүкендерінде 2004 жылдан бері күн энергиясы қолданылып келеді. Компания болашақта күн энергиясын қолдану аумағын кеңейтуді жоспарлап отыр. Жапонияда шамамен 45 мың қолайлы сауда орталығы бар. Lawson 10 мыңнан астам дүкенге ие, бұл 7 Eleven-нің 13 мыңға жуық дүкенінен сәл кем. Қазіргі таңдағыда Lawson дүкендерінің тек 20-сында ғана күн энергиясын пайдаланатын жабдықтар орнатылған, бірақ олар 2012 жылдың 1 шілдесінде қолданысқа енгізілетін «тарифтік жүйе» алдында осы санды арттыруды көздеп отыр. Бұл жүйе үкімет пен электр компанияларының мәлімдемесіне сәйкес, күн немесе жел генераторлары сияқты жаңартылатын энергия көздерінен өндірілген электр энергиясын міндетті түрде сатып алуға кепілдік береді. Артық қуатты дүкен ішіндегі жарықтандыру және кондиционерлерге қуат берілгеннен кейін ғана сатуға болады.

Автоматты кассалар

2006 жылдың 30 қаңтарында FamilyMart компаниясы Itochu және Toshiba компанияларымен бірлесіп Токиодағы дүкендерінің бірінде автоматты касса станциясын сынаққа алды. Тұтынушының тауар корзинындағы заттардағы арнайы таңбалар кассада қашықтан және дереу анықталады.

Франчайзинг иелері еңбек комиссиясы ісіне қатысты

FamilyMart дүкендерінің 17 иесі кәсіподақ құрып, компаниямен ұжымдық келісімдер өткізуді сұрады. Оларға бас тартылып, сотқа шағымданылды. 2015 жылдың сәуір айында Жапонияның Орталық еңбек комиссиясы FamilyMart компаниясының кәсіподақпен келісімдер жүргізуден бас тарту арқылы Кәсіподақ заңын бұзғанын анықтады. Франчайзинг иелері Кәсіподақ заңы бойынша жұмыскерлер ретінде мойындалды және компанияға осы бұзушылықты қайталамауға кәсіподаққа уәде беруді міндеттеді.

Тышқанның шағылысуы

2019 жылдың тамызында Шибуядағы FamilyMart дүкенінде суши стендтері мен қатарларының арасында алтыға дейін егеуқырдың жүгіріп жүргені бейнеге түсірілді. FamilyMart компаниясы мәселенің себебін анықтау үшін дүкенді уақытша жапты және "жағымсыз" бейне клиенттерді "алаңдатқан" болса, кешірім сұрады.