Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эссексит (/pron/'/ɛ//s//ə//k/,/s//aɪ//t/), сондай-ақ нефелиндік монзогаббро (/n//ɛ//f//ə/,/l//ɪ//n//,/m//ɒ//n//z//oʊ /'/ɡ//æ//b//r//oʊ//,///l//iː//n/) деп те аталады, – қара сұр немесе қара түсті, толық кристалды (холокристаллиндік) плутондық магмалық тау жынысы. Оның атауы АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Эссекс округінен, оның типтік кен орнынан шыққан. Қазіргі заманғы петрология тау жыныстарын минералдық құрамы бойынша анықтайды. Стрекейзеннің (1974) IUGS QAPF диаграммасын қолдану арқылы "эссексит" ортоклаз бен плагиоклаздың арақатынасына және нефелиннің мөлшеріне байланысты формальды түрде нефелин монзодиориті немесе нефелин монзогаббро деп белгіленеді.
Igneous rock type
Essexite (/pron/'/ɛ//s//ə//k/,/s//aɪ//t/), also called nepheline monzogabbro ('/n//ɛ//f//ə/,/l//ɪ//n// /,/m//ɒ//n//z//oʊ /'/ɡ//æ//b//r//oʊ//, // /,/l//iː//n// /), is a dark gray or black holocrystalline plutonic igneous rock. Its name is derived from the type locality in Essex County, Massachusetts, in the United States. Modern petrology identifies rocks according to mineralogical criteria. Utilising the IUGS QAPF diagram of Streckeisen (1974) "essexite" is more formally known as nepheline monzodiorite or nepheline monzogabbro depending on the ratio of orthoclase to plagioclase and the abundance of nepheline.
Петрология
Эссексит құрауға қолайлы магмалық құрамды алу үшін бастапқы тау жыныстарының жартылай еруі, әдетте, 10%-дан кем болуы керек. Бұл калий, барий, рубидий, цезий және стронций сияқты ірі ионды литофильді элементтерге (LILE) бай балқыманың түзілуіне жағдай жасайды. Эссекситтердің бастапқы балқымаларында кремний тетраэдрлеріне қарағанда алюминий мен сілті иондары артық болады, сондықтан эссекситтер плагиоклаздың орнына нефелинді кристалдайды. Калийдің қалыпты деңгейден жоғары болуы ортоклаздың түзілуіне көмектеседі, ол әдетте көптеген мафикалық магмалық тау жыныстарында кездеспейді.
In order to produce a magma composition suitable for forming essexite the partial melting of the source rocks must be restricted, generally to less than 10% partial melting. This favors producing a melt rich in large ion lithophile elements (LILE) such as potassium, barium, rubidium, cesium, and strontium. The source melts of essexites contain more aluminium and alkali ions than available silica tetrahedra, which is why essexites crystallise nepheline instead of plagioclase. Higher than normal potassium favors the production of orthoclase, which is usually absent from most mafic igneous rocks.
Минералогия
Эссексит негізінен нефелиннен, плагиоклаздан және аз мөлшерде сілтілік фельдспаттан тұратын, титан аугиті (пироксен), роговая тотыққан және биотит сияқты мафикалық минералдардан құралған сілтілік габбро немесе монзодиорит ретінде қарастырылуы мүмкін. Іздік минералдық құрамына магнит, илменит және қосымша оливин (<5%) кіруі мүмкін. Эссексит калий фельдспатының азаюымен және фельдспатоидты минералдардың артуымен нефелин монозогабброға ауысады.
Essexite can be considered as an alkali gabbro or monzodiorite primarily composed of nepheline, plagioclase, with lesser amounts of alkali feldspar, with mafic minerals composed of any of the following; titanium augite (pyroxene), hornblende and biotite. Trace mineralogy may include magnetite, ilmenite and accessory olivine (<5%). Essexite grades into a nepheline monzogabbro with a decrease in potassium feldspar and an increase in the feldspathoid minerals.
Геохимия
Эссексит – сілтілі базальтқа баламалы сілтілі магмалық тау жынысы. Нефелиннің, фельдспатоид минералының болуы, эссекситтердің кремнийге қанық еместігін көрсетеді. Ортоклаздың болуы, микроклин немесе калийлі олигоклазға қарағанда ортоклаздың түзілуіне қолайлы жеткілікті калий мөлшері бар екенін көрсетеді. Эссекситтер, толеиттік базальттар мен габбролармен салыстырғанда, әдетте алюминийге, сілтілерге (натрий мен кальцийге), калийге (>3% K2O) және LILE элементтеріне (стронций, цезий және барий) бай болады.
Essexite is an alkaline igneous rock equivalent to an alkaline basalt. The presence of nepheline, a feldspathoid mineral, indicates that essexites are silica undersaturated. The presence of orthoclase indicates that it contains sufficient potassium to favor production of orthoclase over microcline or potassic oligoclase. Essexites are generally rich in aluminium, alkalis (sodium and calcium), potassium (>3% K2O), LILE enriched (strontium, caesium and barium), as compared to tholeiitic basalts and gabbros.