Кіріспе

Америка саясаткері (1806–1884)

Париж Чипман Дуннинг (15 наурыз, 1806 – 9 мамыр, 1884) – Демократиялық партиядан штаттық өкіл, штаттық сенатор, сенаттың уақытша төрағасы, оныншы вице-губернатор және АҚШ-тың Индиана штатының тоғызыншы губернаторы, 1848 жылғы 26 желтоқсаннан 1849 жылғы 5 желтоқсанға дейін қызмет еткен. Ол 1816 жылғы конституция бойынша штаттық биліктегі барлық сайланатын лауазымды атқарган жалғыз адам. Оның губернаторлық қызметінің қысқа мерзімі штаттық конституциялық конвенцияны шақырумен және жалпыұлттық құлдыққа қарсы күрестің күрделі кезеңімен бірге өтті, онда Дуннинг штат басшыларын құлдықтың таралуына қарсы резолюциялар қабылдап, Конгреске жіберуге шақырды. Ол кейінгі конвенцияға делегат ретінде заңнамалық және білім беру реформаларын сәтті жақтады. Азамат соғысы басталғанда ол Демократиялық партиядан шығып, Одақ жағына бұрылып, соғысқа қатысу үшін көптеген әскер бөлімдерін жеке жинады. Соғыс жылдарында ол штаттық сенатқа оралды, ал мерзімі аяқталғаннан кейін заңгерлік практикасын қайта бастады. Ол штатта беделді болды және саясаттан кеткеннен кейін бірнеше лауазымға ұсынылған кандидатурадан бас тартты.

Отбасы және шыққан тегі

Дуннинг 1806 жылы Солтүстік Каролина штатының Гилфорд округіндегі Гринсборо қаласында Джеймс пен Рейчел Норт Дуннингтің алты ұлының ең кішісі болып дүниеге келді. Ол жақын маңдағы Гринсборо академиясына оқуға түсіп, он жеті жасында бітірді. Бітірген соң, ол медицинаны оқып, Чапел-Хиллдегі мемлекеттік университетке түсті. Әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол, анасы және үлкен ағасы Индиана штатының Блумингтон қаласына көшіп барды. Сол жерде ол Сара Александрмен танысты; жұбайлар 1826 жылдың 6 шілдесінде үйленді және төрт балалары болды. Ол және әйелі медициналық білімін аяқтау үшін қысқа мерзімге Луисвиллге (Кентукки штаты) көшті, содан кейін Индиана штатының Роквилл қаласында медициналық практика ашты. Бірақ ол заңға көбірек қызығушылық танытқандықтан, практикасы ұзаққа солмады. Ол Блумингтонға анасы мен үлкен ағасына оралды және 1833 жылы адвокаттыққа қабылданудан бұрын болашақ губернатор Джеймс Уиткомб пен конгрессмен Тилгман А. Говардтың кеңсесінде заң оқуын бастады. Заң кеңсесінде жұмыс істеген кезде ол Индиана штатының Демократиялық партиясының жетекшілерімен танысты, және олардың көпшілігі оны болашаққа үміткер деп санады.

Заң шығарушы

1833 жылы Дуннинг Монро округінен Индиана штатының Өкілдер палатасына сайланды. Ол екі рет қайта сайланды және үш бір жылдық мерзімде қызмет етті, мерзімі 1836 жылы аяқталды. Сол жылы ол Монро және Браун округін өкілдік ететін Индиана штатының Сенатына сайланды. Индиана штатының Бас Ассамблеясындағы жылдары ол 1841 жылы штатты банкротқа дейін жеткізген «Мамонт ішкі жақсарту» заңына дауыс берді. 1840 жылы Блумингтонда заңгерлік практикасын ашуға дейін екі үш жылдық мерзімде қызмет етті. Оның сайлаудан бас тартуы, мүмкін, оның аталған заңды қолдауымен байланысты болды. Ол партия ішінде белсенді болып, 1844 жылы президенттік сайлауға сайлаушы болып қатысты және Джеймс К. Полкке дауыс берді. Губернатор Уиткомб конституциялық конвенцияны шақыру үшін заң шығарушы органда бастама көтерген еді, ал Дуннинг конституцияны жаңару үшін референдум өткізуді қолдауға жалғастырды. Дуннинг 1849 жылы лауазымынан кетіп, заңгерлік қызметіне оралды. Оның мемлекеттік мектептерге қатысты ұстанымы конституцияның 8-бабына қосылды. Штаттың сауаттылық деңгейі 1840 жылы 90%-дан 1850 жылы 80%-ға дейін төмендеді. 1841 және 1868 жылдар аралығында Индиана университетінің мүшесі болғандықтан, ол штаттағы мемлекеттік білім берудің нашар жағдайына куә болды. Оның ұсыныстары мемлекеттік білім беруде әйелдерге тең мүмкіндік беруді қамтамасыз етті, бұл сол кезде көптеген штаттарда мүлдем жаңа еді. Ол сондай-ақ мемлекеттік мектептерді қаржыландыруды мемлекеттік бюджеттен жүргізуді талап ету арқылы тегін білім беру ісін нығайтты, сонымен бірге жергілікті мектеп басқармаларына өз аудандарының оқу бағдарламасын, кадрларды таңдау және мектептерді ұйымдастыру мәселелерін өздері шешуге мүмкіндік берді. 1861 жылы ол Демократиялық партиядан шығып, тәуелсіз кандидат ретінде штат Сенатына қайта сайланды және соғыс жылдарында республикалық губернаторды қолдады. Губернатор Оливер П. Мортон 1865 жылы инсульт алғаннан кейін емделу үшін Еуропаға кетті, ал Конрад Бейкер губернатор міндетін атқарушы болды. Содан кейін Дуннинг Бейкердің орнын толтыру үшін Сенаттың уақытша төрағасы болып сайланды. 1863 жылы Дуннингтің әйелі қайтыс болды, ал 1865 жылдың 17 қыркүйегінде ол Аллен Эшфордтың жесіріне үйленді. 1867 жылы Сенаттағы мерзімі аяқталғаннан кейін ол қайтадан үміткерлікке түсуге шақырылды, бірақ ол бас тартты. 1868 жылы Конгресске үміткер болудан да бас тартты, өйткені заңгерлік практикасымен айналысуды жөн көрді. Дуннинг заңгер ретінде ұлттық деңгейде танымал болды және қылмыстық құқық саласында жұмыс істеді. Оның беделі соншалық еді, оның клиенттері «ол іске кіріскенде сәтті аяқталуына сенімді болды».