Кіріспе

Түйін /f/ /ə/ 's/ /iː/ n/ – топырақ құрылысын нығайтуға немесе қиын немесе сулы жерді өтуге арналған бұталар немесе басқа материалдан жасалған ірі шоғыр. Көбінесе өзен жағалауларын тозудан қорғау (фасциндік төсеніш), батпақты жерлерді жабу немесе қазіргі геотекстильдер сияқты жерді жақсарту үшін қолданылады. Соғыста олар әскерлерге, әсіресе танктер мен басқа көлік құралдарына, траншеялар, сайлар, батпақтар, лайлы немесе тегіс емес жерлерден өтуге көмектеседі.

Ертедегі әскери қолданысы

Фассиндер қорғану мақсатында, әсіресе артиллериялық батареялардың маңында, траншеялар мен бекіністерді нығайту үшін немесе шабуылда, жау алаңындағы орларды толтыру және кедергілерді жеңу үшін қолданылды. Фассиннен жасалған көпірлер римдік әскери инженерліктің жиі кездесетін ерекшелігі болып табылады және олардың пайдалылығы мен салынуының қарапайымдығының арқасында ежелгі әлемде кең таралған болуы мүмкін. Алезия қоршауы кезінде галлдер римдіктердің шабуылын тоқтатуға бірнеше рет тырысты, өздерінің қарсы шабуылдарын қолдау үшін траншеяларды фассиндермен толтырып, қапқандарын жауып тастады. Сирия сияқты таулы аймақтарда олар табиғи кедергілерден өту үшін де пайдаланылуы мүмкін еді. Зела шайқасында Цезарь легиондары түн бойы жұмыс істеп, бүкіл аңғарларды "көптеген фассиндермен" толтырып, Фарнак II әскеріне қарсы тиімді жағдайды жылдам қамтамасыз етті, кейін өздерінің лагерін қорғау үшін оларды алып тастады. Содан кейін әскери инженерлер фассиндерді әскерлер орналасқан барлық жерде қолдана бастады, және олар қоршау кезінде шабуылдаушылар мен қорғаушылар үшін өте арзан және тиімді "қару" бола алатын. 1700 жылғы Нарва шайқасы – Швецияның Карл XII мен Ресейдің Петр I арасындағы Ұлы Солтүстік соғысының шешуші кезеңі болды, қазіргі Эстония мен Ресей шекарасына жақын жерде өтті. Орыс әскері қаланың шығысында орналасқан Нарва өзенімен қорғалған, ал қаланың алдында 9 метрлік биіктіктегі жер қабырғасының алдында 6 фут ені бар траншея қазылған. Қорғаушылар қабырғаға 140 зеңбірек орнатты, олардың саны шаршаған швед әскерінен төрт есе көп болды, және қарлы боран да басталған еді. Дегенмен, Карл алға жылжыды: "Шведтер фассиндерді орға лақтырып, олардың үстінен өтті. Қылыштар мен сүйеншіктерді қозғай, олар жер қабырғасынан өтіп, жауға шабуыл жасады. Он бес минут ішінде бекіністің ішінде қатыгез шайқас басталды". Жүз жыл өткен соң, Наполеон соғыстары кезінде фассиндер әлі де кеңінен қолданылды. Бұтақтар мен жапырақтарды кесуге арналған мылтықшылардың стандартты жабдығы болған, бірақ траншеяларды кесіп өту үшін емес, қорғану мақсатында қолданылған. 1806-1807 жылдары француз генералы Вандамме өзінің инженер полковнигі Блейннің көмегімен Бреслауды қоршады. Жау траншеяларын кесіп өту үшін Блейн қайықтарды, тақталармен жабылған баспалдақтарды және тіреулерді пайдаланды. Оның есебінде фассиндер габиондармен бірге қорғаныс элементі ретінде айтылған.

Дүниежүзілік соғыстар

Бірінші дүниежүзілік соғыстағы танктер, әсіресе британдық Mark IV, танкке кедергі келтіретін окоптарды толтыру үшін шатырында фашин тасымалдау практикасын бастады. Бұл фашин римдік дәуірден бері қолданылып келе жатқан, талдан жасалған дәстүрлі байламалардан құралды. Оларды орнату қиын болғанымен, тиімді аралықты кесіп өту құралы болды және шамамен 30 тонна салмақтағы танктерде кеңінен қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыста фашин аралықты кесіп өту құралы ретінде қолданыла берді. Британ армиясында олар стандартты Черчилль танкысының (40 тонна) – Черчилль AVREa Корольдік инженерлік нұсқасынан іске қосылды. Жапон императорлық армиясы (ЖИА) 1939 жылы ЖИА-ның Моңғолияға жорылысы алдында Халха өзенінің (жапондықтар бақылаған Маньчжурия мен Моңғолия, КСРО-ның қарауындағы аймақ арасында) бойында металл құбырлардан жасалған фашинды алдын ала орналастырды. Құбырларды пайдалану су ағынын сақтау мүмкіндігіне негізделген; құбырлар су деңгейімен теңестірілді, ал өзеннің тегіс ағыны бастапқыда советтік барлау ұшақтарынан фашинды жасырды. Бұл фашин жауынгерлік қолдану үшін емес, жасырындық үшін жасалған және бронетранспорттық құралдар арқылы қолданылмады, бірақ қуыс құбырларды фашин ретінде пайдалану маңызды қадам болды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі оқиғалар

Құбырлық фасцина 1980-шы жылдардың басында британдық армияда НАТО мен Варшава шарты арасындағы қақтығыс жағдайында Батыс Германияда қозғалыс еркіндігін қамтамасыз етудің қиындықтарын шешу үшін одан әрі дамытылды. Батыс Германиядағы қозғалысқа кедерілгендердің көп бөлігі солтүстік-оңтүстік бағытта орналасқан, ал әскери күштердің қозғалысы шығыс-батысқа қарай жоспарланған. Британ армиясының Ганновер маңындағы операциялық аймағында негізінен дренаждық арналар, ағыстар және шағын өзендер сияқты көптеген кішігірім саңылаулар бар, олардың ені және тереңдігі бронетранспортты тоқтатуға жеткілікті. AVLB-лердің шектеулі саны ескеріле отырып, осы саңылауларды жылдам, арзан және отқа ұшырағанда жабу үшін шешім қажет болды. Бұрынғы соғыстарда ағаш фасциналар қолданылған, бірақ олар қазіргі заманғы, 70 тоннаға дейін салмағы бар ауыр техникамен пайдалануға тиімсіз болды. Крайстчерктегі Корольдік инженерлердің тәжірибелік орталығы тізбектермен байланыстырылған жоғары тығыздықты пластикалық құбырларды қолдану мүмкіндігін алғашқы сынақтан өткізді. Бұл құбырлар су ағынына кедерілмес еді және қазіргі заманғы техниканың үлкен салмағынан зақымдалмас еді. 1981/2 жылдары лейтенант C Roebuck RE және оның тобы, 31-ші бронемашиналық инженерлік эскадрильясының 5-ші бөлімі, 32-ші бронемашиналық инженерлік полкі, Солтүстік Германиядағы Монстерлагерде толық қабылдауға және операциялық пайдалану бойынша нұсқаулар беруге мүмкіндік беру үшін одан әрі дамыту жұмыстарын жүргізді. Бұл даму әртүрлі саңылауларда және жағдайларда сынақтан өтуді қамтыды, мысалы, бетонмен қапталған каналдардан бастап, ауылдық жерлердегі дренаждық арналарға дейін, бір саңылауда бірнеше фасцинаны пайдалану мүмкіндігі және күндіз, түнде және шектеулі көрінуде іске қосу сынақтары жүргізілді. Сынақтар барысында дамыту тобының жүргізушілері фасцинаны іске қосуда тәжірибелі болды және бір саңылауға екі немесе тіпті үш фасцинаны іске қоса алды. Алайда, осы фасцинаны аз тәжірибелі экипаждар тұрақты түрде пайдалануы үшін тек бір фасцинаны пайдалану ұсынылды, себебі екінші немесе үшінші фасцинаны іске қосу үшін ұшыру машинасы алдыңғы, ықтимал тұрақсыз фасцинаның үстінен өтуі керек еді. Екінші фасцинаның тез орналасуын қамтамасыз ету үшін, бірінші фасцинаның тұрақтылығын сақтау үшін оны кемелдікпен іске қосу қажет болды. Мұндай жағдай болмаса, ұшыру машинасы мен экипаж үшін, әсіресе сумен толтырылған саңылауларда, қауіпті жағдай туындауы мүмкін. Ұшыру техникасы әзірленді: нысана саңылауға жылдамдықпен жақындап, бағыттау/іске қосу белгілеріне тікелей бағытталып, бірінші белгіден өтіп, екінші белгіленген нүктеде күрт тоқтау және фасцинаны инерциямен саңылаудың ортасына тікелей домалату үшін қозғалыс шүмектерін ұстап тұрған жарылғыш болттарды атқылау. Олар осы жерден өтіп, басқа көліктердің өтуі үшін жолдың бетін тегістеуге мүмкіндік береді. Бұл процестің барлығы бір минуттан кем уақыт алатын, шабуыл кезінде, мүмкін, отқа ұшырағанда өту үшін маңызды еді. Фасцина кейіннен қабылданып, Centurion AVRE, бульдозерлік пышағы және 165 мм бұзғыш зеңбірегі бар Centurion танкының түйіндемесімен бірқатар операциялық және операциялық емес міндеттерде сәтті пайдаланылды. Ол бірінші рет Ирак соғысында танкіге қарсы орларды бұзу үшін қолданылды. Британдық армия қазір Challenger 2 танкының негізінде жасалған Trojan-ды құбырлық фасциналарды тасымалдау және орнату үшін пайдаланады.