Кіріспе
Польшаның баспасөз агенттігі (Polska Agencja Prasowa, ПАП) – Польшаның ұлттық жаңалықтар агенттігі, саяси, экономикалық, әлеуметтік және мәдени жаңалықтарды, сондай-ақ оқиғалар туралы ақпаратты дайындайды және таратады. Ол 1918 жылы Польша телеграф агенттігі (PAT) ретінде құрылған. ПАП баспа, онлайн, радио және телеарналарға, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен жеке кәсіпорындарға қызмет көрсетеді. Варшавадағы бас кеңсесінде 14 жаңалық бюросы және 24 аймақтық кеңсе бар. 2013 жылғы мәліметтер бойынша агенттікте 500-ге жуық қызметкер мен серіктес жұмыс істеді, оның ішінде Варшавада 300 журналист, 70 аймақтық тілші, 50 фотожурналист және 30 шетелдік тілші (Берлин, Брюссель, Киев, Лондон, Мадрид, Мәскеу, Нью-Йорк, Париж, Рим, София, Стокгольм, Вашингтон және Вильнюс қалаларындағылардың ішінде) болды. 2019 жылы ПАП Орталық Еуропа және жаһандық нарықтардағы өкілдігін кеңейту мақсатында Еуропа, Кавказ, Латын Америкасы және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы қосымша елдерде шетелдік тілшілер желісін кеңейту жоспарларын жариялады. Компанияның веб-сайтында көрсетілгендей, оның контенті онлайн медиа арқылы поляк интернет қолданушыларының 96,5%-ына жетеді. 2022 жылы агенттіктің айналымы 56,6 миллион PLN құрады. Польша баспасөз агенттігі Еуропалық жаңалықтар агенттіктері альянсының (EANA) белсенді мүшесі болып табылады.
Тарих
Polska Agencja Prasowa S. A. 1918 жылы Польша телеграф агенттігі (Polska Agencja Telegraficzna, PAT) ретінде құрылды, бұл оны әлемдегі ең көне сымдық ақпараттық агенттіктердің біріне айналдырады. ПАТ бірнеше тілде 14 жаңалықтан хабарлайтын бюллетень шығарды. 1925 жылы тұрақты жаңалықтар кинохроникасы іске қосылды, ал 1930 жылдан бастап фотосуреттер қызметі ұсынылды. 1944 жылы, Кеңес әскерлерінің неміс оккупациялаған Польшаға кіргеннен кейін, компания поляк коммунистері тарапынан басып алынып, 1939 жылдан бері Парижде және Лондондағы Польша үкіметіне адал қызмет етіп келген Польша телеграф агенттігіне (PAT) жергілікті балама ретінде қайта құрылды. Польшада коммунизм билігі тұсында ПАП мемлекеттік мекеме және коммунистік идеологияны таратушы ресми орган болды. 1990 жылы Кеңес Одағының ыдырауынан және Еуропада коммунизмнің құлауынан кейін компания реформаланды, ал 1991 жылы бастапқы PAT агенттігі ПАП-қа біріктіріліп, қазіргі Агенттік құрылды. 1995 жылы жаңалықтарды онлайн тарату басталды. 2001 жылы ол Еуропалық баспасөз фото агенттігіне (EPA) қосылды. 2000 жылдардың басында PAP халықаралық жаңалықтарды жабудан басқа, Ирактағы соғысты тікелей жағдайдан баяндайтын тілшілер тобына ие болды. 2019 жылдан бастап ПАП-қа Detektyw (Детектив) журналы тиесілі болды – бұл қылмыс тақырыбындағы танымал ай сайынғы басылым, агенттік оны мемлекеттік PWR баспасымен бірге сатып алды. ПАП 2023 жылдың 19-20 желтоқсанында жаңадан сайланған 15 қазан коалициясының Польшаның мемлекеттік БАҚ-тарын басып алуына қатысқан мемлекеттік БАҚ компанияларының бірі болды. 2023 жылдың 27 желтоқсанында Мәдениет және ұлттық мұра министрі Бартомие Сиенкевич Польша президенті Анджей Дуданың мемлекеттік БАҚ-ты қаржыландыру туралы заңға вето қойғаннан кейін ПАП және басқа да мемлекеттік БАҚ органдарын таратуға бұйрық берді; тарату ПАП-тың күнделікті жұмысына әсер етуді көздемеді. ПАП-ты тарату туралы шешім 2024 жылғы 29 қаңтарда Ұлттық сот тіркеліміне енгізілді.
Польша тіліндегі қызметтер
Daily News Service аптаның жеті күні, тәулігіне 24 сағат жаңартылып тұрады және күн сайын шамамен 1000 мақала ұсынады, көбінесе саясат, бизнес, экономика, халықаралық қатынастар, спорт, ғылым және білім салаларында. Бизнес-қызметті 35 қаржы редакторы мен бірнеше ондаған тілшіден құралған команда дайындайды, оларға көптеген отандық және шетелдік корреспонденттер көмектеседі. Ол 1000-нан астам капитал нарығының қатысушыларын қамтиды және күн сайын 100-ден астам жаңалықты жариялайды.
Мультимедиялық
PAP Photo компаниясы күнделікті фотосуреттер қызметін өндіріп, таратады. Бұл қызмет Польшаның түкпір-түкпірінен шамамен 200-300 фотосурет және Еуропалық Прессфото Агенттігімен (EPA) ынтымақтастық арқасында әлемнің шамамен 1000 суретін ұсынады. Сонымен қатар, кестелер, диаграммалар, карталар, 3D анимациялар және интерактивті графика түрінде бейне мазмұн мен инфографика қызметтерін де ұсынады, сондай-ақ үлкен фотосуреттер архиві бар.
Басқа тілдік қызметтер
Daily News Service ағылшын және орыс тілдерінде де қолжетімді. Ағылшын тіліндегі қызмет Польшадан маңызды саяси, экономикалық, әлеуметтік және мәдени жаңалықтарды ұсынады және редакторлар мен аудармашылар тобы PAP-тың күнделікті жаңалықтар қызметінен құрастырады. 2022 жылы PAP Украинаға Ресейдің басып кіруіне және осыған байланысты босқындардың көптеп келуіне жауап ретінде украин тіліндегі қызметін іске қосты.
Алғашқы жаңалықтар
2018 жылдың мамыр айында PAP ағылшын тіліндегі The First News деп аталатын жаңалықтар веб-сайтын іске қосты, ол негізінен Польшадағы оқиғаларға бағытталған. Бұл сайт халықаралық бұқаралық ақпарат құралдары елді әрдайым «толыққанды дәлдікпен» көрсете бермейтінін алға тартып, әлеуметтік желілердің көмегімен «көзқарасын қалыптастыратын белгілі бір топтарға» жетуді мақсат етті. 2024 жылдың 29 қаңтарында, PAP бір айдан астам уақыт бұрын таратылғаннан кейін, The First News 15 ақпанда жабылатыны және аралық уақытта контенті жаңартылмайтыны туралы хабарланды. PAP бас редакторының міндетін атқарушы Марек Блоньский қаржылық талдаудың «бұл жобаның тиімсіз екенін растағанын, ал мазмұндық талдау мұндай порталды жүргізу тікелей PAP-тің қоғамдық миссиясына кірмейтін міндеттердің қатарына жатқанын» айтты. Сондай-ақ, веб-сайт өзінің негізгі мақсаттарына жете алмады, себебі ол «жаңалықты қабылдаушылар арасында Польшаның жақсы беделіне ешқандай өлшенетін әсер етпеді».
Dzieje.pl сайты
Польша тарихы мұражайымен ынтымақтаса отырып, ПАП күн сайын жаңартылатын Dzieje.pl білім беру порталын іске қосты. Онда тарихқа қатысты ондаған мың мақала мен 11 мыңнан астам фотосурет жарияланды.
Белгілі журналистер
Көптеген жылдар бойы белгілі саяхат жазушысы Ришард Капустински PAP агенттігінің тілшісі болып жұмыс істеді; агенттіктің Африкадағы алғашқы тілшісі ретінде тағайындалуы оның кейінгі көптеген еңбектеріне материалдық негіз және шабыт берді. Көптеген басқа да көрнекті поляк журналистері мен зиялылары да мансап жолында PAP-та жұмыс істеген. Олардың ішінде Транскавказ, Кавказ, Орталық Азия және Африкадағы қақтығыс аймақтарынан дайындаған репортаждарымен танылған Войцех Ягиельский, көрнекті сөздік жазушы және баспагер Владислав Копалинский, жазушы, соғыс тілшісі және Польшаның Үндістандағы елшісі Кшиштоф Мрозиевич, саяхат жазушысы және теңізші Леонид Телига, 1962 жылғы Куба зымырандық дағдарысы кезінде Гаванадан агенттікке хабарлаған адам бар.
Танымал мәдениетте
PAP 2018 жылы Рауль де ла Фуэнте мен Дэмиан Неноудың "Өмірдің тағы бір күні" анимациялық фильмінде еске алынды. Фильм Капустинскидің "Өмірдің тағы бір күні" атты өмірбаяндық әңгімесіне негізделген.