Кіріспе

Социалистік баламалы саясат (голланд тілінде: Socialistische Alternatieve Politiek, немесе SAP) – Нидерландыда парламентте өкілдігі жоқ троцкишіл саяси топ.

SAP-тің алғашқы бастамасы

SAP-тің тамыры Нидерландыдағы троцкистік қозғалыстың басында жатыр. 1945 жылы Революциялық коммунистік партия Төртінші Интернационалдың голланд мүшесі ретінде құрылды. Алайда, партия тәуелсіз партия ретінде сәттілікке жете алмады және 1952 жылы таратылды. Бұрынғы РКП мүшелері PvdA-да енушілдік тактиканы қолданды. Олар PvdA-ны солға қарай жылжу үшін ішкі қысым тобы ретінде Социал-демократиялық орталықты (SDC) құрды. Бірақ 1959 жылы PvdA-дан SDC мүшелігі шығарылды. Бұл Төртінші Интернационалдың голланд бөлімін күрт әлсіретті. Олардың енушілдік стратегиясы басқа солшыл партиялар мен ұйымдарды, атап айтқанда Социалистік жұмысшылар партиясын (голланд тілінде: Socialistische Werkerspartij), Жұмысшы жастарының орталық ұйымын (NVV жастар қозғалысы) және кейіннен Бейбітшіл социалистік партияны (PSP) қамтыды. PSP ішінде олар "Пролетарлық сол" (ПЛ) тобын құрды. ПЛ және PSP басшылығы PvdA және прогрессивті Радикалдар саяси партиясымен (PPR) бірлесе кең прогрессивті коалиция құру мәселесінде келіспеді. ПЛ ПСП-ның осы коалицияға қатысуына қарсы болды, нәтижесінде 1972 жылы ПЛ мен ПСП арасында жарылыс болды.

Пролетариаттық солшылдан Социалистік жұмысшылар партиясына

ПЛ жаңа, ашық түрде троцкишіл "революциялық жұмысшылар авангарды партиясын" құруға шешім қабылдады. Ол кезде ПЛ құрамында 300-ге жуық мүше болды. Партияның алғашқы атауы Коммунистік лига – Пролетариаттық Сол (нидерланд тілінде: Kommunistenbond Proletarisch Links, KB PL) еді. 1974 жылы партия өзінің атын Халықаралық Коммунистік Лигаға (нидерланд тілінде: Internationale Kommunistenbond, IKB) өзгертіп, ресми түрде Төртінші Интернационалға қайта қосылды. Төртінші Интернационалдың бағытын өзгерткеніне жауап ретінде, ол "өндіріске бет бұру" арқылы өнеркәсіп жұмысшыларын ұйымдастыруға көбірек назар аударуды қалағандықтан, IKB 1983 жылы тағы да атын Социалистік Жұмысшылар Партиясына (нидерланд тілінде: Socialistische Arbeiderspartij) өзгертті. 1980-жылдардың соңында Нидерландының социал-демократиялық емес барлық солшыл күштері төмендеді. Бұл солшылдардың бірігуіне күшті серпіліс жасады, нәтижесінде Нидерланд Коммунистік партиясы (CPN), PSP, PPR және парламенттік емес Евангелиелік Халық партиясы (EVP) бірінші кезекте ортақ сайлау тізімін құрды, ал кейіннен жаңа саяси партия құру үшін бірікті: GreenLeft. SAP осы біріктіру келіссөздерінен шеттетілді.

Дағдарыс және қайта топтастыру

2000-шы жылдардың басында SAP өзектілігін қайта алу үшін бірнеше стратегияны талқылады. Халықаралық социалистермен (ХС) бірігуге жасалған тырысқандар сәтсіз аяқталды және көптеген мүшелер ұйымды тастап, басқа солшыл партияларға қосылды. Мүшелер саны шамамен 40-қа дейін азайды. Топ енді өзін "партия" деп санамайтынына шешім қабылданды, сондықтан ол Социалистік балама саясаты (нидерланд тілінде: Socialistische Alternatieve Politiek) деп қайта аталды. 2013 жылы олардың "Grenzeloos" (Шекарасыз) журналының қағаздық нұсқасы жабылды. SAP "Klassenstrijd" газетін шығарды, ол 1992 жылы "Grenzeloos" деп аталды. SAP бір кезде "Rebel" деп аталған жастар қанаты болды. "Rebel" 1990-шы жылдардың соңында әрекетін тоқтатты.

Іс-шаралар

SAP мүшелері Нидерланд кәсіподақтар федерациясы (FNV) кәсіподағында белсенді және Амстердамда орналасқан Халықаралық зерттеу және білім беру институтына (IIRE) үлес қосады. Оның көптеген мүшелері Социалистік партияда (СП) да белсенді, бірақ партияға жасырын кіру арқылы емес. Мысалы, Лео де Клеййн – Роттердам қалалық кеңесінің мүшесі болған Социалистік партиясының (СП) мүшесі және сонымен бірге SAP мүшесі болған.