Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ірі түйірлі интрузивті магмалық тау жыныстарының түрі
Type of coarse grained intrusive igneous rock
Гранодиорит (/,/ɡ//r//æ//n//oʊ/'/d//aɪ//ə//r//aɪ//t//, /,/ɡ//r//æ//n//ə// /) – гранитке ұқсас, бірақ ортоклазға қарағанда плагиоклаз фельдшпарын көбірек қамтитын ірі түйірлі (фанериттік) интрузивті магмалық тау жынысы. Банатит термині кейде граниттен диоритке дейін, оның ішінде гранодиоритке дейін әртүрлі тау жыныстарын белгілеу үшін бейресми түрде қолданылады.
Granodiorite (,/ɡ//r//æ//n//oʊ/'/d//aɪ//ə//r//aɪ//t//, /,/ɡ//r//æ//n//ə// /) is a coarse grained (phaneritic) intrusive igneous rock similar to granite, but containing more plagioclase feldspar than orthoclase feldspar. The term banatite is sometimes used informally for various rocks ranging from granite to diorite, including granodiorite.
Құрамы
QAPF диаграммасына сәйкес, гранодиорит көлем бойынша 20%-дан астам кварцқа ие, ал фельдспаттың 65%-нан 90%-ға дейін плагиоклазбен құралған. Плагиоклаздың мөлшері көп болса, тау жынысы тоналит деп аталады. Грандиорит құрамы бойынша фельсикалықтан орташаға дейін болады. Бұл дацит сияқты эффузивті магмалық тау жынысының интрузивті баламасы. Оның құрамында натрийге (Na) және кальцийге (Ca) бай плагиоклаз, калий фельдспаты, кварц және аздаған мөлшерде мусковит минералы кездеседі. Биотит және амфиболдар, көбінесе мүйізді бленда түрінде, гранитке қарағанда гранодиоритте көптеп таралған, бұл оған екі түрлі түсті немесе жалпы қараңғырақ түс береді. Мика жақсы қалыптасқан гексагональды кристалдар түрінде кездесуі мүмкін, ал мүйізді бленда ине тәрізді кристалдар түрінде көрінеді. Магнит, илменит және ульвоспинел сияқты аздаған оксид минералдары, сондай-ақ кейбір сульфид минералдары да болуы мүмкін.
According to the QAPF diagram, granodiorite has a greater than 20% quartz by volume, and between 65% and 90% of the feldspar is plagioclase. A greater amount of plagioclase would designate the rock as tonalite. Granodiorite is felsic to intermediate in composition. It is the intrusive igneous equivalent of the extrusive igneous dacite. It contains a large amount of sodium (Na) and calcium (Ca) rich plagioclase, potassium feldspar, quartz, and minor amounts of muscovite mica as the lighter colored mineral components. Biotite and amphiboles often in the form of hornblende are more abundant in granodiorite than in granite, giving it a more distinct two toned or overall darker appearance. Mica may be present in well formed hexagonal crystals, and hornblende may appear as needle like crystals. Minor amounts of oxide minerals such as magnetite, ilmenite, and ulvöspinel, as well as some sulfide minerals may also be present.
Геология
Орташа есепте, жоғарғы континенттік қабыршақтың құрамы гранодиоритке ұқсас. Гранодиорит – плутондық магмалық тау жынысы, ол кремнийге бай магманың ішке енуі нәтижесінде пайда болады және Жер бетінің астындағы батолиттерде немесе интрузияларда суынады. Ол көтерілу және эрозия процестерінен кейін ғана әдетте жер бетіне шығады.
On average, the upper continental crust has the same composition as granodiorite. Granodiorite is a plutonic igneous rock, formed by intrusion of silica rich magma, which cools in batholiths or stocks below the Earth's surface. It is usually only exposed at the surface after uplift and erosion have occurred.
Этимология
Атауы гранодиорит – гранит пен диорит екі туысқан тау жынысынан шыққан, гранодиорит олардың аралық түрі болып табылады. "Gran" түбірі латын тіліндегі "дән" мағынасын беретін "grānum" сөзінен келген, ол ағылшын тіліне де сіңген. Диорит тау жынысының өзгеше түстеріне байланысты аталған.
The name comes from two related rocks to which granodiorite is an intermediate: granite and diorite. The gran root comes from the Latin grānum for "grain", an English language derivative. Diorite is named after the contrasting colors of the rock.
Банатит
Банатит – қазіргі Венгрия және Сербияның Банат аймағы мен оған жақын жерлердегі соңғы креда кезеңіндегі интрузиялық граниттен диоритке дейінгі, бірақ көбінесе гранодиоритті жыныстарды белгілейтін бейресми термин. Бұл термин сондай-ақ Австралияда, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Гулага / Дромедар тауына қатысты қолданылады, онда ол «кварц диориті мен кварц монзонитінің аралық құрамындағы тау жынысы» деп сипатталады.
Banatite is a term used informally for various rocks ranging from granite to diorite, but often granodiorite, that were intruded in the Late Cretaceous in the Banat and nearby regions of present day Hungary and Serbia. The term is also used in Australia in connection with Gulaga / Mount Dromedary in New South Wales, where it is described as "a rock of intermediate composition between quartz diorite and quartz monzonite".
Америка Құрама Штаттары
Плимут тасы - гранодиориттен тұратын мұздық кезеңінде алысқа лақтырылған үлкен тас. Сьерра-Невада тауларында гранодиориттің ірі участалары кездеседі.
Plymouth Rock is a glacial erratic boulder of granodiorite. The Sierra Nevada mountains contain large sections of granodiorite.
Мысыр
Грандиорит біздің эраның 1-ші ғасырынан 3-ші ғасырдың ортасына дейін Египеттің шығысындағы Қызыл теңіз облысындағы Монс Клаудиан карьерінен қазылып алынған. Қазылған тастың көп бөлігі Римге Пантеон және Адриан вилласы сияқты маңызды жобалар үшін тасымалданды. Сонымен қатар, гранодиорит Розетта тасын жасау үшін қолданылды. Египеттік гранодиориттен жасалған құрылыстардың ауқымы белгісіз. Египеттің 6000 жылдық тарихы оның қолданылған кезеңін анықтауды қиындатады. Порфир сияқты, ол да Египеттің кезекті әулеттерінен назарсыздан қалған болуы мүмкін, және тек Птолемей немесе Рим дәуірінде ғана кеңінен қазылып алынды. Бұл гранодиорит мүсіндерінің көпшілігі кейінгі кезеңдерге жатса, оны көрсетеді. Дегенмен, Розетта тасында оның болуы олардың осы таспен мол тәжірибесі болғанын көрсетеді, ал тек жаңа артефакттардың табылуы ертеректегі бөлшектер жоғалып кеткендіктен болуы мүмкін.
Granodiorite was quarried at Mons Claudianus in the Red Sea Governorate in eastern Egypt from the 1st century AD to the mid 3rd century AD. Much of the quarried stone was transported to Rome for use in major projects such as the Pantheon and Hadrian's Villa. Additionally, granodiorite was used for the Rosetta Stone. The extent of Egyptian granodiorite masonry is unclear. Egypt's 6000 year history makes determining the period of usage difficult as well. Perhaps like porphyry, it was ignored by the successive dynasties of Egypt and only heavily mined during Ptolemaic or Roman times. This is evidenced by the fact that most examples of granodiorite sculpture seem to have come from later dates. However, its presence in the Rosetta Stone implies that they had considerable experience with it and the fact that only newer artifacts are found may simply be because earlier pieces were lost.
Ирландия
Гранитдиорит Армағ қаласының Ньюри ауданында "Ньюри граниті" деген жалпы атаумен өндіріледі.
Granodiorite is quarried in the Newry area of County Armagh with the common name of 'Newry granite'.
Қолданылуы
Грандиорит көбінесе жол салу үшін ұнтақталған тас ретінде қолданылады. Ол сонымен қатар құрылыс материалы, ғимараттардың сыртқы қабырғасы, төсеу және әшекей тасы ретінде де пайдаланылады. Розетта тасы – гранодиориттен жасалған стела. Римдегі Пантеонның портигінің бағаналары әрқайсысы 12 метр биіктікте және 1,5 метр диаметрлі гранодиориттен бір-бірден қашалған.
Granodiorite is most often used as crushed stone for road building. It is also used as construction material, building facade, and paving, and as an ornamental stone. The Rosetta Stone is a stele made from granodiorite. The portico columns of the Pantheon in Rome are formed from single shafts of granodiorite, each 12 metres tall by 1.5 metres in diameter.