Кіріспе

Алюминосиликатты минерал

Кианит – әдетте көк түсті алюминосиликатты минерал, алюминийге бай метаморфты пегматиттер мен шөгінді тастарда кездеседі. Ол андалузит және силлиманиттің жоғары қысымдағы полиморфы болып табылады, ал метаморфты тастарда кианиттің болуы Жер қыртысының тереңдігінде метаморфизм болғанын көрсетеді. Кианит дистен немесе цианит деп те аталады. Кианит күшті анизотроптыққа ие, оның қаттылығы кристаллографиялық бағытына қарай өзгереді. Кианитте бұл анизотропизмді, оның ерекше көк түсімен бірге, анықтау белгісі деп санауға болады. Оның аты циан түсімен байланысты, ежелгі грек сөзі κύανος-тан шыққан. Бұл сөз ағылшын тілінде kyanos немесе kuanos деп аударылады және "қою көк" деген мағынаны білдіреді. Кианит керамика және абразивтер өндірісінде шикізат ретінде қолданылады, сондай-ақ геологтар метаморфты аймақтарды анықтау үшін пайдаланатын маңызды индекс минералы болып табылады.

Қасиеттері

Кианит – химиялық формуласы Al2SiO5 болатын алюминий силикаты минералы. Ол әдетте дақты көк түсті болады, бірақ ақшыл көктен терең көкке дейін өзгеруі мүмкін. Көбінесе жапырақша тәрізді кристалдар түрінде кездеседі, бірақ сирек жақсы пішінделген (эухедральды) кристалдар түрінде табылады, олар коллекционерлер үшін ерекше құнды. Кианиттің сопақ, бағана тәрізді кристалдары минералды анықтаудың бірінші белгісі болып табылады, сондай-ақ оның түсі де (үлгі көк болған жағдайда). Қатар кездесетін минералдар да пайдалы, әсіресе кианитпен жиі кездесетін стауролиттің полиморфтары. Дегенмен, кианитті анықтаудағы ең маңызды белгі – оның анизотропизмі. Егер үлгіде кианит болуы күмәндалса, оның перпендикуляр осьтерде екі түрлі қаттылыққа ие екенін тексеру – идентификацияның кілті; оның {001} бойымен қаттылығы 5.5, ал {100} бойымен 7-ге тең.