Кіріспе
Дания мен Норвегияның 1772 - 1784 жылдардағы регенті Данияның мұрагерлік ханзадасы Фредерик (1753 жылдың 11 қазаны – 1805 жылдың 7 желтоқсаны) – Дания мен Норвегия тақтарының мұрагері болған. Ол король Фредерик V-нің екінші әйелі, Брауншвейг-Вольфенбюттельдік Юлиана Мариядан туған жалғыз тірі баласы еді. 1772 жылы Иоганн Фридрих Струензе құлағаннан кейін, мұрагерлік ханзада Фредерик регент болып тағайындалды, ол ақыл-есі дұрыс емес жартылай ағасы, король Кристиан VII атынан әрекет етті. 1784 жылғы төңкерістен кейін, корольдың ұлы, тәж мұрагері Фредерик билікке келіп, регенттікке ие болғаннан кейін, ол сарайдағы ықпалынан қағылды.
Frederick, Hereditary Prince of Denmark (Frederik; 11 October 1753 – 7 December 1805) was heir presumptive to the thrones of Denmark and Norway. He was the only surviving son of King Frederick V by his second wife, Juliana Maria of Braunschweig Wolfenbüttel. After the fall of Johann Friedrich Struensee in 1772, Hereditary Prince Frederick was installed as regent, acting on behalf of his half brother, King Christian VII, who was mentally unstable. After the coup of 1784, when the king's son Crown Prince Frederick took power and regency, he was left without influence at the court.
Ерте өмір
Фредерик 1753 жылы 11 қазанда Копенгагендегі Кристиансборг сарайында дүниеге келді. Оның болашақ лауазымын қамтамасыз ету мақсатында, 3 жасында Любек князь-епископтығының көмекшісі (коадъюторы) болып сайланды. Бұл оның уақыт өте келе сол кездегі князь-епископ Фредерик Августтың орнын басатынын білдірді. Дегенмен, бұл жоспардан бас тартуға тура келді, және Фредерик Данияда патшалық отбасының кіші мүшесі ретінде қалды.
Неке
Ол 1774 жылғы 21 қазанда Копенгагенде Мекленбург-Шверин герцогинясы София Фредерикамен (1758–1794) үйленді. Ол Мекленбург-Шверин герцогы Людовик пен Саксония-Кобург-Заальфельд ханшайымы Шарлотта Софидің қызы еді.
Патшалықтардың регенті
Оның үлкен жартылай бауыры, король Кристиан VII, ауыр психикалық ауруға шалдыққан (шизофрения деп есептеледі) және әйелі Ұлыбританияның Каролина Матильдасынан ажырасқан (кейіннен жер аударылған), 1772 жылы 18 жасында принц Фредерик Дания-Норвегияның регенті етіп тағайындалды. Оның регенттігі көбінесе формалды болды, билік оның анасы, королева Юлиана Мария және министр Ове Хёг Гулдберг қолдарында болды. Ол 1784 жылғы төңкеріске дейін регенттік қызметін атқарды, сол кезде оның 16 жасар жартылай жүрегі Фредерик (болашақ король Фредерик VI) билікке ие болып, регенттікке кірісті.
Кейінгі өмірі
Төңкерістен кейін Фредериктің сарайдағы ықпалы азайды. 1794 жылы Кристиансбор сарайы өртеніп қирағаннан кейін, мұрагерлік принц Фредерик отбасымен Амалиенбор сарайына көшті. София Фредерика сол жылы, көшкеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Мұрагерлік принц Фредерик әйелінен 11 жылға артық өмір сүрді және 1805 жылдың 7 желтоқсанында Амалиенбор сарайында дүние салды. Көп ұзамай, оның ұлы Кристиан Фредерик, алдымен Норвегияда, содан кейін Данияда Фредерик VI-ның орнына патша болды. Ал оның немересі Гессен-Кассельдік Луиза болашақ Кристиан IX-қа үйленді, осылайша Фредерик қазіргі Данияның Фредерик X-нің атасы болды.
Әдебиетте
Принц Фредерик – Нора Лофттың 1969 жылғы «Жоғалған патшайым» тарихи романындағы маңызды тұлға. Роман король Кристиан VII мен королева Каролина Матильданың трагикалық некесін суреттейді. Кітапта Фредериктің өзі патшайымға ғашық болғаны және оның жақыны Иоганн Фридрих Струензееге қызғанғаны айтылады, бірақ бұл дерек тарихи көздерде толыққанды расталмаған.
Тақырыбы
Өлі туған қызы (1781 жылдың 19 қыркүйегі). Өлі туған қызы (1783 жылдың 17 ақпаны). Принцесса Джулиана Мари (1784 жылдың 2 мамыры – 1784 жылдың 28 қазаны), нәресте кезінде қайтыс болды. Принц Кристиан Фредерик (1786 жылдың 18 қыркүйегі – 1848 жылдың 20 қаңтары), Норвегияның болашақ королі Кристиан Фредерик және Данияның Кристиан VIII. Принцесса Джулиан Софи (1788 жылдың 18 ақпаны – 1850 жылдың 9 мамыры), 1812 жылы Гессен-Филиппстал-Бархфельд принці Вильгельмге тұрмысқа шықты; олардың балалары болмады. Принцесса Луиза Шарлотта (1789 жылдың 30 қазаны – 1864 жылдың 28 наурызы), 1810 жылы Гессен-Кассель принці Вильгельмге тұрмысқа шықты; олардың балалары болды. Мұрагер принц Фердинанд (1792 жылдың 22 қарашасы – 1863 жылдың 29 маусымы), 1829 жылы Дания ханшайымы Каролинаға үйленді; олардың балалары болмады.