Кіріспе

1974 жылы Джон Карпентер түсірген фильм

Dark Star – 1974 жылы Джон Карпентер продюсерлік еткен, музыкасын жазған және режиссерлік еткен, ал сценарийін Дэйн О’Бэннонмен бірге жазған американдық ғылыми-фантастикалық комедиялық фильм. Фильм, басқа планеталарды отарлауға қауіп төндіретін тұрақсыз планеталарды жою миссиясын жүзеге асырып жүрген, тозып бара жатқан Dark Star ғарыш кемесінің экипажының басынан өткен оқиғаларды көрсетеді. 1970-1972 жылдары Оңтүстік Калифорния университетінің студенттік жобасы ретінде басталып, 1974 жылы Filmex фестивалінде көрсетілгенге дейін толық метражды фильмге дейін кеңейтілді. Содан кейін 1975 жылы шектеулі прокатқа шықты. Фильмнің бюджеті шамамен 60 000 долларға бағаланады.

Сюжет

22 ғасырдың ортасында адамзат жұлдызаралық кеңістікті мекендеуді бастады. Жасанды интеллектіге ие Терможұлдыздық қозғалтқыш құрылғыларымен қаруланған "Dark Star" барлау кемесі болашақ колонияларға қауіп төндіруі мүмкін "тұрақсыз планеталарды" іздейді. Миссиясының 20 жылы өткен соң (экипаж осы уақыт ішінде үш жыл ғана қартайды), "Dark Star" қартайып, көптеген жүйелерінің жиі бұзылуына тап болады. Командир Пауэлл осындай бір жағдайда қаза тапты (бұзылған креслодан соққан тоқ), бірақ криогендік тоқтатуда қалды. Бұрынғы серфингші, Малибу қаласының лейтенанты Дулиттл командирлік міндетін алды. Жұмыстарының бірсақтылығы Пинбек, Бойлер және Талби экипажын "есінен шығарды", сондықтан олар өздерін ойын-сауықпен айналыстырды. Пинбек әзілдер жасап, бейне күнделігін жүргізеді және қоймада тұрудан бас тартатын, жағажай добына ұқсайтын бір жағымсыз шетелдік тіршілік иесін кеме талисманы ретінде қабылдады. Ол оны лифт шахтасына итеруге тырысқаннан кейін, соңында оны транквилизатормен өлтіреді (шетелдік тіршілік иесі шар сияқты жарылады). Ол өзінің шын аты Билл Фроуг екенін және нағыз Пинбек миссияға дейін өзін-өзі өлтіргенін, ал ол Пинбектің орнын жаңсақ түрде басып алғанын айтады. Келесі нысанаға бару кезінде "Dark Star" ғарыш дауыл кезінде электромагниттік энергияға тап болады, нәтижесінде тағы бір жүйенің істен шығуына себеп болады. Thermostellar Bomb #20-ге дұрыс емес орналасу бұйрығы келеді, бірақ кеме компьютері оны қарсылықпен бомба бөліміне қайтарады. Кейін Пинбек шетелдік тіршілік иесі бомба тізбектерін қосып, #20 бомбаның бомба бөлімінен шығуына себеп болады. Компьютер бомбаны қайтадан бомба бөліміне оралуға көндіреді, бірақ ол "Бұл соңғы рет" ескертуінсіз емес. Кеме экипажы нағыз бомбалауға дайындық кезінде лазермен апатқа ұшырайды, кеме компьютеріне ауыр зақым келтіреді және бомба тастау механизміне нұқсан келтіреді, нәтижесінде #20 бомба жарылысқа дейін санауды бастап, бомба бөлімінде тұрып қалады. Бұл жолы экипаж бомбаны тоқтатуға көндіре алмайды. Дулиттл Пауэллді қайта тірілтеді, ол оған бомбаның феноменологиясын үйретуді кеңес береді. Дулиттл бомбамен философиялық әңгімелесу үшін ғарышқа шығады, бірақ кездейсоқ түрде оған картезиандық күмән туралы үйретеді. Жарылысқа санаулы секундтар қалғанда, бомба Дулиттлдің идеяларын ойластыра отырып, кері санауды тоқтатуға келіседі. Пинбек Дулиттлді кемеге қайтару үшін шлюзді ашады, бірақ лазерді жөндеуге тырысып жатқан Талбиді жаңсақ түрде шығарып жібереді. Дулиттл Талбидің артынан ракеталық жиынтығымен қуады, ол ғарыш костюмінде, бірақ маневрлік құрылғысы жоқ. Картезиандық күмәнге үйренген бомба тек өзіне ғана сенеді. Ол тек өзі ғана бар екеніне және өмірдегі жалғыз мақсаты жарылу екеніне сенімді, және солай істейді. "Dark Star", Пинбек және Бойлермен бірге жойылды. Талби мен Дулиттл кемеден алыстап, ашық кеңістікке лақтырылады. Біріншісі оған кіріп, оны көптен бері қызықтырған, жылжымалы астероидтар тобы – Феникс астероидтары алып кетеді. Дулиттл тұрақсыз планетаға құлап бара жатып, созылған қиындықты тауып алады және атмосфераға серфинг жасап, құлайтын жұлдыз ретінде өледі.

Фильм түсіру, қайта түсіру және монтаждау

Фильм 45 минуттық 16 мм студенттік жоба ретінде басталды, соңғы бюджеті алты мың долларға жетті. 1970 жылдың соңында USC-ден бір мың долларлық бастапқы бюджетпен Карпентер мен О'Бэннон фильмнің алғашқы нұсқасын 1972 жылдың басында аяқтады. О'Бэннонның досы Джон Лэндис арқылы фильм продюсер және дистрибьютор Джек Х. Харристің назарына ілікті, ол кинотеатрларда көрсету құқығын алды. Харрис фильмнің шамамен 30 минутының "керексіз және пайдасыз" екенін (соның ішінде экипаждың жатақханада ұйықтап, компьютер дауысына жауап бермейтін ұзақ көрінісі) айтты және монтаж жасауды, сондай-ақ фильмді көрсетуге лайықты ұзындыққа жеткізу үшін қосымша 35 мм түсірілімдерді талап етті. Харрис коммерциялық тарату үшін G рейтингісін алу мақсатында тілді жұмсартты және жалаңаш суреттердің орналасқан қабырғаларын бұлыңғырлатты. О'Бэннон кейіннен коммерциялық таратуға жасалған өзгерістердің нәтижесінде "Бізде әлемдегі ең таңсық студенттік фильм болуы мүмкін еді, ал ол әлемдегі ең сәтсіз кәсіби фильмге айналды" деп өкінді.

Арнайы әсерлер

О'Бэннон көптеген арнайы эффектілерді жасады. Рон Кобб кеменің дизайнын жасады, О'Бэннон мен Грег Джин модельдеу жұмысын жасады, ал Боб Гринберг анимацияны жасады. Кобб "Халықаралық панкейктер үйі" мейрамханасында тамақ ішіп отырғанда, кеменің бастапқы дизайнын салфеткаға сызып шықты. Қара Жұлдыздың гиперғарышқа өтуін көрсету үшін О'Бэннон анимациялық эффект ойлап тапты, онда фондағы жұлдыздар жарық сызықтарына айналады, ал кеме қозғалмай тұрғандай көрінеді. Ол бұған камераның жалюзисін ашық қалдырып, камераны қадағалап қол жеткізді. Бұл кино тарихында ғарыш кемесінің гиперғарышқа секіруін бейнелеген алғашқы көрініс саналады. О'Бэннонның 1968 жылғы "2001: A Space Odyssey" фильмінде Дуглас Трамбулл жасаған әсерлі "жұлдыздық қақпа" сахнасынан шабыдаланғаны айтылады. Кейіннен осы эффект 1977 жылғы "Жұлдызды соғыстар" фильмінде де қолданылды.