Кіріспе
Перудегі саяси партия. Христиандық халық партиясы (PPC) – христиандық демократия қағидаттарына негізделген оңшыл және консервативті саяси партия. Ол 1966 жылы Лима қаласының сол кездегі мэрі Луис Бедоя Рейес басшылығымен Христиан-демократиялық партияның диссиденттері құрған. 1978 жылы сайлауға алғаш рет қатысқан PPC 1980-жылдары жағалаудағы қалалық аймақтарда өзінің беделін нығайта алды, бірақ Перу президенті болу үшін бұл жеткіліксіз болды, өйткені Луис Бедоя Рейес 1980 және 1985 жылғы жалпы сайлауларда үшінші орын алды. 1990-жылдары партия ішкі дағдарысқа ұшырады, ал Фухиморизм он жыл бойы оңшыл саясатқа үстемдік етті. 2000 жылы Фухимори әкімшілігінің бұйрығымен Ұлттық сайлау комиссиясы PPC-нің партиялық тіркеуін жойды. Фухиморидің құлауынан кейін тіркеуін қайта алған партия Ұлттық бірлік коалициясының жетекші партиясына айналды және Лурдес Флорес кандидатурасымен 2001 және 2006 жылғы жалпы сайлауларда үшінші орын алды. 2010-жылдардағы ауқымды ішкі дағдарыс пен бірқатар саяси сәтсіздіктерден кейін PPC 2021 жылғы жалпы сайлауда сайлау шегінен өте алмады және Ұлттық сайлау комиссиясында екінші рет партиялық тіркеуін жойды. Қазіргі уақытта партия болашақ сайлау циклдеріне қатысу үшін тіркеуді қалпына келтіру процесінде.
The Christian People's Party (lang es, PPC) is a centre right and conservative political party based on the principles of Christian democracy. It was founded in 1966 by Christian Democratic Party dissidents, led by Luis Bedoya Reyes, at the time mayor of Lima. Participating for the first time in elections in 1978, the PPC managed to solidify its presence in coastal urban areas throughout the 1980s, but it was not enough to win the Peruvian presidency, as Luis Bedoya Reyes placed third in both the 1980 and 1985 general elections. The 1990s saw the party experience an internal crisis while Fujimorism would dominate right wing politics throughout the decade. In 2000, the PPC's party registration was revoked by the National Jury of Elections under orders of the Fujimori administration. Recovering its registration in the aftermath of Fujimori's downfall, it became the dominant party of the National Unity coalition, placing third in both the 2001 and 2006 general elections under the candidacy of Lourdes Flores. Following a series of political failures amid a more severe internal crisis throughout the 2010s, the PPC failed to overcome the electoral threshold at the 2021 general election, and lost its party registration for a second time at the National Jury of Elections. The party is currently in the process of regaining its registration to participate in future election cycles.
Қор
Партия 1966 жылдың 18 желтоқсанында "Христиан демократиясы" партиясының идеологиялық ұстанымдарға байланысты партиядан шығып кеткен бір топ мүшесімен құрылды. Олардың бұрынғы партиясы елге қажетті реформаларды жеделдету үшін конституциялық үзілісті қолдағанмен, Луис Бедоя Рейес басқаратын ХДП-ның негізін қалаушылары конституциялық тәртіпке сенімді болды. Сондықтан олар "Демократия Христианасынан" шығып, жаңа партия құрды.
Веласко әскери диктатурасы
1968 жылы генерал Хуан Веласко Альварадо президент Фернандо Белаунде Терриге, Луис Бедоя Рейестің одақтасына қарсы мемлекеттік төңкеріс жасады. PPC әскери режимді қолдамады және Америкалық Халықтық Революциялық Одақ (APRA)пен бірге оның ең бейбітсіз қарсыластарының бірі болды. APRA заңсыз деп жарияланды.
1978 жылғы Құрылтай жиналысы
1978 жылы генерал Франсиско Моралес Бермудестің үкіметі Конституциялық Ассамблея сайлауын жариялады. PPC сайлау қорытындысы бойынша APRA-дан кейін екінші орынды алды. Ассамблея мүшелері президенттік лауазымға Бедоя Рейестің кандидатурасын басымдықпен қарастырғанмен, ол бұл қызметтен APRA-ның тәжірибелі желісі Виктор Рауль Хая де ла Торреге бас тартып, оған ұсынды.
1980 жылғы жалпы сайлау және Фернандо Белаундедің екінші президенті
Луис Бедоя Рейес 1980 жылғы жалпы сайлауда ППК партиясынан президенттікке кандидат ретінде қатысты, оның серіктері Эрнесто Алайза және Роберто Рамирес дель Вильяр болды. Бедоя үшінші орынды иеленгеніне қарамастан, ППК Сенатта алты орын мен төменгі палатада 10 өкілді алды. Сайлау кезінде ППК жақын арада сайланатын президент Фернандо Белаунде Терримен одақтасты. ППК пен «Халықтық әрекет» коалициясы Белаундеге Сенатта және Депутаттар палатасында көпшілік дауыс беруге мүмкіндік берді. Коалиция сонымен қатар ППК-ның төрт мүшесін министрлер етіп тағайындады, олардың ішінде партия басшысы Бедоя Рейес және Фелипе Остерлинг Пароди де бар.
Демократиялық конвергенция (1985) және Алан Гарсияның бірінші президенттігіне қарсылық
1985 жылғы жалпы сайлауда Acción Popular партиясымен жасалған коалиция аяқталды, осылайша екі партия да жеке кандидаттарды ұсынды. Бедоя Рейес үшінші орынды тағы да иеленді, Алфонсо Баррантес Линганнан кейін, ал Хавьер Альва Орландиньді озып кетті. Алан Гарсия үкімет кезінде PPC, APRA партиясы жасаған қалыптан тыс экономикалық модельді сынады. PPC-нің екі палатада да өкілдері аз болды. Оның ең маңызды өкілдері Перу Сенатында Фелипе Остерлинг Пароди және PPC-нің негізін қалаушысының ұлы Хавьер Бедоя – Депутаттар палатасында болды. Алан Гарсия жеке банктерді бақылауға алуға тырысқанда, Луис Бедоя Рейес және Лурдес Флорес бұл ұсынысқа қарсы митинг ұйымдастырды. Оларға Перудың танымал жазушысы Марио Варгас Льоса да қосылды. Бұл қозғалыс үкіметті даулы заңды қабылдаудан тоқтатты.
Демократиялық майдан (1990)
1990 жылы PPC Acción Popular және Марио Варгас Льосаның Movimiento Libertad (Азаттық қозғалысы) партиясымен либералдық коалиция құрып, Фронте Демократико (Демократиялық фронт, FREDEMO) атты бірлестікке бірікті. Бұл бірлестік Варгас Льосаны президенттікке кандидат ретінде тікелей ұсынды. Ол сайланбаса да, коалицияның депутаттар палатасындағы қатысуы табысқа жетті: олар 25 өкілді алып, көпшілік дауысқа ие болды, соның ішінде Хавьер Бедоя – бүкіл ел бойынша ең көп дауыс жинаған депутаттардың бірі.
1992 жылы Демократиялық құрылтайшы конгресс сайлауы
PPC Фелипе Остерлинг Пароди басшылығымен Сенат төрағалығын атқарды, 1992 жылы Альберто Фухимори өзін-өзі билікке алып келіп, Конгрестің екі палатасын таратып, ФРЕДЕМО мен АПРА партияларын әлсіздетті. Фухимори Демократиялық Конституциялық Конгресс сайлауына қатысу үшін сайлау өткізді, онда оның партиясы Cambio 90 Nueva Mayoría абсолютті көпшілік дауысқа ие болды. PPC сайлауға қатысуды қалайтындар мен қатыспауды қалайтындар арасында екіге бөлінді. Қатыспауды қалағандардың арасында Натале Ампримо, Альберто Бореа және Альберто Андраде болды, олар PPC демократиялық емес процестің бір бөлігі болмауы керек деп сақты. Ал Луис Бедоя Рейес, Лурдес Флорес және Ксавье Баррон PPC Конституциялық Конгресте демократияны қамтамасыз ету үшін өзін көрсетуі керек деп ұсынды. Сайлауға қатысу туралы шешім Ампримо, Бореа және Андрадетің отставкаға кетуіне әкелді. PPC екінші орынды иеленді, бірақ Cambio 90 Nueva Mayoría партиясынан көп қалып қойды.
1995 және 2000 жылғы жалпы сайлаулар
1995 жылғы жалпы сайлауда ППК Лурдес Флоресті президенттікке кандидат ретінде ұсынды, бірақ ол Хавьер Перес де Куэльярдың кандидатурасын қолдау үшін қызметтен бас тартты. Фухимори екінші турсыз жеңіске жетті, ал ППК конгрессмендер сайлауында 120 орынның үшiн ғана жетінші орынды иеленді. Альберто Фухимори 2000 жылғы жалпы сайлауда үшінші мерзімге түсуді қалағанда, ППК оған қарсы күшті оппозиция көрсетті. Конгрессмендер Ксавье Баррон, Антеро Флорес Араос және Лурдес Флорес Фухиморидің сайлауға қатыса алатынын халық шешетін референдумға жол ашатын заң жобасын ұсынды. Cambio 90 Nueva Mayoría бақылауындағы Конгресс бұл заңның қабылдануына рұқсат бермеді. Заң жобасы ұсынылғаннан кейін Ұлттық сайлау төрешілер алқасы ППК-нің партия тіркеуін жойды, осылайша ол Конгресске кандидаттарды ұсына алмады. Осы себепті Алехандро Толедоның «Перу Посибиль» партиясы ППК-ны қолдауға шешiм қабылдады, соның ішінде Ксавье Баррон мен Антеро Флорес Араосты Конгресс тізіміне шақырылған қонақ ретінде қосты. Екеуі де Конгресске сайланды.
Ұлттық бірлік (2001-2010 жылдар)
2001 жылы, Acción Popular партиясының Валентин Паниагуа басқарған уақытша үкімет кезінде, PPC партиясы тіркеуін қайта алды. Ол Renovación Nacional және Cambio Radical саяси коалициясымен бірігіп, Unidad Nacional (Ұлттық Бірлік) атты жаңа коалиция құрды. Коалицияның президенттікке үміткері – Лурдес Флорес, ол шамалы айырмамен үшінші орынға ие болды. 2006 жылы Unidad Nacional коалициясы өз жұмысын жалғастырып, Лурдес Флоресті кандидат ретінде ұсынды. Ол екінші турға өте алмады, нәтижесі шамалы айырмашылықты көрсетті және болашақ президент Алан Гарсиядан қалып қойды. 2007 жылы партияның бұрынғы төрағасы Антеро Флорес Араос, партиясы мақұлдаған жағдайда Республика Президентігіне үміткер болғысы келетінін айтты. Ол партия жетекшілерімен және мүшелерімен тым жақын, адал қарым-қатынаста болды деген айып тағылды, соның салдарынан ол PPC партиясынан кетті. Біраз уақыттан кейін Перудың ҰАҚ-тағы тұрақты елшісі болып тағайындалды. 2010 жылы Лурдес Флорес Лима қаласының әкімі лауазымына үміткер болып, Лимада өткен муниципалдық сайлауда Сусана Виллараннан жеңілді.
Ұлы өзгерістер үшін одақ (2011)
2010 жылы олар Ұлы өзгерістер одағын құрып, Педро Пабло Кучинскиді 2011 жылғы Перудің жалпы сайлауында президенттікке ұсынды. Бұл одақ Республика Конгресіндегі 130 орынның 12-сін жеңіп алды, оның 7-сі PPC-ге тиесілі болды. 2011 жылдың қараша айында Рауль Кастро Стагнаро партияның жаңа төрағасы болып сайланды, ол Лурдес Флорестің орнын басты.
In November 2011, Raúl Castro Stagnaro was elected as the new party president, replacing Lourdes Flores.
2011 жылдан кейінгі сайлаудағы сәтсіздіктер
PPC 2013 жылғы наурыздағы халықтың пікірін алу арқылы қызметтен босату процесінде Лима қалалық кеңесін қолдауға шешім қабылдады, соның нәтижесінде мэр Сусана Вилларан Лима үшін белгілі бір бағдарламаны іске асыруға міндеттелді. Мэрдің партиясынан сайланған кеңесшілер қызметінен алынды, ал PPC мүшелері азаматтардың қолдауын алды. Сол жылдың қараша айында PPC наурыз процесінен кейін келген адамдардың орнына жаңа муниципалдық сайлауда жеңіске жетті. Осылайша, 2014 жылдың қаңтарынан бастап PPC Метрополитен кеңесіндегі ең ірі оппозициялық партия болып табылады. 2014 жылы PPC жақтастары Вилла-Эль-Сальвадордың бұрынғы мэрі Хайме Зеаны Лима мэрі лауазымына кандидат етіп ұсынды. Сайлау процесінің нәтижесі партияның ең ауыр жеңілістерінің бірі болды, Лимадағы жеті ауданның әкімдігін ғана жеңіп алды, ал кандидат 3% дауыс жинап, 6-орында қалды.
Халықтық одақ (2016) және жаңа басшылығы
2016 жылы олар APRA партиясымен «Халықтық одақ» деп аталған саяси коалиция құрды. Конгресске бірде-бір орын жеңіп алмағандықтан, саяси одақ таратылды. Сондықтан 2016-2021 жылдар аралығында Конгресте өкілдігі болмады, ал «Partido Popular Cristiano» партиясы дағдарыста. Осы жылы партия ғимараты 2 000 000 АҚШ долларына бағаланып сатылымға қойылды. Партия Жарғысына сәйкес, «Partido Popular Cristiano» мүшелері 2016 жылдан бері басшылық болмағандықтан, 2017 жылдың 16 және 17 желтоқсанында жаңа ұлттық басшылық сайлау үшін Ұлттық құрылтай шақырылды. Бұл процесте бұрынғы конгрессмен Альберто Бейнголеа, бұрынғы конгрессмен Хавьер Бедоя де Виванконы жеңіп сайланды.
2021 жылғы жалпы сайлау және партияны тіркеуден айыру
2021 жылғы жалпы сайлауға дайындық кезінде Альберто Бейнголеа Христиандық халық партиясының партиялық басшылығының дөңгелек үстелін – «Ұлттық бірлік» құру туралы хабарлады. Бұл дөңгелек үстел сайлауда коалиция құру немесе тәуелсіз қатысу мүмкіндіктерін талдау үшін құрылған болатын. Дөңгелек үстел түрлі саяси тұлғалар мен партиялармен келіссөздер жүргізіп, «Ілгерілеу одағы» партиясының өкілі Сесар Акуньямен келісімге келді. Одақ ресми түрде 2020 жылдың 12 қазанында қол қойылды, бірақ Христиандық халық партиясы басшылығының, әсіресе партияның бас хатшысы Марисол Перес Теллоның Акуньяны қабылдамауынан кейін алты күннен соң бұзылды. Ол Акуньяны «плагиатшыны қолдамаймын» деп мәлімдеді. Содан кейін баспасөз заңсыз аудио жазбаларды жариялады, нәтижесінде одақ дереу тоқтатылды. «Ілгерілеу одағымен» келісімге келе алмағаннан кейін Бейнголеа партияның президенттікке үміткер болуға ниеттенгенін мәлімдеді. Ол 2020 жылдың 29 қарашасында ресми түрде үміткерлікке ие болды. Сайлау күні Бейнголеа дауыстардың 2% ғана жинап, президенттік сайлауда 11-орынды иеленді. Партия парламенттік деңгейде де өкілдікке қол жеткізе алмады. 2021 жылдың 7 қыркүйегінде партия сайлаудың ұлттық қазылар алқасында тіркеуден шығарылды, сондай-ақ соңғы жалпы сайлауда сайлау шегінен өте алмаған тағы он бес партия да тіркеуден шығарылды.
Республика Конгресіне сайлау
ЖылДауыс%Орын/Құрам1992606 6519.7%Азшылық1995135 2363.1% 5Азшылық2000Тіркеу алындыN/AN/AN/A20011 304 037 13.8% 6Азшылық20061 648 717 15.3% 4Азшылық20111 851 080 14.4% 3Азшылық20161 013 735 8.3% 7N/A2020590 3784.0%N/A2021212 8111.7%N/A
Сенатқа сайлау
ЖылДауыс%Орын/Мандат1980385 6749,3% 6Азшылық1985675 621 11,2% 3Азшылық19901 791 077 32,3% 2Азшылық
Депутаттар Палатасына сайлау
ЖылДауыс%Орын/Құрам1980348 5789,6% 10Азшылық1985649 404 11,1% 4Азшылық19901 492 513 30,1% 19Азшылық