Кіріспе

Британдық лейборист саясаткер

Мэри Хелен Крей (2 желтоқсан 1967 жылы туған) – британдық Лейборист партиясының саясаткері, 2005 жылдан 2019 жылға дейін Уэйкфилд округінен Парламент мүшесі болды. Крей Уорвикширдегі Ковентри қаласында туып өскен, онда ол Бишоп Уллаторн католик мектебінде оқыды. Ол Оксфордтың Пемброк колледжінде қазіргі заманғы тілдерді және Лондон экономика мектебінде Еуропалық зерттеулерді оқыды. Брюссельде тағылымдамадан өткеннен кейін лектор және қайырымдылық қорының мүшесі ретінде жұмыс істеді. Ол саяси мансабын 1998 жылдан 2005 жылға дейін Лондонның Ислингтон ауданы кеңесінде қызмет етуден бастады. 2005 жылғы жалпы сайлауда Уэйкфилдтен Парламент депутаты болып сайланғаннан кейін Батыс Йоркширге көшіп барды. 2010 жылы Лейборист партия жеңілгеннен кейін Крей Эд Милибандтың көлеңкелік кабинетіне Қоршаған орта, тағам және ауылдық істер жөніндегі көлеңкелік мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Кейін 2013 жылы көлеңкелік көлік хатшысы, ал 2014 жылы көлеңкелік халықаралық даму хатшысы болып тағайындалды. Милибанд отставкаға кеткеннен кейін, ол 2015 жылғы сайлауда Лейборист партиясының лидері лауазымына үміткер болады деп мәлімдеді, бірақ кейіннен кандидатурасын қайтарып алды. Джереми Корбин Лейборист партиясының лидері болып сайланғаннан кейін ол алдыңғы қатардан кетті. Крей 2016 жылы Экологиялық аудит комитетінің төрағасы болды, бірақ 2019 жылғы жалпы сайлауда Консервативтік партияның үміткері Имран Ахмад Ханға Уэйкфилд округінен жеңіліп қалды. Орыннан айырылғаннан кейін, 2020 жылдың қыркүйегінде ол ұлттық Living Streets қайырымдылық қорының бас атқарушы директоры болып тағайындалды.

Ерте өмір және мансап

Ирландиялық тегі бар Крег Уорвикшир графтығындағы Ковентри қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі автомобиль зауыдында жұмыс істесе, анасы бастауыш мектепте мұғалім болған. Лондон экономика мектебінде Еуропалық зерттеулер (PhD) бағдарламасын аяқтағаннан кейін, ол Брюссельде төрт жыл жұмыс істеді, бірінші кезекте Еуропалық парламентте стажер ретінде, содан кейін Еуропалық жастар форумында. Ол Кранфилд басқару мектебінде кәсіпкерлік сабақтарын оқыды және жеті жыл бойы «Ратбон» ұлттық қайырымдылық қорының мүшесі болып қызмет етті.

Ислингтон қалалық кеңес мүшесі: 1998-2005

Крей 1998 жылы Лондонның Ислингтон округінің кеңесшісі болып сайланды, Хайбери Вест (1998 жылдан 2002 жылға дейін Хайбери деп аталды) округін өкілдік етті және партия жергілікті оппозицияда болған кезеңде бес жыл бойы Лейбористтік топтың жетекшісі болды. Осы уақыт ішінде ол үйлерге қағып, болашақ партия жетекшісі Джереми Корбиннің сайлау штабын басқарды. 2005 жылы парламентке сайланғаннан кейін Ислингтон кеңесінен кетті. 2002 жылы Крей ресми түрде Ислингтон кеңесінің бас атқарушысының тағайындалуында бес либерал-демократ кеңесшінің жемқорлыққа қатысы бар екенін мәлімдеді, бұл Англияның Стандарттар жөніндегі кеңесінің тергеуін бастауға себеп болды. Стандарттар жөніндегі кеңестің ең ұзақ тергеуінен кейін оның шағымы қабылданбады. Трибунал Крейді "саяси мүддесіне күшті ықпал еткен" және ол "сезімтал емес куәгер, салмалы шешім қабылдауға қабілетсіз және ешқандай негізсіз басқалардың адалдығы мен ізгілігі туралы болжам жасауға дайын" деп сынады. Алайда, Крей өзін қорғап, "Мемлекеттік қызметтегі адамдардан күтетін стандарттарды либерал-демократтар орындамайды деп ойладым, сондықтан бұл мәселені көтердім. Адамдарды менің дәлелдеріммен танысып, өз қорытындыларын жасауға шақырамын" деді.

Арткы орынбасар және алғашқы лауазымдар: 2005-2010

Крег зейнеткерлікке шыққан Дэвид Хинчлиффтің орнын Уэйкфилд округінен парламент депутаты ретінде басты. Ол 2005 жылы 5154 дауыспен сайлауда жеңіске жетті. 2005 жылғы 25 мамырда парламентте алғашқы сөйлесінде өзінің сайлау округіндегі кедейлік мәселесін көтерді. Сондай-ақ ол жергілікті мүсінші Барбара Хепвортты атап өтті. Ұлыбритания парламентіне енгеннен кейін ол Адам құқықтары жөніндегі комитетке мүше болды және 2007 жылы комитеттен шықты. Ол «Еңбекшілердің Израиль достары» тобының мүшесі. 2005 жылы Крег балаларға арналған тамақ туралы заң жобасын сәтті ұсынды, ол барлық мектептегі тамақтанудың ең төменгі тамақ стандартын енгізуді және мектептердегі автоматтарынан газдалған сусындар мен тәтті тағамдарды алып тастауды көздеді. Үкімет бұл екі шараны да қабылдады және олар 2006 жылғы Білім және тексеру туралы заңға сәйкес заң күшіне енді. 2006 жылы Крег Мәдениет, Медиа және спорт министрі Энди Бернхэмнің парламенттік жеке хатшысы (ППС) болып тағайындалды. 2007 жылғы Еңбек партиясының лидерлігіне сайлауда ол Гордон Браунды қолдады. 2007 жылдан 2009 жылға дейін ол Еуропа үшін Еңбек қозғалысының төрағасы болды. 2009 жылдың маусым айында ол Бернхэмге ППС лауазымын тастап, Денсаулық сақтау министрлігіндегі үкіметтік қамшының көмекшісі болып тағайындалды. 2006 жылы Крег үйде күйік жарақаттарын алдын алу мақсатында науқан бастады. Ол медициналық сарапшылар, науқандық топтар мен күйік жарақаттарының құрбандарын біріктіріп, үкіметке адамдардың ыстық судан ауыр күйік алмауы үшін құрылыс ережелерін өзгертуді талап етті. Коалиция үкіметке Англиядағы жаңа ванна бөлмелерінде су температурасын реттейтін құрылғыны, мысалы термостаттық араластыру клапанын (ТМВ) орнатуды міндетті етуге қысым жасады. 2009 жылы «Жылы су оттай жанып тұр» атты үш жылдық науқаннан кейін Лейбористік үкімет 2010 жылдың сәуірінен бастап барлық жаңа ванна бөлмелерінде ТМВ стандартты жабдық болады деп растады. 2009 жылы геноцид пен адамзатқа қарсы басқа да қылмыстардың алдын алу жөніндегі барлық партиялық парламенттік топтың төрағасының орынбасары ретінде Крег әділет министрі Джек Строны Ұлыбритания заңдарын қатаңдатуға шақырды, сонда геноцид жасады деген айыппен күдіктелген адамдар Ұлыбританияда сотталуы мүмкін. Ол Руанда және Босния сияқты жерлерде қорқынышты қылмыстар жасады деп айыпталған адамдардың соттан қашып, Ұлыбританияда бостандықта өмір сүруіне мүмкіндік беретін «жазасыздық алшақтығы» бар екенін айтты. Осының нәтижесінде үкімет сот төрелігі туралы заңға түзетулер енгізуге келісті, сонда 1991 жылдан бері әлемнің кез келген жерінде соғыс қылмыстары жасады деген күдікпен және Ұлыбританияда тұратын кез келген адам Ұлыбритания соттарында сотталуы мүмкін.

Көлеңкелік кабинет: 2010-2015

2010 жылғы жалпы сайлауда Крейг 1613 дауыспен Уэйкфилд округіндегі мандатын сақтап қалды – округ шекаралары өзгертілген болатын. Ол 2010 жылғы Лейборист партиясының төрағалыққа сайлауында Дэвид Милибэндты қолдады. 2011 жылдың ақпан айында ол Үкіметтің мемлекеттік орман қорын 85 пайызға сату жоспарлары бойынша Парламентте талқылау өткізуге қол жеткізді. Үкімет кейін бұл жоспарлардан бас тартты, себебі халықтың «ұсыныстарға наразы екені» анық болды. 2011 жылы Крейг Қоршаған орта, тамақ және ауыл шаруашылығы министрлігінің су тасқынынан қорғану шығындарын нақты шамада 32 пайызға қысқарту туралы шешімін сынады. Ол цирктердегі жабайы жануарлардың өнер көрсетуіне тыйым салу науқандарына қатысудан бөлек, бадджерлерді қыру саясатына да қарсы шығып, оны «ғылымға қарсы» деп атады және вакцинациялау мүмкіндігін қарастыру қажеттігін айтты. 2011 жылдың қыркүйек айында Лейборист партиясының жылдық конференциясында Крейг «Алманы қолдау» науқанын «Unite the Union» кәсіби одағымен бірлесіп бастады. Бұл науқан мыңдаған ауыл шаруашылығы жұмыскерлерінің жалақысын және еңбек жағдайларын белгілейтін Ауыл шаруашылығы жұмыскерлері төлем жөніндегі кеңесті тарату жоспарына қарсы бағытталған. 2013 жылы Крейг Көлік министрінің орынбасары болып тағайындалды. 2014 жылдың 24 наурызында ол Джейми Хэнлимен бірге Патрик Маклауглин ұсынған Нью-Падсидегі пойыз бағасының өсуіне қарсылық танытты. Қарсылық Батыс Йоркширдегі 18 пойыз станциясына тарады, нәтижесінде Маклауглин жоспардан бас тартуға мәжбүр болды. Сол күні ол Колчестер қауымдық еріктілер қызметі ұйымдастырған шағын автобус ашылу салтанатына қатысты және екі күннен кейін Үкіметтің жоғары бағалар туралы алаңдаудың орнына, Шығыс жағалау магистральдық теміржолын жекешелендіруге уақыттарын жұмсап жатыр деп айыптады. 2014 жылдың қараша айында Крейг 2015 жылғы жалпы сайлауға дейін Эд Милибэндтің соңғы қайта құруында Халықаралық даму министрінің орынбасары болып тағайындалды.

2015 жылғы лейбористік партияның басшылығына сайлау

2015 жылдың 14 мамырында Крейг Эд Милибэндтің Еңбек партиясының жалпы сайлаудағы жеңілісінен кейін отставкаға шығуынан соң Еңбек партиясының төрағасы лауазымына кандидат екенін жариялады. 12 маусымда Крейг төрағалыққа үміткерліктен бас тартқанын хабарлады. Ол мәлімдеме жасаған кезде Еңбек партиясының депутаттарынан шамамен 10 қолдау жинады, бұл қалған кандидаттардың барлығынан аз және соңғы дауыс беруге қатысу үшін қажетті 35 қолдаудан кем болды. 2015 жылдың қыркүйегінде Джереми Корбин Еңбек партиясының төрағасы болып сайланғаннан кейін Крейг алдыңғы қатардан кетіп қалды.

Арқалық орындықтарға оралу: 20152019

2015 жылдың 1 желтоқсанында BBC Newsnight бағдарламасында Крег Сириядағы әскери қимылдарды қолдап, «Ислам мемлекеті Ұлыбританияға нақты қауіп төндіреді», «Біздің ұшақтарды Сирия шекарасынан кері қайтарудың қажеті жоқ» және «елімізді қорғау үшін әрекет етуіміз керек» деді. 2016 жылдың ақпан айында Крег Қоршаған ортаны сақтау комитетінің төрағасы болды. 2016 жылғы ЕО референдумы кезінде ол Ұлыбританияның Еуропалық Одақта қалуын жақтады, ал оның сайлау округі Brexit-ті қолдады. Крег 2017 жылдың ақпан айында 50-бапты қолдануға қарсы дауыс берді. Ол көк түсті паспорттардың «50 миллиард фунт стерлингке тұрарлық емес және экономиканы құлатуға әкелуі мүмкін екенін», ал Ұлыбританияның ЕО-дан шығуы планета үшін зиянды болады және Дональд Трамптың «келтірген зиянынан да артық» болады деп мәлімдеді. 2017 жылы бір сайлаушы Крегке оңшыл идеологиялық материал жібергені үшін сотталды. Кейін Крегтің қауіпсіздігі күшейтілді, себебі оның Brexit-ке қарсы ұстанымына байланысты мүлікке келтірілген зиян мен «нақты қауіп» туындаған еді. 2017 жылғы жалпы сайлау кезінде Крег сайлаушыларға жолдаған хатында оның командасы «сіздің көшеңіздегі адамдармен сөйлескенін» және олардың «Терза Мэйге Джереми Корбинге қарағанда премьер-министр ретінде көбірек сенгенін» айтты, консерваторлардың үлкен үстемдігін болжады және оларға жеке тұлға ретінде дауыс беруге шақырды, сонымен қатар «Еңбек партиясына сенімдеріңізді қайтару үшін жұмыс істейміз» деп уәде берді. Бұл хаттар Джоан Райан мен Гавин Шукерлер жолдаған хаттарға ұқсас болды. 2018 жылдың қараша айында Крег Лейборист партиясының депутаты Анжела Смитқа оның сайлау округіндегі партия оған сенімсіздік білдіргеннен кейін қолдау білдірді. 2019 жылдың ақпан айында Крегті лейбористік депутаттар «Тәуелсіз топқа» қосылуға шақырды, кейіннен ол Change UK болып қайта аталды, бірақ ол бас тартты. 2019 жылдың маусым айында Крег Лейборист партиясынан екінші ЕО референдумына «толыққанды қолдау» көрсетуді талап етті. Кейін ол 2019 жылғы жалпы сайлауда консерватор кандидат Имран Ахмад Ханнан жеңілді. Channel 4 News телеарнасына берген сұхбатында Ахмад Хан өзінің сайлаудағы сәттілігін «Islington Remainers» деп атағандардың «Brexit жақтастарын ақымақ, білімсіз, нәсілшіл немесе қате» деп айыптауымен байланыстырды. Ахмад Хан кейіннен балаға қатысты жыныстық қылмыс жасағаны үшін мандатын жоғалтты.

Шығыс Ковентри

Крей 2023 жылдың қаңтарында 2024 жылғы жалпы сайлауда Ковентри Солтүстік-шығысы округінен сайлануға үміткерлігін жариялады. 2024 жылдың сәуірінде ол қайта құрылған Ковентри-Ист округінен сайлауға түсуге таңдалды.

Кейінгі мансап

Крэг Кранфилд университетінде қонақ профессор болып жұмыс істейді және Париждегі ЭЫДҰ-да, Токиодағы Чатем Хауста лекция оқыған. Ол сондай-ақ жергілікті азық-түлік банкіне ерікті болып көмектеседі. 2021 жылғы туған күн сыйлығы аясында парламенттік және саяси қызметтері үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды.

Жеке өмір

2001 жылы Креа Адриан Пулхамға үйленді. Олардың ұлы мен қызы бар. Ол жарыс велосипедімен айналысады.