Ауыр машиналық мылтық: тарихы мен қазіргі заманғы түрлері

Кіріспе

Үздіксіз отқа қабілетті мылтық

Ауыр машиналық мылтық (АММ) жеңіл, орташа немесе жалпы мақсаттағы машиналық мылтықтардан әлдеқайда үлкен. АММ-дер әдетте бір адаммен тасымалдауға тым ауыр болады және жұмыс істеу үшін тұрақты немесе тактикалық жылдамдыққа ие болу үшін қару платформасына орнатылуы керек, сондай-ақ күшті оттық қуаты бар және пайдалану мен техникалық қызмет көрсету үшін персонал тобы қажет. АММ ретінде жіктелетін қарудың екі класы бар: Тарихи анықтама бойынша, бұл стандартты толық қуатты патрондармен жабдықталған, салмағы мен ауырлығы салдарынан "ауыр" деп танылған машиналық мылтықтар, бұл жаяу әскерлердің оларды жаяу тасымалдауына кедергі келтіреді. Мысалдарға Максим машиналық мылтығы және M1917 Браунинг машиналық мылтығы жатады. Қазіргі заманғы анықтама "ірі калибрлі" машиналық мылтықтарды білдіреді, олардың алғашқы үлгілері Германия империясының MG 18 TuF болды, ол 13.2×92 ммSR патрондарымен жабдықталған Максим мылтығының модификациясы. Олар көлік құралдарына, ұшақтарға және жеңіл нысандарға қарсы тиімді қашықтықты, тегілу деңгейін және тоқтату күшін арттыру үшін жасалған, бұл шайқас мылтықтарында және орташа немесе жалпы мақсаттағы машиналық мылтықтарда қолданылатын толық қуатты патрондардан, ал шабуылдық мылтықтарда, жеңіл машиналық мылтықтарда және автоматты қаруларда қолданылатын аралық патрондардан әлдеқайда жоғары. АММ-дер өздерінен жеңіл мылтықтарға қарағанда күшті кері серпіліске ие. Бүгінде танымал АММ патрондары – 12.7×99 мм, 12.7×108 мм және 14.5×114 мм.

Жіктеу

Бұл термин бастапқыда Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде танымал болған пулеметтер буынына қатысты. Олар 7.92×57 мм Маузер, 7.7×56 ммР (.303 британдық) немесе 7.62×54 ммР сияқты стандартты, толық қуатты мылтық оқтарын аттырды, бірақ ауыр конструкциясы, күрделі орнатулары және сумен салқындату жүйелері болды. Бұл ұзақ қашықтықта үздіксіз автоматты атуды жоғары дәлдікпен қамтамасыз етті. Дегенмен, бұл артықшылықтар оларды жылжытуға тым ауыр етіп, қолдану үшін бірнеше сарбаздан тұратын экипаж қажет болды. Осылайша, осы контексте қарудың "ауыр" сипаты оның калибріне емес, көлемі мен атысқа берілген қабілетіне байланысты болды. Бұл класс қарулардың ең жарқын мысалы – американдық өнертапқыш Хайрам Максимнің ойлап тапқан Максим пулеметі. Максим Бірінші дүниежүзілік соғыста ең көп таралған пулемет болды, оның түрлері үш соғысқан елде бір уақытта қолданылды: Германия MG 08, Ұлыбритания Vickers және Ресей PM M1910. Қазіргі заманғы анықтама "ауыр калибрлі" оқтармен жұмыс істейтін пулеметтер класына қатысты, әдетте оқтың диаметрі кемінде 12 мм, оқ қабығының ұзындығы кемінде 80 мм және оқтың салмағы кемінде 500 гран болуы керек, бірақ 20 мм-ден кіші диаметрлі оқтар автокөліктік қарулар үшін "орта калибрлі" оқтар саналады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германия империясының 13.2×92 мм SR калибрлі MG 18 TuF (Maschinengewehr 18 Tank und Flieger) пулеметімен бастама көтерілді. Бұл қарулар стандартты мылтық калибрлерінен асып түсетін қашықтық, тегілу және қирату күшін қамтамасыз ету үшін көліктерге, ғимараттарға, ұшақтарға және жеңіл бекіністерге қарсы қолданылады. Осы мағынада қарудың "ауыр" сипаты оның салмағымен қатар, жеңіл және орта калибрлі қаруларға қарағанда жоғары қуаты мен қашықтығын білдіреді. Бұл класс пулеметтер Екінші дүниежүзілік соғыста кеңінен қолданыла бастады, онда M2 американдық әскерлерде бекіністерде, көліктерде және ұшақтарда кеңінен қолданылды. Кеңес Одағы осыған ұқсас HMG мүмкіндігін Василий Дегтярёвтың 12.7×108 мм калибрлі DShK пулеметі арқылы енгізді. Немістің MG42 жалпы мақсаттағы пулеметі жаяу әскерге қарсы жақсы болғанымен, М2-нің бекіністерге және көліктерге қарсы қабілетіне ие болмады, бұл факт немістердің назарына түсіп, олар өкінді. Ұзақ қашықтықтағы, материалдық зиян келтіре алатын пулеметтерге қажеттілік, эксклюзивті жаяу әскерге қарсы және эксклюзивті материалдық зиян келтіретін қарулар арасындағы алшақтықты жоюға бағытталды, бұл класс пулеметтерді кеңінен қабылдауға және жаңғыртуға әкелді. Көптеген елдердің қарулы күштерінде HMG-дің кейбір түрлері бар. Қазіргі уақытта 10 мм-ден кіші калибрлі пулеметтер орташа немесе жеңіл пулеметтер саналады, ал 15 мм-ден үлкендері HMG емес, автокөліктік қарулар ретінде жіктеледі.

The term originally referred to the generation of machine guns which came to prominence in the lead up to and during World War I. These fired standard full power rifle cartridges such as the 7.92×57mm Mauser, 7.7×56mmR (.303 British) or 7.62×54mmR, but featured heavy construction, elaborate mountings and water cooling mechanisms that enabled long range sustained automatic fire with excellent accuracy. However, these advantages came at the cost of being too cumbersome to move and required a crew of several soldiers to operate them. Thus, in this sense, the "heavy" aspect of the weapon referred to the weapon's bulk and ability to sustain fire, not the cartridge caliber. This class of weapons was best exemplified by the Maxim gun, invented by the American inventor Hiram Maxim. The Maxim was the most ubiquitous machine gun of World War I, variants of which were fielded in large simultaneously by three separate warring nations—Germany with the MG 08, Britain with the Vickers, and Russia with the PM M1910). The modern definition refers to a class of machine guns chambered in "heavy caliber" ammunition, generally with a minimum bullet diameter of 12mm, a minimum cartridge case length of 80mm and a minimum bullet weight of 500 grain, but below a bullet diameter of 20mm which are considered "medium caliber" ammunition for autocannons. Pioneered by the German Empire's 13.2×92mmSR caliber MG 18 TuF (Maschinengewehr 18 Tank und Flieger ) during World War I, these weapons are designed to provide increased range, penetration and destructive power against vehicles, buildings, aircraft and light fortifications beyond the standard rifle calibers used in medium or general purpose machine gun, or the intermediate cartridges used in light machine guns. In this sense, the "heavy" aspect of the weapon refers to its superior power and range over light and medium caliber weapons, in addition to its weight. This class of machine gun came into widespread use during World War II, when the M2 was used widely in fortifications, on vehicles and in aircraft by American forces. A similar HMG capacity was later fielded by the Soviets in the form of Vasily Degtyaryov's DShK in 12.7×108mm. The ubiquitous German MG42 general purpose machine gun, though well suited against infantry, lacked the M2's anti fortification and anti vehicle capability, a fact that was noted and lamented by the Germans. The continued need for a longer range machine gun with anti materiel capability to bridge the gap between exclusively anti infantry weapons and exclusively anti materiel weapons has led to the widespread adoption and modernization of the class, and most nations' armed forces are equipped with some type of HMG. Currently, machine guns with calibers smaller than 10mm are generally considered medium or light machine guns, while those larger than 15mm are generally classified as autocannons instead of HMGs.

Тарих

19 ғасырдың соңында Гатлинг және басқа да сыртқы қуатпен жұмыс істейтін қарулар, мысалы Норденфелт және Гарднер, көбінесе 0,5 дюйм және 1 дюйм калибрлі болып жасалған. Көп оқпандарының арқасында қызып кетуі соншалықты мәселе болған жоқ, бірақ олар өте ауыр болды. Максим кері импульспен жұмыс істейтін Максим пулеметін бір ғана оқпанды пайдаланып жасағанда, оның алғашқы негізгі үлгісі 26 фунт (11,8 кг) салмақта болды және 24 дюймдік оқпаннан .45 дюймдік винтовка калибрлі оқтарды атты. Максимнің бір әйгілі суретінде ол бір қолымен 15 фунт (6,8 кг) салмақты үш аяқты тұғырын көтеріп тұрғаны көрсетілген. Бұл қазіргі орташа пулеметтерге ұқсас болғанмен, қызып кетуіне байланысты ұзақ уақыт бойы оқ ату мүмкін болмады. Осының салдарынан Максим сумен салқындату жүйесін жасады, ол ұзақ уақыт бойы атуға мүмкіндік берді. Дегенмен, бұл, сондай-ақ, мылтық оқтарының қуатын арттыру да салмақты арттырды. Осылайша, ауыр, жылдам атуға қабілетті қарудың екі негізгі түрі пайда болды: қолмен жұмыс істейтін, көп оқпанды пулеметтер және бір оқпанды Максим пулеметтері. 19 ғасырдың соңында газдық немесе кері импульстік принциппен жұмыс істейтін M1895 Colt–Browning және Hotchkiss M1897 сияқты көптеген жаңа үлгілер жасалды. Сонымен қатар, ауыр су жамылғысының орнына жаңа үлгілерде оқпанды ауыстыру, металл қабырғалар, жылу сіңіргіштер немесе олардың комбинациясы сияқты басқа оқпанды салқындату түрлері енгізілді.

Үлгілер

Пулеметтер ауыр және жеңіл конструкцияларға бөлінді. Кейінгі үлгідегі сумен салқындатылатын Максим пулеметтері және оның МГ 08 мен Викерс сияқты туындылары, сондай-ақ американдық М1917 Браунинг пулеметтері – барлығы да маңызды қарулар болды. Мысалы, .303 Vickers пулеметінің салмағы 33 фунт (15 кг) болса, үш аяқты тіреуішпен бірге жалпы салмағы 50 фунт (23 кг) құрады. Ауыр конструкциялар бірнеше күн бойы, көбінесе жаяу әскердің шабуылын тойтару үшін бекініп алынған қорғаныс позицияларында атыс жүргізе алатын, тіпті кейде осылай істеді. Бұл пулеметтер әдетте үш аяқты тіреуіштерге орнатылып, сумен салқындатылатын. Жақсы дайындалған экипаж жеткілікті оқ-дәрі, қосалқы доңғалақтар және салқындату суы болған жағдайда бірнеше сағат бойы үздіріссіз атуға қабілетті болды. Дұрыс орналастырылған HMG-лер шабуылдаушы күшті мақсатына жетпей тоқтатуға мүмкіндік берді.

Жеңіл автоматтар

Алайда, сол кезеңде 15 кг-нан кем салмақтағы, жеңіл және тасымалданатын, ауамен салқындатылатын бірнеше конструкциялар жасалды. Бірінші дүниежүзілік соғыста олар ауыр конструкциялармен бірдей маңызға ие болды және жаяу әскердің шабуылын қолдауға, сондай-ақ ұшақтар мен түрлі көлік құралдарында пайдаланылды. Жаңа конструкциялардың ең жеңілдері су салқындатқыштары болмағандықтан және салыстырмалы түрде кішкентай дорбіндермен оқтандырылғандықтан, ұзаққа созылған автоматты атуға қабілетті емес еді. Құбырлы тірегі бар машиналық мылтықтар сияқты, Льюис, Шоша және Мадсен сияқты қаруларды бір сарбаз тасымалдай алатын, бірақ олар жеке-жеке немесе қысқа сериямен атуға арналған еді.

Орташа үлгілер

Орташа үлгілер көбірек икемділік ұсынды, жеңіл пулемет рөлінде екі аяқты немесе орташа пулемет ретінде үш аяқты немесе басқа қаруға орнатылатын болды. Мысалы, 27.6 фунт (12.2 кг) салмақтағы Hotchkiss M1909 пулеметі шағын штативпен жабдықталған және тізбектеліп біріктірілген 30 оқтың оқ-дәрі жолақтарын пайдаланды, бірақ оқ-дәрі таспасымен жұмыс істейтін нұсқасы да болды. Осы сияқты көп мақсатты пулеметтер одан әрі дамытылып, кейін "универсалды пулемет", содан кейін "жалпы мақсаттағы пулемет" деп аталды және ақырында сумен салқындатылатын конструкцияларды ығыстырды. Кейінгі үлгілерде ыстықтан қорғау үшін жылдам ауыстырылатын ствол қолданылды, бұл қарудың салмағын азайтып, бірақ қосымша стволалардың арқасында әскердің жүктемесін арттырды. Vickers сияқты кейбір ертерек үлгілерде де мұндай мүмкіндік болған, бірақ ол негізінен стволалардың тозуын азайту үшін жасалған, себебі олар көбінесе сумен салқындатуды қолданды. 1920-1930 жылдары салқындату мақсатындағы жылдам ствол ауыстыру ZB vz. 30, Bren, MG34 және MG42 сияқты қаруларда кеңінен таралды.

Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі кезеңдер

Ауыр конструкциялар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және 1960 жылдарға дейін қолданыла берді, бірақ біртіндеп ауамен салқындатылатын конструкциялардың пайдасына тоқтатылды. Орташа калибрлі пулеметтер енді үш аяққа орнатылған орташа пулемет ретінде де, екі аяққа орнатылған жеңіл пулемет ретінде де қолданылды. Мұның себебі, көліктерге негізделген соғыста ауыр, стационарлық пулемет позициясы тиімді тактика болған жоқ, ал ауамен салқындатылатын конструкциялар сумен салқындатылатын нұсқалардың мүмкіндіктеріне жақын болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Минигун және GShG 7.62 сияқты Гатлинг түріндегі пулеметтер қайта пайда болды. Олар әдетте кемелерге және тікұшақтарға орнатылады, себебі олардың салмағы зор және өте жоғары атыс жылдамдығына байланысты көптеген оқ-дәрі қажет. Дегенмен, жердегі үздіксіз автоматты ату қажеттілігі қазір ауамен салқындатылатын орташа пулеметтермен толыққандай қамтамасыз етіледі.