Канада тарихшысы Марсель Трюдель өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Канадалық тарихшы, университет профессоры және жазушы Марсель Трудель (29 мамыр 1917 – 11 қаңтар 2011) – Жаңа Франция тарихы бойынша 40-тан астам кітап жариялаған канадалық тарихшы, университет профессоры (1947–1982) және автор. Ол бұрын ұлттық және діни көзқарастармен ерекшеленген салаға академиялық қатаңдық енгізді. Оның еңбегі Квебек қоғамындағы Тыныш революция кезіндегі маңызды өзгерістердің бір бөлігі болды. Трудельдің еңбектері жоғары наградалармен марапатталды, соның ішінде 1966 жылы француз тіліндегі беллетристика бойынша генерал-губернатордың әдеби сыйлығы және 1987 жылы осы сыйлыққа қайтадан ұсынылған.

Ерте өмір және білім

Марсель Трудель Квебек штатының Трой-Ривьердің солтүстік-шығысында орналасқан Сен-Нарсис-де-Шамплен қаласында Гермиль Трудель мен Антуанетта Коссеттің отыз бірінші баласы ретінде дүниеге келді. Бес жасында ата-анасы қайтыс болған ол, туысқандарынан Теодор Барил мен Мэри Трепание отбасының қамқорлығына алынды. Ол үлкен академиялық жетістіктерге қол жеткізіп, Трой-Ривьердегі семинарияда бірнеше ай оқыды, бірақ дін қызметкері болуға ыңғайлы емес екенін түсінді. Оның әдебиетке деген қызығушылығы артық болды және ол өмірін жазушы ретінде өткізуді армандады. 1941 жылы ол «лиценсиат ès lettres» (құрметті дипломмен) және 1945 жылы «доктор ès lettres» (үлкен құрметпен) дәрежелерін Лаваль университетінен алды. Одан кейін ол екі жыл Гарвард университетінде докторантурадан кейінгі білімін жетілдіріп, тарих сабақтарын оқу үшін Лавальға оралды.

Мансап

1947 жылы Трудель Лавальдың жаңадан құрылған Тарих институтының алғашқы тарих профессоры болды. Ол содан кейін Тарих кафедрасының меңгерушісі болды. 1955 жылдан 1960 жылға дейін ол университетті бақылайтын католик шіркеуінің наразылығын тудырған көптеген тақырыптар бойынша жарияланды, мысалы: «Чиникуи» (пресвитериан дін қызметкері болған алғашқы француз католик дін қызметкері), «1759-1764 жылдардағы Англия әскери үкіметі тұсындағы Канада католик шіркеуі» және «Жаңа Франциядағы құлдар» (олардың көпшілігі америкалық үндістерден болған және тіпті католик шіркеуінің иелеріне тиесілі болған). 1962 жылдан бастап Трудель Квебек қаласындағы Laïcité қозғалысының президенті болды. Бұл шектен шықты: 1962 жылы Рим-католик шіркеуінің қысымымен Лаваль университеті оны Тарих кафедрасының меңгерушісі лауазымынан төмендетті. 1961 жылы Лаваль университетінің баспасы Торонто университетінің баспасымен бірігіп, «Канадалық биография сөздігін» (DCB) құрды. Трудель 1961 жылдан 1965 жылға дейін Торонто университетінің тарихшысы Джордж Уильямс Браунмен бірге Бас редактордың орынбасары болып қызмет етті. Олар жалпы жобаны ұйымдастыруда, он бес томдық басылым шығарылған және жалғасып жатқан жобаны және 1000-1700 жылдарды қамтитын бірінші томды редакциялауда бірлесіп жұмыс істеді, ол 1966 жылы жарық көрді. DCB ағылшын және француз тілдерінде бірдей жарияланады және Канададағы ең маңызды ғылыми жобалардың бірі ретінде танылды. 1960 жылдардың басынан бастап Марсель Трудель Квебек национализміне және Квебек тәуелсіздігі қозғалысына қарсылығын ашық білдірді, осы идеяларды Канададағы басқа француз тілді қауымдардан бөліну, Солтүстік Америка құрлығында осы қауымдардың фрагментациясы және Канаданы қалыптастырған француз және ағылшын тілдерінің тарихи екілігін жоққа шығару деп қарады. Ол өмірінің соңына дейін осы пікірлерін сақтап қалды. 1965 жылы Трудель Лаваль университеті мен Квебек қаласынан Оттаваға жақын жерге көшіп, Карлтон университетінде сабақ берді. Келесі жылы, Онтарио үкіметі университетті католик облаттардан алғаннан кейін, ол Оттава университетінде сабақ бере бастады. 1982 жылы 65 жасқа толған соң, ол оқу жұмысынан босатылды, бірақ Монреаль маңындағы үйінен қайтыс болған жылға дейін жазуын жалғастырды; оның кітаптарының жартысы зейнеткерлікке шыққаннан кейін жарық көрді. 1993 жылы ол университетте зейнеткерлер тобына лекция оқуды бастады. Трудельдің өмірлік еңбегі – Жаңа Франция тарихы, әсіресе оның монументалды және авторитетті «Жаңа Франция тарихы». Басқа квебектік тарихшы Гай Фрегольтпен бірлесіп, он томдық серияны жоспарлаған Трудель 1963 және 1999 жылдар аралығында жарық көрген алты томды жазды. Трудель бастапқы дереккөздерді мұқият зерделеп, колонияның тарихын оның пікірінше, діни немесе ұлтшылдық көзқарассыз баяндауға тырысты.

In 1947, Trudel was the first professor of history in Laval's newly founded Institute of History. He went on to become head of the History department. From 1955 to 1960, he published on many subjects that the Catholic hierarchy controlling the university found scandalous, such as: "Chiniquy" (the first French Catholic priest who became a Presbyterian minister), "The Canadian Catholic Church under the English Military Government, in 1759 1764", and "The Slaves in New France" (most of them being Amerindian and belonging even to the Catholic Church masters). As of 1962, Trudel was also president of the For Laïcité Movement in Quebec City. It was too much: in 1962, under pressure from the Roman Catholic Church, Laval University demoted him from his position as head of the History department. In 1961, Laval University Press joined with the University of Toronto Press in establishing the Dictionary of Canadian Biography (DCB). Trudel served as the Associate General Editor from 1961 to 1965, working with the General Editor, George Williams Brown, a historian at the University of Toronto. They collaborated both in organizing the over all project, which has published 15 print volumes and is on going, and in editing the first volume, which covered the period from 1000 to 1700 and was published in 1966. The DCB is published simultaneously in English and French and has been widely recognized as one of the most important scholarly undertakings in Canada. Beginning in the 1960s, Marcel Trudel publicly expressed his opposition to Quebec nationalism and the Quebec sovereignty movement, seeing these ideas as a break with the other French speaking communities in Canada, a fragmentation of these communities on the North American continent and a denial of the historical French and English duality that has shaped Canada. He maintained these opinions throughout his life. In 1965, Trudel left Laval University and Quebec City to live near Ottawa and taught at Carleton University. The next year, he began teaching at the University of Ottawa after the Ontario government took over the university from the Catholic Oblate Fathers. Having reached age 65 in 1982, he was relieved of his lecturing duties, but he continued to write from his home near Montreal until the year he died; half of his books were published in retirement. In 1993, he also began lecturing at a university to seniors' groups. Trudel's life's work was the history of New France, in particular his monumental and authoritative Histoire de la Nouvelle France. Planned to be ten volumes in collaboration with another Quebec historian, Guy Frégault, Trudel wrote six volumes in the series, published between 1963 and 1999. Trudel meticulously reviewed the primary sources and criticized previous accounts in his effort to tell the colony's story without what he viewed as pious or nationalist bias.