Кіріспе
Жером Ирвинг Родэйл, туған аты Коэн (16 тамыз 1898 – 8 маусым 1971) – баспагер, редактор және автор. Ол Пенсильвания штатының Эммаус қаласында Rodale, Inc. компаниясын және бұрын Топырақ денсаулығы қоры болған The Rodale институтын құрды. Родэйл АҚШ-та тұрақты егіншілік және органикалық шаруашылықты қолдаушылардың бірі болды. Автор ретінде ол денсаулық тақырыбындағы бірнеше журналдар мен кітаптарды, соның ішінде әртүрлі авторлардың кітаптарын жазды. Ол пестицидтер қолданбастан азық-түлік өсіруді білдіретін "органикалық" терминін танымал етті. Родэйл басқа да тақырыптар бойынша еңбектер жариялады, оның ішінде "Синонимдер жинағы". 8 маусым 1971 жылы Родэйл Дик Каветт Шоуының эфирге шығарылмаған бөлімінде қонақ ретінде болғанда жүрек талмасынан қайтыс болды. Родэйлді Рузвельт ауруханасына жеткізді, онда 72 жасында қайтыс болды деп жариялады.
Jerome Irving Rodale, né Cohen ('/r//oʊ//d//eɪ//l/; August 16, 1898 – June 8, 1971) was a publisher, editor, and author who founded Rodale, Inc. in Emmaus, Pennsylvania, and The Rodale Institute, formerly the Soil Health Foundation. Rodale was an early advocate of sustainable agriculture and organic farming in the United States. As an author, his work included several magazines and books, including books featuring different authors, on the subject of health. He popularized the term "organic" as a term for growing food without pesticides. Rodale also published works on other topics, including The Synonym Finder. On June 8, 1971, Rodale died after suffering a fatal heart attack while appearing as a guest on a segment, which was never broadcast, of The Dick Cavett Show. Rodale was taken to Roosevelt Hospital and pronounced dead on arrival at age 72.
Өмірбаян
Родэл 1898 жылы 16 тамызда Манхэттенде туған, ол Польшадан көшіп келген православиелік еврей бакалеяшының ұлы. 1927 жылы Анна Эндрюске үйленді; ол 2000 жылы 95 жасында қайтыс болды. Олардың үш баласы болды: Роберт Родэйл (1930–1990), Нина Родэйл және Рут Родэйл. Ол сондай-ақ жаттығу құрылғысын ойлап тапты. 1930 жылы Родэйл ағайындар Родэйл өндірісін Ұлы депрессия кезінде шығындарды қысқарту үшін Пенсильванияның Эммаус қаласына көшірді. Сол жылы ол кітаптар мен журналдарды шығаратын Rodale Press баспасын құрды. Альберт Ховардтың идеяларымен танысқаннан кейін шабыттанған Родэйл, органикалық өсірілген тағамдарға баса назар аударатын, салауатты және белсенді өмір салтын насихаттауға қызығушылық танытты және 1940 жылы Родэйл органикалық бау-бақша эксперименталды фермасын құрды. 1942 жылы Rodale Press органикалық егіншілік пен бау-бақшаны насихаттайтын журнал шығара бастады; кейіннен ол «Органикалық бау-бақша» деп қайта аталды. 1945 жылы ол «Pay Dirt» атты американдық органикалық бау-бақша туралы алғашқы кітабын жазды. Родэйл үшін ауыл шаруашылығы мен денсаулық ажырамас байланыста еді. Ол топыраққа компост қажеттігін, пестицидтер мен синтетикалық тыңайтқыштардан аулақ болу қажеттігін және мұндай топырақта өсірілген өсімдіктер адамдарға денсаулығын сақтауға көмектеседі деп ойлады. Родэйлдің ең табысты жобаларының бірі – 1950 жылы құрылған Prevention журналы, ол ауруды емдеуге тырысудың орнына, аурудың алдын алуды насихаттайды. Родэйл бірде: «Егер мен қантқа тәуелді такси жүргізушісінің астына түспесем, 100 жасқа дейін өмір сүремін» деген еді. Родэйл сонымен қатар драматург болды, ол Фишкилдегі Сесилвуд театрын, Нью-Йорк және 62-ші Шығыс Төртінші көшедегі Бродвейден тыс Родэйл театрын Нью-Йорк қаласының Шығыс ауылында басқаратын. Оның пьесалары: «Туанетта» (1961) және «Жүні бар фальцетто» (1964).
Көзқарастар
Кейбір медицина мамандары Родельді шарлатандыққа ұмтылушы деп сипаттаған. Мысалы, Родель қантты "қылмыскерлерді тудырушы" деп айыптады және бронхит пен пневмония сияқты түрлі ауруларды нан жеумен байланыстырды. Ол сондай-ақ, кола ішетін адамдардың бедеу болады деп сенді. Ол қатерлі ісік туралы да күмәнді мәлімдемелер жасады. 1970 жылы жарық көрген "Бақытты адамдар сирек қатерлі ісікке шалдығады" атты кітабында Родель былай деді: "Негрлер ақтарға қарағанда аз қатерлі ісікке шалдығады, себебі негрлер бақытты халық. Шындығында, олардың сегрегация мәселесі бар, бірақ негр халқының табиғаты қандай болса, менің ойымша, негр бәрібір ән айтады және сегрегация ақ адамға сондай мәселе тигізгендей оның рухын басаңдатпайды".
Өлім
1971 жылы 8 маусымда Родэйл Нью-Йоркте "Дик Каветт Шоу" бағдарламасының кешкі түсіріліміне қонақ шақырды. Бұл бөлім сол кешке эфирге шығуы тиіс болған. Сұхбат кезінде Родэйл "өмірімде бұрынғыдан да жақсы сезініп тұрмын!" деді, сондай-ақ "Менің денсаулығым соншалықты жақсы, кеше ұзын баспақыштан құлап түстім де, бар жолымен күлдім" және "Жүз жасқа дейін өмір сүруге бекіндім" сияқты әзілдер айтты. Сұхбаттан кейін Родэйл сахнада қалды және келесі қонақ, New York Post газетінің жазушысы Пит Хамилдің жанындағы диванға отырды. Родэйл кенеттен "қырылдаған" дыбыс шығарып, есінен танып құлап кетті. Бұл бөлім ешқашан көрсетілген жоқ, бірақ Каветт оқиғаны көпшілік алдындағы жиындарда және блогында баяндады.
Мұра
Родэл қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Роберт Родэл 1990 жылы Мәскеуде болған көлік апатында қаза тапқанға дейін баспа фирмасын басқарды. Родэлдің немересі Мария Родэл Rodale, Inc. компаниясының төрағасы және бас директоры болды. Ол органикалық тағам қозғалысына деген қызығушылығын Америкадағы алғашқы сертификатталған органикалық шаруашылықта өскенімен байланыстырады. 2017 жылдың қазан айында Нью-Йорк қаласының ірі медиа компаниясы Hearst 90 жылдық тарихы бар Rodale Inc. компаниясының журналдық және кітап бизнесін белгісіз сомаға сатып алатынын хабарлады.