Кіріспе
1976 жылы Атлантика мұхитында болған 3-ші санаттағы «Белль» дауылы – 1976 жылдың тамызында АҚШ-тың шығыс жағалауында орташа деңгейдегі зардаптарға әкелген күшті тропикалық циклон. Шілде айының соңында Африканың батыс жағалауынан тропикалық толқын пайда болды. Атлант мұхитын бір аптадан астам уақыт бойы кезіп, 6 тамызда Багам аралдарының жанында тропикалық депрессияға айналды. Шамамен бір тәулік бойы қозғалмай тұрғаннан кейін, 7 тамызда тропикалық дауылға күшейді, содан кейін сол күні солтүстік-батыс бағытқа қарай жылдамдық алды. Көздің қалыптасуымен бірге қарқынды күшею байқалды және «Белль» келесі күні желдің күшімен ең жоғары деңгейге жетті. Содан кейін дауыл солтүстікке бұрылып, жылдамдығын арттырды, Солтүстік Каролинаның сыртқы жағалауларын айналып өтті. 10 тамыздың таңында «Белль» Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағына құрлыққа шықты, Лонг-Айленд шығалағын кесіп өтіп, Коннектикут штатының орталық жағалауына күшті тропикалық дауыл ретінде соқты. Одан кейін «Белль» Атлантикалық Канадаға көшуден бұрын Жаңа Англияда экстратропикалық циклонға айналды. Солтүстік Атлантикада жүргенде, жүйе шығысқа бұрылып, 15 тамызда Исландияның оңтүстігінде тарап кетті. АҚШ-тың шығыс жағалауының көп бөлігіне қауіп төндіргендіктен, Джорджиядан Мэнге дейін дауыл туралы ескертулер жарияланды. Осыған байланысты шамамен 500 000 адам жағалау аймақтарынан эвакуацияланды. Жалпы, «Белль» дауылынан күтілген зияннан азырақ зардап шегілді, негізінен Жаңа Англиядағы су тасқынына байланысты болды. Жүздеген мың тұрғын жоғары желдің салдарынан электр қуатынан айырылды. Барлығы 12 адам қаза тапты, олардың көпшілігі дауылмен тікелей байланысты емес оқиғалардың салдарынан болды, ал келтірілген зиян шамамен 100 миллион долларға бағаланды. Кейіннен Нью-Джерси, Нью-Йорк және Вермонт штаттарының бір бөлігі сол кездегі президент Джеральд Фордтың жарлығымен ірі апат аймақтары деп жарияланды. Сонымен қатар, Канаданың Нью-Брансуик провинциясында да қатты жаңбырдан зардап шегілді.
Hurricane Belle was a strong tropical cyclone that caused moderate damage across the East Coast of the United States in August 1976. In late July, a tropical wave emerged off the west coast of Africa. Traversing the Atlantic Ocean for more than a week, the system eventually consolidated into a tropical depression near the Bahamas on August 6. Remaining nearly stationary for a day, the depression strengthened into a tropical storm on August 7 and a hurricane later that day as it acquired a northwest motion. Formation of an eye accompanied quick intensification and Belle reached its peak the following day with winds of The hurricane subsequently turned north and accelerated, skirting the Outer Banks of North Carolina. Early on August 10, Belle made landfall on Long Island, New York, as a minimal hurricane crossing Long Island Sound and hitting the central coast of Connecticut as a strong tropical storm. Thereafter, Belle transitioned into an extratropical cyclone over New England before moving over Atlantic Canada. The system turned east while over the North Atlantic and ultimately dissipated on August 15 to the south of Iceland. Threatening much of the East Coast of the United States, hurricane warnings were issued from Georgia to Maine. An estimated 500,000 people evacuated coastal areas accordingly. Overall, impacts from Belle were less than expected and mainly attributed to flooding across New England. Hundreds of thousands of residents lost power due to high winds. A total of 12 people lost their lives, mostly incidents indirectly related to the hurricane, and damage reached an estimated $100 million. Portions of New Jersey, New York, and Vermont were later declared major disaster areas by then President Gerald Ford. Some damage also took place in New Brunswick, Canada, from heavy rain.
Метеорологиялық тарих
1976 жылдың 28 шілдесінде Африканың батыс жағалауынан тропикалық толқын пайда болды. Жылдың осы кезі мен аймақ үшін ерекше жақсы ұйымдастырылған жүйе, оны күшті терең конвекция сүйемелдеді. 31 шілдеде Атлант мұхиты арқылы батысқа қарай жылдам қозғалғанда жүйеде төменгі деңгейдегі айналым қалыптаса бастады. Тамыз айының басында Кіші Антиль аралдарына жақындағанда конвекция жүйеден бөлініп, аралдардың солтүстігіне жылжыды, ал толқын Кариб теңізіне енді. Жүйенің солтүстік бөлігі 5 тамызда Багама аралдарының солтүстігіне жетіп, ұйымдасуын күшейтті. Сол күні кешке жоғары деңгейдегі анық ағын қалыптасты. 6 тамызда төменгі деңгейдегі орталық пайда болды және Багам аралдарындағы Нассаудан шамамен 290 миль (467 км) шығыс-солтүстік-шығысқа қарай орналасқанда 06:00 UTC-ге қарай тропикалық депрессияға айналды. Келесі 24 сағат ішінде жүйе көшпенді болып, сағат тіліне қарсы бағытта кішкентай айналым жасады. 7 тамыздың таңында депрессия жел күшіне жетіп, тропикалық дауылға айналды. Сәйкесінше, оған "Белл" деген ат берілді. 7 тамызда солтүстік-батыс бағытта баяу жылдамдықпен қозғалған "Белл" тұрақты түрде күшейді. Дауылды зерттеген барлау ұшағы 18:00 UTC шамасында жүйенің қысымы 985 мбарға (hPa) дейін төмендегенін анықтады, осымен ол дауыл күшіне жетті. Бұл кезде анық көзге көрінетін орталық та пайда болды. 9 тамыздың кешінде дауыл Солтүстік Каролина штатының Хаттерас аралынан 60 миль (97 км) қашықтықта өтті. Солтүстік-шығыс штаттарына қауіп төндіретін көптеген дауылдардан өзгеше, "Белл" құрлыққа жақындағанда айтарлықтай жылдамдыққа ие болған жоқ. Осыған байланысты, аймақтағы судың салқындауы салдарынан ол тез әлсіреді. 10 тамызда сағат 05:00 шамасында "Белл" Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аралындағы Джонс-Бич жағажайына минималды дауыл күйінде келді.
Дайындықтар
"Белл" дауылының Шығыс жағалаудың көптеген штаттарына жақын орналасуына байланысты, Джорджиядан Мэнге дейінгі жағалау бойында дауыл туралы ескертулер мен хабарламалар жарияланды. Осыған орай, көптеген штаттарда эвакуация жүргізілді, барлығы шамамен 500 000 адам эвакуацияланды. "Аутер-Банкс" аралдарында демалып жүрген шамамен 40 000 адам эвакуацияланды, бірақ шамамен 2 500 тұрғын дауылды өз үйлерінде күтіп өтуге шешім қабылдады. Китти-Хок және Нагс-Хедте ерікті өрт сөндірушілер үй-үйді аралап, тұрғындарды эвакуациялауға шақырып өтті. Мектептер мен қонақүйлер туристерге уақытша баспана ретінде пайдаланылды. Дауыл барысында "Аутер-Банкс" аймағындағы ұлттық саябақтар жабылды. "Морской пехота" лагері Лежундегі ұшақтар ішкі аймаққа көшірілді, ал тікұшақтар ангарларға қойылды, бірақ кейбір тікұшақтар төтенше жағдайларда құтқару жұмыстары үшін қолдануға дайын болды. Шамамен 6 200 тұрғын "Қызыл Крест" ұйымының эвакуациялық орталықтарына көшірілді. Эвакуацияның көп бөлігі Нью-Джерси штатында болды, онда 250 000 тұрғын мен турист эвакуацияланды. Ұлттық дауылдар орталығының хабарламаларында су тасқынының қаупі де ескерілді. "Қызыл Крест" ұйымы хабарлағандай, Массачусетс штатының Кейп-Код аймағынан шамамен 2 300 адам эвакуацияланды, ал мыңдаған туристер аймақтан кетіп қалды. Штаттар бойынша ең көп эвакуацияланғандардың саны: Массачусетс, Мэриленд, Мэн, Нью-Йорк, Нью-Джерси, Коннектикут және Вирджиния штаттарында тіркелді. Дауылдың күші салыстырмалы түрде нашар болғанымен, Нью-Джерси штатында "Белл" дауылынан ең күшті жел соқты, "Шип-Боттом" қаласындағы желдің максималды жылдамдығы шамамен болды. Осыған ұқсас желдің жылдамдығы Нью-Йорк штатының Джонс-Бич қаласында да тіркелді, мұнда "Белл" дауылы құрлыққа шықты. Дауылдық желдің күші Коннектикут, Нью-Йорк және Солтүстік Каролина штаттарының кейбір аймақтарына да әсер етті. Нью-Йорк қаласына жақын орналасқан ЛаГуардия әуежайында желдің жылдамдығы шамамен 77 миль/сағатқа жетті, ал Бриджпорт қаласында (Коннектикут штаты) желдің жылдамдығы 77 миль/сағатты құрады. Солтүстік Каролинадан Род-Айлендке дейінгі аймақтағы су деңгейі қалыпты деңгейден жоғары болды. Нью-Джерси штатының Атлантик-Сити қаласында су деңгейі орташа төмен су деңгейінен 3 метрден жоғары көтерілді, ал Манхэттеннің оңтүстік бөлігіндегі Батери-Паркте су деңгейі 2 метрден жоғары көтерілді. Солтүстік Каролина мен Вирджиния штаттарының шекарасында жаңбырдан тайғақ болған тас жолда болған жол апатынан бес адам қаза тапты. 21 тамызда президент Джеральд Форд Атлантик, Кейп-Мэй, Монмут және Оушен округтерін ірі апат аймақтары деп жариялады, бұл оларға федералдық қаржыландыру алуға мүмкіндік берді. Күшті жел Лонг-Айленд аймағында (Нью-Йорк штаты) ағаштар мен электр желілерін құлатып, шамамен 170 000 тұрғынды электр қуатысыз қалдырды. Электр қуатын қалпына келтіруге көмектесу үшін Пенсильвания штатынан электрмен жұмыс жасайтын мамандар шақырылды. Аралдағы зиян 8 миллион долларға бағаланды, оның 3 миллионы Роккауэй-Бич аймағындағы эрозиядан туындады. Гудзон аңғарының төменгі бөлігіндегі шамамен 36 000 тұрғын электр қуатынан айырылды. Кейін президент Форд Нассау, Саффолк және Ренсселер округтерін де ірі апат аймақтары деп жариялады. Коннектикут штатында да осындай жағдай орын алды, онда шамамен 247 000 адам электр қуатынан айырылды. Денбери және оның айналасындағы су тасқыны пәтерлер үйі мен мотельдің эвакуациясын қажет етті. Баркхамстед қаласында жолдың тайғақ болуына байланысты бір адам қаза тапты. Зиян 7,1 миллион долларға жетті, оның көп бөлігі Фэрфилд және Нью-Хейвен округтерінде тіркелді. Электр компаниялары қалпына келтіру процесін жеделдету үшін қосымша персонал шақыртты, бірақ дауылдан кейін көптеген тұрғындар бірнеше күн бойы электр қуатысыз қалды. 14 тамызда Вернон қаласында ерлі-зайыптылар мен олардың екі иті генератордан шыққан көмірқышқыл газынан уланып қайтыс болды. Дауыл алдындағы қатты жаңбырлардың салдарынан Жаңа Англияда шағын өзендер тасып, штаттың оңтүстік аймақтары ең көп зардап шекті. 100 тас жолының бір бөлігі сумен шайылып кетті. Су тасқынының ауқымы 10-25 жылға бір рет болатын оқиға деп бағаланды. Дауылдан кейін штат бойынша ауыз су ішуге тыйым салынды және оны қайнату туралы бұйрық берілді. Бұл шектеу 23 тамызда алынып тасталды. Род-Айленд штатындағы электр желілерінде тұз жиналуына байланысты Аквиднек аралының 8 000 тұрғыны электр қуатынан айырылды. Мэн штатының Арустук округіне жататын Сент-Джон өзенінің бойында су тасқыны егістіктерге және ғимараттарға 2,5 миллион долларлық зиян келтірді.