Кіріспе

2000 жылы Атлантика мұхитында болған 3-санатты дауыл «Альберто» Атлантика мұхитында тіркелген ең алысқа сапар шеккен тропикалық циклон болды. 2000 жылғы Атлантика дауыл маусымының үшінші тропикалық циклон, алғашқы аталған дауыл және алғашқы дауыл «Альберто» 3 тамызда Африканың батыс жағалауынан пайда болған тропикалық толқыннан қалыптасты. Бастапқыда тропикалық депрессия болған ол, 4 тамыздың басында тропикалық дауылға күшейді. 6 тамызда қысқа ғана уақытқа батысқа бұрылғанда «Альберто» дауыл статусына ие болды. Циклон батыстан солтүстік-батысқа қарай жылжуын жалғастырды және келесі күнінің таңында желдің күші шамамен 4 градусқа жеткенде алғашқы шыңына жетті. Содан кейін «Альберто» солтүстік-батысқа қайта бұрылып, желдің күшеюіне тап болды. Осының салдарынан 9 тамызда «Альберто» қайтадан тропикалық дауылға дейін әлсіреді. Алайда, жел жағдайы жақсарғандықтан жүйе тез күшейді және 10 тамыздың таңында «Альберто» қайтадан дауылға айналды. Дауыл 11 және 12 тамыз аралығында біртіндеп солтүстікке және солтүстік-шығысқа қарай бұрылды; осы кезеңде «Альберто» желдің күшімен ең жоғары қарқынына жетті. Жоғары атмосферадағы батыс желдің күшеюі «Альбертоның» шығысқа қарай солтүстік-шығысқа жылжу кезінде әлсіреуіне себеп болды, циклон конвекциясының көп бөлігін жоғалтты. 14 тамызда «Альберто» тропикалық дауылға дейін төмендетілді. «Альбертоны» батысқа қарай бағыттаған тропикалық толқын дауылдан озып кетті, ал солтүстік және батысқа қарай күшті жоталар пайда болды. Осының нәтижесінде «Альберто» 15 тамызда оңтүстікке, 16 тамызда оңтүстік-батысқа, ал 17 тамызда батысқа бұрылды. Солтүстік-батысқа, содан кейін солтүстікке бұрылғанда «Альберто» қайтадан күшейе бастады және 18 тамызда үшінші рет дауылға айналды. «Альберто» 20 тамызда 2-санатты дауыл ретінде үшінші шыңына жетті. 1-санатты дауылға дейін әлсірегеннен кейін «Альберто» шамамен 5 градус ендік және 8 градус бойлық аралығында ерекше үлкен циклоникалық айналым жасады. Циклон 23 тамызда, экстратропикалық өзгеріске ұшырамас бұрын тропикалық дауылға дейін төмендетілді. Тропикалық толқын құрлыққа әсер етпегенімен, Сенегалда жеңіл жаңбыр жауды. Қалған экстратропикалық циклон Исландия мен Ян-Майенде тропикалық дауылдың күшімен желдерді тудырған болуы мүмкін.

Метеорологиялық тарих

28 шілдеде Африканың Эфиопия таулы аймағында мезомасштабты конвекциялық кешен, яғни үлкен дөңгелек аймақтағы дауылдар пайда болды. Бұл кешен континент арқылы оңтүстік-батысқа қарай жылжыды, 2 тамызда тропикалық толқынмен бірігіп, күшейіп, әлсіреп, соңында 2 тамызда тропикалық толқын бойымен жалғасты. Келесі күні толқын Гвинеядан Атлант мұхитына шықты. Ашық Атлант мұхитының үстінен өткен соң, толқын тез дамып, сол күні үшінші тропикалық депрессияға айналды. Депрессия батыс-солтүстікке қарай жылжып, 4 тамызда Альберто тропикалық дауылға айналды. Альберто күшейе берді, бірақ 5 тамыздың соңында салқын суларға түсіп, қысқа уақытқа әлсіреп қалды. Дегенмен, 6 тамыздың таңында дауыл қайта күшейіп, оның көзі байқала бастағанда, оған "дауыл" статусы берілді. Бұл жаңа статусқа батысқа қарай шағын бұрылыс ілесіп келді. Бірақ Альберто сол күні батыс-солтүстікке қарай жылжуын жалғастырып, 7 тамыздағы ең жоғары қарқынына жетті. Күшті дауыл 12 тамызда 3-санаттағы ірі дауылға айналып, екінші және ең жоғары қарқынына жетті. Оның көзі 97 км (60 миль) енді болды. Альбертоның қозғалысына әсер еткен батыстық жота дауылды озып кетті, ал солтүстік және батыс жақтан күшті қысымдық белдеу пайда болды, нәтижесінде дауыл 15 тамызда кенеттен оңтүстікке бұрылып, ашық Атлант мұхитында үлкен айналым жасады. 16 тамызда оңтүстік-батысқа, ал 17 тамызда батысқа қарай бұрылды. Альберто 22 тамызда әлсіре бастады, өйткені ол жоғары ендіктерге жылдамдады. 23 тамыздың таңында тропикалық дауылға дейін төмендеді. Бастапқыда 22 тамызда экстратропикалық дауылға айналатыны болжанған, бірақ суық бұлттардың шағын күшеюі Альбертоға тропикалық күйін ұзартуға мүмкіндік берді, ол 23 тамызға дейін сақталды, содан кейін 53°N ендігіне жетті. Әлсіреген дауыл 23 тамыздың соңында экстратропикалық дауылға айналып, солтүстік-шығысқа қарай жылдамдап, 24 тамызда Исландияның жанынан өтті. 25 тамызда орталық шығыс-солтүстікке бұрылғанда, дауылдық желдер мүлдем тоқтады. Альберто сол күні Жан-Майен аралынан шығысқа қарай 137 км жерде тарап кетті. Сондай-ақ, 12-14 тамыз аралығында Азор аралдарының тұрғындарына Альберто даулының дамуын қадағалауға кеңес беру үшін хабарламалар таратылды. Бірақ Альбертоның жылдамдығы төмендеп, оңтүстікке, Азор аралдарынан алысқа бұрылуымен бұл кеңестер тоқтатылды. Дауылдың қайта бағытталуынан кейін бірнеше күннен соң АҚШ-тың шығыс жағалауында толқындар байқалды. Соңғы рет мұндай оқиға 1980 жылы "Франсис" дауылында болған.