Кіріспе

2003 жылы Атлантика мұхитындағы 2-санатты «Хуан» дауылы 2003 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымының оныншы аталған дауылы және алтыншы ураганы болды. «Хуан» Атлантикалық Канаданың бір бөлігіне ауқымды зиян келтірді. 24 қыркүйекте Бермуданың оңтүстік-шығысында, субтропикалық Атлантика мұхиты арқылы жылжыған тропикалық толқыннан пайда болды. Ол солтүстікке қарай жылжып, Гольфстрімнің жылы суларында күшейді, 27 қыркүйекте Саффер-Симпсон ураган шкаласы бойынша 2-санатқа жетті. Сол күні дауылдың күші ең жоғары деңгейге жетті, бірақ 29 қыркүйекте Галифакс аймақтық муниципалитетіндегі Шад-Бей мен Проспект арасында құрлыққа түсуден бұрын, Жаңа Шотландия жағалауына жақындағанда судың салқындауынан күші азайды. 20 қыркүйекте жүйедегі конвекция үлкен жоғары деңгейдегі төмен қысымдық аймақпен өзара әрекеттесу кезінде күрт артты, бірақ қолайсыз жағдайлар оның ұйымдаспауына себеп болды. Жүйе тұтастай алғанда, жоғары деңгейдегі төмен қысымдық аймақтың айналасында солтүстік-батысқа жылжыды және орта деңгейде айналым пайда болды. Ол фронталды аймақпен өзара әрекеттесті, содан кейін жүйеде төмен деңгейде айналым пайда болды, бірақ оның фронталды аймаққа жақындығы оны тропикалық депрессия деп жіктеуге мүмкіндік бермеді. 24 қыркүйекте орталыққа жақын терең конвекция күшейді, жүйеде жолақтық белгілер мен айқын шығу пайда болды. Ұйымдасудың артуына байланысты Ұлттық дауыл орталығы (NHC) сол күні оны Бермудадан оңтүстік-шығысқа қарай 555 шақырым жерде орналасқан 15-ші тропикалық депрессия деп жіктеді. Ұлттық дауыл орталығы дауыл туралы ескертуді дауыл маусымынан кейін талдау бойынша анықталған дауылдың пайда болуынан кейін 27 сағаттан кейін ғана бастады. Алайда, депрессия тұрақты түрде ұйымдасып, 25 қыркүйектің басында «Хуан» тропикалық дауылға айналды. 26 қыркүйекте дауылдың көзі пайда болды және айналымның айналасында өте терең конвекция күшейді. Бұлттың құрылымы консолидациялана берді және «Хуан» 26 қыркүйекте Бермудадан оңтүстік-шығысқа қарай 266 шақырым жерде орналасқан кезде ураган мәртебесіне ие болды. «Хуан» 24 сағаттан астам уақыт бойы ең жоғары қарқынында қалды. Ұзақ уақыт бойы солтүстік-батысқа жылжығаннан кейін, ол бұрылып, солтүстікке қарай жылдамдады. Ол Канаданың теңіз жағалауында жылдам қозғалғанда тез әлсіреді және Жаңа Шотландия түбегінен ураган ретінде өтті. 29 қыркүйектің басында «Хуан» тропикалық дауылға дейін әлсіреді. Дауыл солтүстікке қарай Нортумберленд бұғазы арқылы жылжып, Борден Карлтон қаласының жанында құрлыққа түсті және бір сағаттан кем уақыт ішінде Принс-Эдуард аралын кесіп өтті. 27 қыркүйекте «Хуан» жақындаған кезде Атлантикалық Канададағы жергілікті БАҚ-тағы ескертулер сәйкесінше өзгертілді. Күтілетін құрлыққа түсу аймағындағы халық пен шұғыл жағдайларда жұмыс істейтін қызметкерлерге күшті желдің, су тасқынының және электр қуатының үзілуіне әкелуі мүмкін қауіпті ескеріп, дауылға дайындық жасау туралы хабарланды. 28 қыркүйекте таңертеңгілікте хабарлар «Хуанның» тропикалық дауыл немесе 1-санаттағы дауыл ретінде құрлыққа түсетінін көрсетті. Ауа райының хабарлары дауылдың құрлыққа түсуден бұрын әлсіреуіне барлық мүмкіндік бар екенін көрсетті. Сағат 18:00-ге дейін (21:00 UTC) қосымша ескертулер шығарылды, өйткені «Хуанның» 1-санаттағы күшті немесе 2-санаттағы әлсіз дауыл ретінде құрлыққа түсуі күтілуде. Зардап шеккен аудандардағы көптеген кәсіпорындар жексенбіде жабық болды, сондықтан соңғы сәтте дайындық жасау мүмкін болмады. Ірі масштабта эвакуация жүргізілмегенімен, 28 қыркүйек күні кешке төмен жатқан аудандар үшін жергілікті эвакуация жарияланды. Барлығы бірнеше жүз адам осы эвакуациядан зардап шекті. Дауыл соққанға дейін электрмен жабдықтаушы компаниялардың қызметкерлері электр қуатының кең ауқымда үзілуіне дайындық жасап, күтіп отырды.

Жаңа Шотландия

Хуан дауылдың құрлыққа тиген кездегі ең жоғары тұрақты жел жылдамдығы Жаңа Шотландияда өлшенді. Галифакс портының кіреберісінде орналасқан толқынды өлшеуіштер 65 футтан (20 метрден) астам толқындарды тіркегеннен кейін бекініштерінен жұлынып түсті. Порттың халқы көп шоғырланған жағалауларында, әсіресе Бедфорд бассейнінде айтарлықтай эрозия болды, онда тұрғын үйлер мен теміржол жолдары толқындардың күшін басынан кешірді. Портта бұрқасынды дауылдар тіркелді; бұл Галифакс портында бұрын тіркелген ең жоғары дауылдық толқын болды. Дауылдың оңтүстік жағындағы құрғақ ауа мен жылдам қозғалысының салдарынан жаңбыр аз жауды. Хуаннан артық жаңбыр жауғаны туралы ешқандай хабарлама түскен жоқ. Аймақта, әсіресе Галифакс аймақтық муниципалитеті мен оның айналасында құрылымдық және өсімдіктерге кең ауқымда зақым келтірді. Көптеген көшелерді жауып тастаған және электр сымдарын үзіп түсірген ағаштардың зардап шегуі туралы хабарлар келді. Көптеген үйлер мен кәсіпорындар мүліктеріне, әсіресе құрылыстардың шатырларына зақым келді, ал кейбір нашар құрылыстар қирады. Галифакс қаласының орталығында Галифакс портынан босқандаған тастар, қоқыс контейнерлерінің мөлшеріндегі эрозияға қарсы қорғалатын тастар жаяу жолдарға, тұрақтарға және кемежайларға лақтырылды. Виктория бас ауруханасы шатыры мен судан зақым алды және көптеген биік пәтер үйлері мен басқа да көп отбасылы тұрғын үйлер сияқты дауыл кезінде эвакуацияланды. Сондай-ақ, жарнама тақталары мен белгілер қирады, ал ондаған көліктер ағаштар мен басқа да қалдықтардың астында қалды. Хуан Халифакс Стенфилд халықаралық әуежайында желдің жылдамдығы бойынша рекорд орнатты; дауылдың ең жоғарғы нүктесінде желдің жылдамдығы сағатына 143 км-ге жетті, бұл рекорд бүгінгі күнге дейін сақталған. Тағы бір жоғары жел жылдамдығы МакНабс аралындағы автостанцияда тіркелді, онда 2 минут бойы 151 км/сағ жылдамдықпен жел соқты, оның күрделілігі 176 км/сағ. Дауылдың күшті желдері шығысқа қарай Бивер аралына дейін созылып, онда желдің жылдамдығы сағатына 132 км-ге жетті. Дауыл Шэннон төбесіндегі, Чебукто басындағы және Самбро аралындағы анемометрлерді жоюға жеткілікті болды, тіпті Самбро аралындағы құрал бірнеше жыл бұрын 193 км/сағ дауылдан аман қалған болса да. Дауыл Галифакс портындағы кеме қатынасына қатты зақым келтірді. Ларинда есімді демалыс шхунасы Атлантика теңіз мұражайының жанындағы кемежайда батып кетті, ал порттық туристік кеш Мар Шығыс өткелінде, Галифакс портының қарама-қарсы жағында жағаға шығарылды. Портты аралаушы тағы бір кеме - "Сильва" шкунасы - бекініштерінен жұлынып, Галифакс жағалауындағы Кабель кемежайына үлкен зақым келтірді. Сонымен қатар, ондаған кіші жахталар жағаға құлап, Бедфорд бассейні мен Солтүстік-Батыс бұрыштарындағы яхт-клубтарға үлкен залал келтірді. Контейнерлер екі контейнерлік кемеден Оңтүстік Контейнерлік Терминалға ұшып түсті. Галифакс және Дартмут жағалауындағы кемежайлар көп мөлшерде зақымдалды және бірнеше теміржол вагондары Дартмут теміржол ауласындағы портқа ағып түсті; екі рельсті негізгі желіге арналған жолдардың бірі Миллвью маңындағы Бедфорд бассейні бойымен бірнеше жерде ағып кетті. Сонымен қатар, дауылдың салдарынан Галифакс портының маңында жағалаудағы су тасқыны туралы хабарланды. Жалпы алғанда, зақымдалған ағаштардың саны миллиондаған деп бағаланды. Төрт адамның өлімі электр жарығы сөнген кезде шамдар тұтандырған өрттен болды, ал төртіншісі дауылдан кейін көмек көрсету жұмысында болды. Тар жолдың әсерінен зақымдар өте аз болды; Нью-Брансуик пен Принс-Эдвард аралының батысында зақым аз болды. 29 қыркүйекте өткен ПЭИ жалпы сайлауында да дауыс беру үзілді, бірақ сайлаушылардың 80% -дан астамы сайлау учаскелеріне жетті. Сент-Лоуренс шығанағында, Квебектің Антикости аралынан екі адам қаза тапқан. Олар Антикости аралының маңында жұмыс істейтін Нью-Брансуиктен келген балықшылар еді. Көптеген коммуналдық қызметкерлер, әсіресе Nova Scotia Power компаниясының қызметкерлері және өзара көмек туралы келісім бойынша жауап берген Maritime Electric және NB Power компаниясының ондаған экипаждары үш аптаға жуық уақыт бойы қарқынды жұмыс істеді. Жаңа Шотландия үкіметі дауылдан кейін 10 миллион доллар (2003 CAD) көмек ақшасын беруге уәде берді, ал дауылдан кейін жеке адамдар да тез арада көмек көрсетті. Принс-Эдвард аралы да дауылдан кейін $200,000 (2003 CAD) ұсынды, ал федералды үкімет өздерінің пакеті туралы жариялады. Сол кездегі Торонто қаласының мэрі Мел Ластман Принс-Эдвард аралында зақымдалған ағаштардың орнын толтыру үшін $50,000 (2003 CAD) қосқан. Хуан дауылы Атлантика Канадасының барлық тұрғындарын, үкіметтерін, коммуналдық қызметтерді және төтенше жағдайларды басқару агенттіктерін дауылдар сияқты қиын оқиғаларға дайындалуды жақсартуға шақырды, әсіресе климатологиялық деректердің маңызды мұхит дауылдары мен экстратропикалық циклонның жиілігінің артуына нұсқауы. Хуаннан басқа, 2003 жылғы Атлантика дауыл маусымында үш дауыл – Фабиан, Изабель және Кейт – Канадада құрлықта немесе жағалауда маңызды әсер етті. 2003 жылдан бері дайындық және жоспарлау жұмыстары жүргізіліп келеді және 2005 жылдың басында Жаңа Шотландияның жанынан өтетін болжамдаған Офелия дауылы кезінде алғаш рет сынақтан өтті. Хуан дауылы Канаданың метеорологиялық қызметінің Канада дауыл орталығына бірнеше өзгерістер енгізді, ол Дартмут, Жаңа Шотландиядағы кеңсе ғимаратындағы осал және ашық жерден қауіпсіз орналасқан жерге көшірілді, ол дауыл зардаптарына төтеп бере алады. Дауыл орталығының дауыл туралы ескерту жүйесі де жақсартылды; дәстүрлі түрде, Дауыл орталығы стандартты дауыл немесе тропикалық дауыл туралы ескертулерді шығармайтын, тек жоғары жел және ауыр жаңбыр туралы ескертулерді шығаратын, олар көбінесе жергілікті тұрғындар тарапынан назарға алынбаған. 2004 жылғы Атлантика дауыл маусымынан бастап, Дауыл орталығы Канадаға әсер етуі мүмкін дауылдар үшін стандартты дауыл туралы ескертулерді пайдалана бастады. Хуан дауылы бірнеше айдан кейін, 2004 жылдың ақпанында Жаңа Шотландия мен Принс-Эдвард аралында болған қатты қар буылына өз атын берді, ол көптеген қардың салдарынан парализге ұшырағандықтан Ақ Хуан деп аталды.

Зейнеткерлік

Қанаданың қоршаған орта мекемесінің өтінішімен Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым 2004 жылдың көктемінде Хуан деген атты қолданудан алып тастады, және ол енді ешқашан Солтүстік Атлантика тропикалық дауылы үшін пайдаланбалады. Оның орнына 2009 жылғы маусымда Хоакин атты қолданылды.