Кіріспе
Австралиялық крикетші (1867–1938)
Хью Трамбл (19 мамыр 1867 – 14 тамыз 1938) Оның ағасы Билли де Австралия құрамасы үшін тестілік крикет ойнады, ал кіші інісі Томас 1918–1927 жылдары Қорғаныс министрлігінің хатшысы қызметін атқарды, содан кейін Лондондағы Австралияның жоғары комиссарының ресми хатшысы болды. Ұлдарының крикетке деген ерте махаббатын қолдап, Уильям Трамбл – Оңтүстік Мельбурн крикет клубында лег-брейкпен доп тастаған белсенді крикетші – отбасылық үйінің ауласына крикет алаңын жасады. Ол жақсы ұзындықта қауырсынды қойып, ұлдарына доп тастағанда оған бағытталғандай болуға кеңес берді. Дәлдігімен танылған Хью кейін: «Әрине, мен қауырсынды үнемі соға алмадым, бірақ жақын уақытта оған өте жақын болатын деңгейге жеттім» деді.
Трамбл 1887–88 жылғы крикет маусымында Мельбурн крикет клубына ауысты және бірден көзге түсті. Ол сол маусымда 36 қақпа алды, бір қақпаға орташа есеппен 6,77 ұпай жинады; бұл клубтағы ең үздік көрсеткіш, ол командаласы және Австралияның тестілік доп тастаушысы Фред Споффорттан басым түсті. Виктория құрамасының австралиялық қарсыластармен алғашқы матчы Мельбурн крикет алаңында Жаңа Оңтүстік Уэльс командасына қарсы өтті. Споффортпен бірге доп тастағанда, бірінші иннингте Трамбл 52 ұпайға жеті қақпа алды.
Ертедегі күрес
1889-90 жылдардағы Австралия маусымының басында Трампл тұрақты түрде қақпаны алуға қиналатын кезеңді бастан өткізді. 1890 жылы Англияға саяхаттайтын Австралия құрамасының іріктелуі осы кезде болғандықтан, Трампл бұл нашар формадан алаңдады. Ойын кезінде оның уайымын байқаған досы түскі үзілісте оған көңіл көтеру үшін сыра ұсынды. Бұрын ішкілік ішпеген Трампл алғашқы дәмін татып, ойын алаңына қайта кірмес бұрын тағы бір ішуге бұйрық берді. Өзін жеңіл сезініп, бірақ қадамдарының сенімділігіне күмәнданатын Трампл, Австралия құрамасына іріктелуін қамтамасыз ету үшін бірнеше қақпаны алды. Трампл маусымды 27 қақпанымен, орташа есеппен қақпанына 14.20 ұпайдан аяқтады. 1890 жылы Англияға саяхаттаған Австралия құрамасы салыстырмалы түрде тәжірибесіз болды. Команда Джордж Гиффеннің жан-жақты қабілетін жіберіп алды, ол саяхаттың спорттық немесе қаржылық табысқа жете алмайды деп ойлап, құрамға қосылудан бас тартты. Австралиялықтар саяхат барысында 13 матчты жеңіп, 16 матчта жеңіліп, 9 матчты тең түсірді. Бірінші иннингте он бірінші нөмірде ойнаған ол 1 ұпай алды, ал екінші иннингте ондық нөмірде ойнаған ол 5 ұпай жинады. Бұл жетіспеушілікке қарамастан, ол Овалдағы екінші тест матчына командадағы орнын сақтап қалды, онда ол бірде-бір қақпаны ала алмады. Ол Олд Траффордтағы үшінші тест матчына іріктелді, бірақ үздіксіз жаңбыр ойынның бірде-бір доп соғылмастан тоқтатылуына әкелді. Трампл саяхат кезінде 28 бірінші сыныпты матчта ойнады, орташа есеппен 8.47 ұпайдан 288 ұпай жинады және орташа есеппен 21.75 ұпайдан 52 қақпаны алды. Wisden Cricketers' Almanack жазды: "Австралиядан келген хабарлар бізді Трамблден көп күтуге мүмкіндік берді", бірақ оның "түздігі мен тұрақты ұзындығы "шайтанның" және әртүрліліктің айқын жетіспеуін өтеуге жеткіліксіз болды". Трампл 1891-92 жылдары лорд Шеффилдтің Англия құрамасымен ойнау үшін Австралия құрамасына іріктелмеді. Ол 1893 жылы Англияға саяхатқа шыққан құрамға іріктелгенге дейін Австралия құрамасына қайта оралмады. Тест матчтарынан бұрын ол "Плейерске" қарсы 14/116 (116 допқа 14 қақпаны) алды, содан кейін Грейвсендтегі "Кентке" қарсы 12/84 алды. Ол 1893 жылы барлық үш тест матчында ойнады, орташа есеппен 39.00 ұпайдан 6 қақпаны алды. Трампл тест матчтарында ең жоғары 35 ұпаймен 58 ұпай жинады, бірақ басқа матчтарда 774 ұпай жинады, оның ішінде турдың барлық бірінші сыныпты матчтарында бір жүздік соқты. Wisden атап өтті: "Хью Трамбл үш жыл бұрынғы формасына қарағанда айқын жақсаруды көрсетті, ол барлық тур бойында үнемі жақсы боулинг ойнады" және "Хью Трамблдің соққы берудегі жақсаруы туралы хабарлар толық расталды, оның көптеген матчтардағы соққылары өте жақсы болды".
Белгілі крикетші
Трумбл 1896 жылы Англияға саяхатқа шыққан Австралия құрамасына іріктелді, 1895–96 жылғы ішкі маусымдағы нашар өнер көрсетуіне қарамастан, саяхатқа қатысатын командадағы оның орны сарапшылар тарапынан күмәндалған болатын. Крикеттің жетекші журналисі Том Хоран, өзі жеке Трумблды ұнатса да, сол маусымда Англияға саяхатқа баратын командаға оны қоса алмаса керек деді. Алайда, осы саяхат кезінде Трумбл Австралия құрамындағы тұрақты ойыншы ретінде бекітілді. "Wisden" журналы оны "Жылдың үздік крикетшілерінің" қатарына қосып, "Трумбл былтырғы маусымда үшінші рет келгенде ғана ағылшыздарға Австралияның ең үздік боулингшілерінің қатарында орын алуға лайық екенін дәлелдеді" деді. Ол Австралияның ең үздік боулингшісі ретінде танылды, ол "ағылшыз ойыншыларын үрейлендіретін" сезім тудырды. Екінші тест матчы Олд Траффордта өткізілді және бұл матчта бәсеке күшті болды. К. С. Ранжитсинхидің "тамаша" 154 ұпайы мен Том Ричардсонның "керемет формадағы" боулингіне қарамастан, австралиялықтар 3 қақпаға жеңіске жетті. Австралиялықтар екінші иннингсте жеңіске жету үшін 125 ұпай жинауға тиіс болды, және олардың бұл көрсеткішті оңай жететіні күтілді. Алайда, Ричардсонның шеберлігімен атқарылған боулингі Трумбл мен Келлидің қолдарында тек 3 қақпа қалғанда, ал жеңіске жету үшін тағы 25 ұпай қажет болды. Жақсы боулингке қарсы және шиеленіскен жағдайда, екеуі Австралияны жеңіске жеткізді, соңғы ұпайларға бір сағат бойы еңбек етті, көбінесе жеке ұпайлармен. Сериядағы есеп тең болғандықтан, үшінші және соңғы тест матчы Лондонның "Овал" стадионында өтті. Жаңбырдан зақымданған алаңда, ағылшыздар бірінші болып соққыға түсті және 145 ұпайға тоқтатылды. Трумбл 59 ұпайға 6 қақпа алды, соның ішінде 9 оверде 10 ұпайға 5 қақпа алды. Англия қарсы шабуыл жасап, австралиялықтарды 119 ұпайға дейін жеткізді. Австралиялықтар Англияны 84 ұпайға шектеді, Трумбл 30 ұпайға 6 қақпа алды, нәтижесінде Австралияның екінші иннингсте жеңіске жету үшін 111 ұпай жинауы қажет болды. Трумбл 1897–98 жылдардағы серияның барлық тест матчтарында ойнады, оларды тағы да Стоддарт басқарды. Англия Сиднейдегі бірінші тестте 9 қақпаға жеңіске жетті, Трумблдың 70 ұпайы Австралияның бірінші иннингсіндегі ең жоғары көрсеткіш болды. Гарри Тротттың басшылығымен Австралия екінші тестте жеңіске жетіп, бір иннингспен 55 ұпайға жеңді. Трумбл матчта 8 қақпа алды және Монти Ноблмен серіктесіп, екінші иннингсте ағылшыздарды 150 ұпайға дейін жеткізді. Австралия Аделаидадағы үшінші тестте бір иннингспен 13 ұпайға жеңіске жетті; Трумбл Австралия иннингсінде 37 ұпай жинады және матчта 1 қақпа алды. Төртінші тестте Трумбл Клем Хиллмен бірге жетінші қақпаға 165 ұпайлық серіктестік құрды, бұл "Wisden" журналы бойынша иннингстегі шешуші момент болды. Австралия матчты 8 қақпаға жеңді. Австралия бесінші тестті және серияны төрт тестке бір тест есебімен жеңді. Жалпы серияда Трумбл 19 қақпа алды, орташа есебі 28.15 ұпай, ал 170 ұпай жинады, орташа есебі 36.20. 1899 жылғы Австралия сапарында Трумбл 1,183 ұпай жинады және 142 қақпа алды; ол Джордж Гиффеннен кейін Англия маусымында 1,000 ұпай жинап, 100 қақпа алған екінші австралиялық болды. "Wisden" журналы Трумблдың сол маусымдағы соққысы туралы: "[Трумбл] егер ол боулингші болмаса, керемет соққышы болатынын көрсету үшін үнемі жақсы ойнады" деді. Құрғақ алаңдар оның боулинг орташа көрсеткішін 1896 жылғы сапармен салыстырғанда сәл төмендетті, бірақ "Wisden" оның "1896 жылғыдан кем емес жақсы боулинг ойнағанын" және "оны соғу ешқашан оңай болған жоқ, ал алаң оған ең аз мүмкіндік бергенде ол өте қауіпті болды" деп мәлімдеді.
Хэт-триктер мен капитандық
34 жасында Трумбл 1901–02 жылдары Англияға қарсы Австралия құрамасының капитаны болып тағайындалды, өйткені Джо Дарлинг алғашқы үш тесттен кейін Тасманиядағы шаруашылығын басқару үшін кетті. Австралия қалған екі тестті жеңіп, серияны 4:1 есебімен ұтты. Ол Артур Джонсты, Джон Ганнды және Сидней Барнсты қатарынан шығарып, 229 ұпаймен Австралияның жеңісін қамтамасыз етті. Аделаидадағы үшінші тестте Трумбл Англияның екінші иннингсінде 74 ұпайға 6 қақпа алды және 62 ұпай жинап, австралиялықтарға матчты 4 қақпамен жеңуге көмектесті. Бұл жетістіктен кейін, жаңа капитаны ретінде Трумбл Виктор Трампермен бірге баттингті ашуға көтерілді. Ол тек 6 ұпай жинап, екінші иннингте Реджи Даффқа баттингті бастауды тапсырды. Австралия 7 қақпамен жеңіске жетті, Трумблдің екінші рет баттингке түсуі қажет болмады. Мельбурнда өткен бесінші тестте Трумбл 62 ұпайға 5 қақпа алып, Англияның бірінші иннингсінен кейін 45 ұпайға шектеу қоюға көмектесті. Екінші иннингсте Трумбл тағы 3 қақпа алды және Ноблдің 6 қақпасымен бірге Австралияның 32 ұпаймен жеңіске жетуіне көмектесті. Трумбл мен Нобл сериядағы ең сәтті австралиялық боулерлер болды. Олар бірге тесттерде 60 қақпа алды: Нобл 32 қақпаны 19.00 орташа есебімен, ал Трумбл 28 қақпаны 20.03 орташа есебімен алды. Трумблдің Англияға соңғы сапары 1902 жылы болды, Дарлинг Австралия құрамасының капитаны болды. Турдың басында Трумбл жаттығу кезінде бармағын сындырып, ағылшын маусымының алғашқы айынан қалып қойды. Осыған қарамастан, ол соңғы үш тестке оралғанда 26 қақпа алды. Трумбл матчтың соңғы оверін еске түсіріп: «Доп майлы [ылғалды] болды және менің бутсим тайғақ шөпте дұрыс тұрақтап кете алмады, бұл мен тастаған ең қиын овер болды», – деді. Дарлинг матчтың екі иннингі бойында Трумблге Павильоннан өзгеріссіз боулинг тастауға рұқсат берді. Wisden Трумблдің боулингін мақтап: «Трумбл бізге бесінші рет келді және бұрынғыдан да жақсы тастады», – деді, бірақ «жауын-шашын және жұмсақ питч оған тиімді болды» деп атап өтті. Англиядан Австралияға қайтып келген жолда Оңтүстік Африка құрамасына қарсы бір тесттік матчта ойнағаннан кейін, Трумбл 35 жасында тесттік крикеттен зейнеткерлікке кетті. Қалған төрт тестке шақырылған ол төрт тестте 24 қақпа алып, сериядағы ең сәтті австралиялық боулер атанды. Wisden оның екінші иннингстегі боулингін «практикалық түрде ойнауға болмайтын» деп сипаттады. Хет-трик, оның тесттік крикеттегі екіншісі, 7 наурызда Бернард Босанке, Плам Уорнер және Дик Лиллиді шығарудан тұрды. Крикет жазушысы Рей Робинсон Трумбл туралы былай деді: «Эль Греко, өзінің ұзартылған қолымен Трумблды суретке түсіргісі келер еді. Хьюдің мойнына орнатылған шам тәрізді басы испандыққа жарты жолға шығуға мүмкіндік берер еді». Оның қимылын командаласы және боулинг серіктесі Монти Нобл «жанама және ишаралы, мойны алып құс сияқты көтерілген» деп сипаттады. «Тест матч дәуірінің ең ұлы офшпинерлерінің бірі» атанған Трумбл 32 тестте 141 қақпа алып, бір қақпаға орташа есеппен 20-дан астам ұпай жинады. Ол бір ойынның ішінде тоғыз рет 5 және үш рет 10 қақпа алды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол тесттік крикетте басқа ойыншыларға қарағанда көбірек қақпа алды, бұл рекордты 10 жыл бойы сақтап, Сидни Барнс басып шықты. 75 жылдан кейін Денис Лиллиге дейін ешкім Англияға қарсы 141 қақпаны жеңе алмады. Негізінен боулер болған Трумбл тесттік крикетте 19.79 орташа есеппен 851 ұпай жинап, ең жоғары ұпайы 70 ұпайға жетті. Трумбл әсіресе Англияда тиімді болды. 1890 жылы Англияға алғашқы сапарында 52 қақпа алғаннан кейін, оның Англияға 1893, 1896, 1899 және 1902 жылдары жасаған төрт сапарында бірінші сыныптық матчтарда 100-ден астам қақпа алды. Баттингші ретінде Трумблдің рейтингісі 1901–02 жылдары Аделаидадағы үшінші тесттен кейін әлемде он екінші орынға көтерілді. Трумбл тесттік крикетте екі рет хет-трик жасаған алғашқы ойыншы болды. Екі хет-трик те Англияға қарсы Мельбурн крикет алаңында жасалды, онда Трумбл өзінің клубтық крикетін ойнады. Ол клубқа сапалы крикетшілерді тартуда маңызды рөл атқарды, оның ішінде Трумбл Квинслендке сапарлағанда ойнаған Берт Айронмонгерді де атауға болады. 2001 жылы Трумбл Мельбурн крикет клубының ғасыр командасына енді, ал 2004 жылы Австралиядағы спортқа қосқан үлесі үшін Австралия крикетінің Даңқ залына енгізілді. 1899 жылы 31 жасында Трумбл Квинслендтен келген 19 жастағы Флоренс Кристианмен танысып, ғашық болды. Жұбайлар 1902 жылы үйленді, той Австралияның Англияға крикет турнесімен бірге өткізілді. Трумбл 71 жасында Мельбурнның шығыс жаққа орналасқан Хоторн қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды.
After playing in one Test match against the South African team on a stopover when returning from England to Australia, Trumble retired from Test cricket, aged 35. Selected for the remaining four Tests, his 24 wickets in four Tests made Trumble the most successful Australian bowler in the series. Wisden describing his bowling in the second innings as "practically unplayable". The hat trick, his second in Test cricket, consisted of the dismissals of Bernard Bosanquet, Plum Warner and Dick Lilley on 7 March. The cricket writer Ray Robinson said of Trumble: "El Greco, with his lengthening touch would have liked to draw Trumble. Hugh's lantern shaped head set on a column of a neck would have given the Spaniard a halfway start." His action was described by his team mate and bowling partner, Monty Noble, as "sidelong and insinuating, with his neck craned like a gigantic bird".]] "The first of the great off spinners of the Test match age", in 32 Tests, Trumble took 141 wickets at an average of just over 20 runs per wicket. He took 5 wickets in an innings on nine occasions and 10 wickets in a match three times. On retirement, he had taken more wickets in Test cricket than any other player; a record he held for nearly 10 years until surpassed by Sydney Barnes. It wasn't until Dennis Lillee 75 years later that anyone was able to better Trumble's 141 wickets against England. While mainly a bowler, Trumble batted well enough to make 851 runs in Test cricket at an average of 19.79 with a highest score of 70. Trumble was particularly effective in England. After taking 52 wickets on his first tour of England in 1890, his other four visits to England—in 1893, 1896, 1899 and 1902—saw him take over 100 wickets in first class matches. As a batsman, Trumble's ranking peaked at twelfth in the world after the Third Test in Adelaide in 1901–02. Trumble was the first player to take two hat tricks in Test cricket. Both hat tricks were taken against England at the Melbourne Cricket Ground, where Trumble played his club cricket. He was instrumental in attracting quality cricketers to the club including Bert Ironmonger, whom Trumble saw play on a visit to Queensland. In 2001, Trumble was selected in the Melbourne Cricket Club Team of the Century, and in 2004 he was inducted into the Australian Cricket Hall of Fame for his contribution to the sport in Australia. In 1899, aged 31, Trumble met and fell in love with Florence Christian, aged 19 from Queensland. The couple were married in 1902, with the wedding timed to allow a honeymoon trip accompanying the Australian cricket tour of England. Trumble died aged 71, from a heart attack in his home in the Melbourne eastern suburb of Hawthorn.