Кіріспе
Джордж Генри Стивенс Тротт (5 тамыз 1866 – 9 қараша 1917) – 1888 және 1898 жылдар аралығында 24 тестілік матч ойнаған австралиялық крикетші. Тротт универсалды батсмен, спин-боулер және ең үздік филдер болғанымен, "адам табиғатын түсіне білген капитан ретінде жақсы есте қалады". Австралия крикетіндегі тұрақсыздық пен тәртіпсіздік кезеңінен кейін, ол Джо Дарлинг, Монти Нобл және Клем Хилл сияқты австралиялық капитанның біріншісі болды, олар команданың беделін қайта жаңартты. Командаластары мен қарсыластары тарапынан крикеттік ой-өрісіне деген құрметке ие болған Тротт қарсыластарының әлсіз жағын тез байқайтын. Оң қолмен ойнайтын, берік қорғанысы мен күшті соққысымен көзге түсетін. Оның баяу айналмалы допты лақтыруы жылдамдық пен траекторияның нәзік өзгерулері арқылы батсмендерді жиі жаңылыстыратын, бірақ қарсыластарға оңай ұпай жинауға мүмкіндік беретін. Тротт 1888 жылы Англияға сапарда алғашқы тестілік матчын өткізді және 1890, 1893 және 1896 жылдары Англияға тағы үш рет барды, әр сапарда 1000-нан астам ұпай жинады. 1896 жылғы сапарда командаластары Тротты капитан етіп сайлады. Англия серияны екі матчты жеңіп, "Пепел" (The Ashes) құрамын сақтап қалғанына қарамастан, Троттың капитандық қабілеті жоғары бағаланды. 1897-98 маусымда Австралияда өткен қайта матчта Троттың командасы табысқа жетіп, бес матчтық серияны 4:1 есебімен жеңіп, "Пепел" құрамын қайта иеленді. Австралиялық колониялардың бірігуі талқыланып жатқан кезде, жеңіс Тротты "ұлттық қазына" деп атауға және оның командасын "австралиялық жүректерді біріктіруде барлық делегаттардан артық жұмыс істеді" деп мақтауға себеп болды. Оның кіші інісі Альберт та тестілік крикетші болды. Аға-інілері жергілікті "Капулет" клубында жасөспірімдер арасында крикет ойнады. Екі айдан кейін ол Аделаида оваласында Оңтүстік Австралияға қарсы алғашқы колониялық матчын өткізді. Батсмен ретінде 54 ұпай жинады; оның иннингінде жетекші тестілік ойыншы Джордж Гиффеннің допты лақтыруынан аяқ жағына соққан есте қаларлық соққы және боулингпен матчта жеті викет алды. 1886-87 жылдары Тротт Сент-Килдаға қарсы матчта Оңтүстік Мельбурн үшін қос жүздік соқты және Альфред Шоудың Англия командасына қарсы Виктория үшін ойнады, 125 ұпайға төрт викет алды (4/125). Келесі жазда ол Артур Шрузберидің XI және Джордж Вернонның XI командаларына қарсы "Австралиялық XI" командасында ойнады. Англияға сапарға аттанатын Австралия құрамасына кіру мүмкіндігі бірнеше жетекші ойыншылар қолжетімді болмай қалған кезде артты. Алайда, Троттың батсмендік көрсеткіштері шамалы болды: ол 29 бірінші сыныптық иннингте тек бір жартылай жүздік соқты. Осы кезде Тротт боулингте көбірек табысқа жетті. Австралия құрамасы Англияға барар алдында, Тротт сияқты боулерлерге көмектесетін "аяқ алдындағы викет" (LBW) ережесіне өзгеріс енгізілуі мүмкін болды. Бұрынғы австралиялық ойыншы Том Хоран былай деп жазды: "Англияда одан тез айналмалы допты лақтыратын боулер жоқ, және жақсы, берік жабында көптеген батсмендер Троттың допты лақтыруына қарсы аяқтарымен немесе денесімен өздерінің викетін сақтады".
George Henry Stevens Trott (5 August 1866 – 9 November 1917) was an Australian cricketer who played 24 Test matches as an all rounder between 1888 and 1898. Although Trott was a versatile batsman, spin bowler and outstanding fielder, "it is as a captain that he is best remembered, an understanding judge of human nature". After a period of some instability and ill discipline in Australian cricket, he was the first in a succession of assertive Australian captains that included Joe Darling, Monty Noble and Clem Hill, who restored the prestige of the Test team. Respected by teammates and opponents alike for his cricketing judgement, Trott was quick to pick up a weakness in opponents. A right handed batsman, he was known for his sound defence and vigorous hitting. His slow leg spin bowling was often able to deceive batsmen through subtle variations of pace and flight, but allowed opposition batsmen to score quickly. Trott made his Test debut in 1888, on a tour of England, and would tour England another three times (in 1890, 1893 and 1896), scoring more than 1000 runs on each occasion. For the 1896 tour, Trott was elected captain by his teammates. Despite England winning the series two Tests to one and retaining The Ashes, Trott's ability as a captain was highly regarded. In the return series in Australia during the 1897–98 season, Trott's team was more successful, winning the five Test series 4–1 and regaining The Ashes. At a time when the federation of the Australian colonies was under discussion, the victory saw Trott praised as a "national institution" and his team as having "done more for the federation of Australian hearts than all the big delegates put together". His younger brother Albert also became a Test cricketer. The siblings played their junior cricket with the local Capulet club. Two months later, he played his first inter colonial match, against South Australia at the Adelaide Oval. Batting, he scored 54 runs; his innings included a memorable hit over the leg side boundary from the bowling of leading Test all rounder George Giffen, and he captured seven wickets for the match with his bowling. In 1886–87, Trott hit a double century for South Melbourne in a match against St Kilda and appeared for Victoria against Alfred Shaw's touring English team, claiming four wickets for 125 runs (4/125). During the next summer, he played for a non representative "Australian XI" against Arthur Shrewsbury's XI and George Vernon's XI, two English teams touring Australia simultaneously. His chances for inclusion in the Australian squad for the forthcoming tour of England were enhanced when a number of leading players made themselves unavailable. However, Trott's batting credentials were modest: he had scored only one half century in 29 first class innings. At this point, Trott had enjoyed more success with his bowling. Prior to the Australian team departing for England, a change to the leg before wicket (LBW) law that would aid bowlers of Trott's style seemed imminent. The former Australian player Tom Horan wrote: "There is no bowler in England who has such a fast leg break, and on a fine, firm pitch many a batsman has saved his wicket by his legs or body in opposing Trott's deliveries."
Англияның алғашқы турлары
1888 жылы Англияға саяхатқа шыққан Австралия құрамасына кірген Тротт Лордтағы бірінші тестіге шақырылды. Ол тестілік дебютін сәтті өткізбеді: бірінші иннингсте 0 ұпай жинап, екіншіде үш ұпай ғана алды, сонымен қатар бірде-бір доп та тастамады. Австралиялықтар бұл ойында 62 ұпаймен жеңіске жетті, бұл Англиядағы олардың екінші тестілік жеңісі болды. Алайда, Англия қалған екі тестіде жеңіп, "Пепел" (The Ashes) жүлдесін сақтап қалды, ал Троттың серияға тигізген әсері мардымсыз болды: ол ешбір иннингсте 20 ұпайдан аспады және бірде-бір қақпаны иеленбеді. Дегенмен, маусымның басқа матчтарындағы көрсеткіштері "Wisden Cricketers' Almanack" журналын "ол 19 ұпайдан астам орташа есеппен 1212 ұпай жинап, өзінің таңдалуын толыққанды дәлелдеді" деп жазуға итермеледі, сондай-ақ оның "пойнт" позициясындағы ойыны "тамаша" болды. "Sydney Morning Herald" газеті бұл иннингсті "оның жоғары кластағы соққышы екенін көрсетті" деп бағалады. Команда Джордж Гиффеннің жоқтығын сезінді, ол саяхатқа қатысудан бас тартты, себебі турне спорттық немесе қаржылық жағынан сәтті аяқталмайды деп ойлады. Австралиялықтар турде 13 матчта жеңіске жетті, 16 матчта жеңіліп, 9 матчты тең аяқтады және 20 қақпаны иеленді. Троттың өнеріне көңілі толмаған "Wisden" журналы оның "1888 жылғы турде адал еңбекпен қол жеткізген беделін толыққанды сақтай алмады, күтілгендей болмады" деп мәлімдеді.
Австралияның қайта жаңғыруы және "Висден" клубының "Жылдың үздік крикетшісі"
1891-92 жылдары лорд Шеффилдтің командасы (капитаны В.Г. Грейс) Австралияға сапар шекті, бұл төрт жылдың ішінде Англия құрамасы жасаған алғашқы тур еді. Грейстің қатысуы, көптеген халықаралық турлар мен Австралия құрамасының әлсіз ойынынан кейін, ойынға деген қызығушылықты қайта жандандырды. Австралиялықтар серияны 2:1 есебімен жеңіп, «Пепел» (The Ashes) жүлдесін қайта иеленді. Мельбурндағы алғашқы сынақ матчында Тротт 3 және 23 ұпай жинады, бірақ доппен үлкен әсер етті. Жеңіске жету үшін 213 ұпай қажет болған Англия құрамасының есебі 60-қа жеткенде, олардың алғашқы екі ойыншысы шығарылды. Австралия капитаны Джек Блэкхэм Троттың көбінесе дұрыс болмайтын доп тастауын пайдаланып, тәуекелге барды. Тротт екі ойыншыны тез шығарып, ағылшын құрамасы енді қалпына келтіре алмады. Иннингте 3/52 нәтиже көрсеткен Тротттың «тамаша доп тастағанын» Wisden атап өтті. Қалған екі сынақ матчы Тротт үшін нәтижелі болмады: ол серияда 48 ұпай (орташа есебі 8.00) және 6 қақпа (орташа есебі 35.00) жинады. Турдан кейін Австралия крикеті қайта ұйымдастырылды. Австралияның сынақ құрамасын үйлестіру үшін құрылған алғашқы ұлттық орган – Австралия Крикет Кеңесі (АКК) құрылды. Бұрын халықаралық крикетті жеке кәсіпкерлер мен ойыншылар ұйымдастырған. Лорд Шеффилд АКК-ге ақша берді, ол чемпиондық командаға арналған кубок сатып алуға жұмсалды. Тротт 1892 жылдың желтоқсан айында Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы Викторияның алғашқы Шеффилд Шилд матчында ойнады. Жеңіске жеткен ойында ол 63 және 70 ұпай жинады. АКК Тротты Англияға сапар шегетін құраманы іріктеуге тағайындаған алты ойыншының бірі ретінде тағайындады. Австралия құрамасы 1893 жылы «Пепел» жүлдесі үшін Англияға сапар шекті. Англиялықтар серияны бір сынақ матчында жеңіп, екі ойынды тең бөлісті, соның арқасында «Пепел» жүлдесін қайта иеленді. Барлық үш сынақ матчында ойнаған Тротт серияда 29.20 орташа есебімен 146 ұпай жинады, ал барлық бірінші сыныптық матчтарда 1269 ұпай жинады. Тротт сынақ матчтарында бірде-бір қақпа алмаса да, сол маусымдағы барлық бірінші сыныптық матчтарда 38 қақпа алды. Овалдағы екінші сынақ матчында Тротт австралиялықтардың соңынан еріп, екінші иннингте 92 ұпай жинады; бұл иннинг «шын мәнінде тамаша крикет» және «Англияда көрсеткен ең жақсы ойыны» деп сипатталды. Дегенмен Англия матчты бір иннингпен жеңді. Тротт Wisden журналының «Жылдың крикетшісі» атанды. Wisden Тротттің «1890 жылға қарағанда әлдеқайда жақсы ойнағанын» атап өтті, бірақ доп тастағанда ол «әлсіз командаларға қарсы көптеген керемет нәрселер жасады, бірақ жоғары сыныпты ойыншыларға қарсы болғанда әрқашан қымбатқа түсті және өте сирек табысқа жетті». Осы екі матчдың арасында Англия Сиднейдегі алғашқы сынақ матчын жеңіп алды – бұл олардың екінші иннингте австралиялықтарды 166 ұпайға ұтып жібергеннен кейін болған таңғажайып өзгеріс. Мельбурндағы екінші сынақ матчында тағы бір ағылшын жеңісі тіркелді; Тротт екінші иннингте 95 ұпай жинады, бірақ бұл нәтижеге жеткізбеді. Серияда қалуға тырысқан Австралия командасы Аделаидадағы келесі матчқа командасын күрт жаңартты. Альберт Тротт өзінің алғашқы сынақ матчында төрт ойыншының бірі болды, ал Гарри соққыны ашуға көтерілді. Ашылу күні қатты ыстықта өткен матчта Гарри Тротт 48 ұпай жинады, бірақ оны шығарып алды. Альберт матчтың басты ойыншысы болды, ондық позициядан 38 және 72 ұпай жинады (екеуі де), сондай-ақ Англияның екінші иннингінде 8/43 нәтиже көрсетті. Австралия матчты 382 ұпаймен жеңді. Кейін Шеффилд Шилд матчында Тротттар Викторияны қиын жағдайдан құтқарды. 155 ұпайға жеңіске жету үшін Жаңа Оңтүстік Уэльс 99 ұпайға құлдырады, Альберт төрт, Гарри бес қақпа алды. Сиднейдегі төртінші сынақ матчында Австралия бірінші болып ұрыс бастады және 284 ұпай жинады (Альберт Тротт 85 ұпай), ал Англия ауа райының салдарынан зардап шеккен жасыл алаңда 65 және 72 ұпай жинады. Бірінші иннингте доп тастаған Гарри Тротт Арчи Макларен, Джонни Бриггс және Стоддартты шығарды. Сынақ сериясының өзгеретін барысы Мельбурндағы шешуші матчқа үлкен қызығушылық тудырды. Көрермендер еліміздің түкпір-түкпірінен келді, Аделаида мен Сиднейден арнайы пойыздар жөнелтілді. Гарри Тротттің жалпы үлесі әр иннингте 42 ұпай, алты қақпа және екі ұтып алу болды, бірақ Англия екінші иннингте 297 ұпай мақсатын қуып, «Пепел» жүлдесін жеңіп алды, оған алты қақпа жетті. Тіпті Англияда да «матчқа деген қызығушылық [Англиядан] тыс жерде өткен матчтарға қарағанда әлдеқайда жоғары болды». Келесі жазда Тротт тағы да сынақ құрамын іріктеуші ретінде жұмыс істеді, қазіргі сынақ капитаны Джордж Гиффен және бұрынғы капитан Перси МакДоннеллмен бірге.
Австралияның капитаны
Команда Англияға жол тартқанда, ойыншылар Джордж Гиффеннен бұрын Тротты капитан етіп сайлады. Қарсы жауап ретінде Англия 292 ұпай жинап, Тротт екі қақпаға қол жеткізді. Екінші иннингте Австралия әлі де 177 ұпаймен қалып қойды және үш қақпасы түсті. Олардың 221 ұпайлық серіктестігі «Уизден» журналына «крикет ойналатын болжаммен, бұл матч ұмытылмайды» деген пікірді қалдырды. Англияның бірінші иннингінің басында Тротт айналмалы леги спинімен боулингті бастады. Англия 231 ұпай жинады, ал екінші иннингте 305 ұпай жинады, К. С. Ранжитсинджи 154 ұпай жинады. Қызықты аяқтамада Австралия жеңіске қажетті 125 ұпайды үш қақпаны жоғалтып жинады. Тротт турда бірінші сыныптық матчтарда 1297 ұпай жинап, 44 қақпа алды. Оның ойыны туралы «Уизден» былай деді: «Тротттың орташа көрсеткіші сәл көңіл көншітпейді, бірақ ерекше күш-жігер қажет болғанда ол көбінесе қателікке ұшырамады», ал оның боулингісі «жақсы нәтижелермен көптеген жағдайларда ойналды». Дегенмен, Тротт капитан ретінде ең көп мақтауға ие болды. «Уизден» Тротты «[Билли Мердоктан] басқа, австралиялықтардың осы елде болған ең жақсы капитаны» деп бағалады. Джо Дарлингпен бірге Тротт Ранжитсинджидің ұпай жинауын шектеу жоспарын ойлап тапты. Аяқпен ойнау шебері «Ранжи» күзетке тұру алдында алаңға соңғы рет қарады. Осы мүмкіндікті пайдаланып, соққыдан кейін австралиялықтар қасақана оң жақтан екі ойыншыны алыстатып, қорғанысын әлсіретті. Аяқ жаққа бағытталған боулингпен австралиялықтар сол жаққа соққыдан ұстауға тырысты. Дарлинг жоспар туралы былай деді: «Ол соңғы рет қарағанда және боулер допты беруге дайын болғанда, біз бірнеше метрге ауыстық, кейде бір жаққа, кейде екінші жаққа. Кейде тек біреуі қозғалды, кейде ешкім де қозғалмады. Бұл оны ойыннан шығарды». Австралия екінші тестте бір иннингпен және 55 ұпаймен жеңіске жетті, Тротт 79 ұпай жинады. Үшінші және төртінші тесттердің екеуі де Австралияның жеңісімен аяқталды, олар пепелені қайтарып алды. Сиднейдегі бесінші және соңғы тест Тротт үшін соңғысы болды. Сиднейдің ыстығында Австралия 6 қақпамен жеңіске жетті, бірақ Тротт күн соғуынан зардап шекті. Бұл оның соңғы тесттік иннингінен бұрын бір көзінің көру қабілетін жоғалтуына себеп болды, онда ол 18 ұпай жинады. Ұсыныс бір дауыспен жеңілгенімен, Тротт ұйымды таратуға шақыратын хатқа қол қойған он екі тест ойыншысының бірі болды. Ойыншылардың қолдауын алмағандықтан, АТК 1900 жылғы қаңтарда Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет қауымдастығының шығуынан кейін таратылды.
Ауру және сауығу
Алты айдан аз уақыт өткен соң, өз командасын Англияға қарсы жеңіске жеткізгеннен кейін Тротт ауыр психикалық сырқатқа шалдықты. 1902–03 жылдары ол Бендиго Юнайтед крикет клубының жаттығу сессиясына шақырылмастан келіп, қатысуға рұқсат сұрады. 1903–04 жылдары ол бес бірінші сыныптық матчта ойнап, 26.80 орташа есеппен 268 ұпай жинады және әрқайсысы 23.53 ұпайдан 13 викет алды. Маусымның соңғы матчында ол Виктория құрамасын Плам Уорнердің Англия командасына қарсы басқарды. Кейін Тротт Оңтүстік Мельбурнға оралды, онда ол 44 жасқа дейін ойнады. 1912 жылы Тротт «Үлкен алтылықтың» жағын алды, бұл Австралия крикетшілерінің жаңа құрылған Халықаралық крикетке қатысты Австралиялық Бақылау Кеңесінің ойыншылардан Австралия командаларын басқару құқығын тартып алу әрекетіне қарсы болды. Мельбурн қаласындағы Коллинз көшесіндегі Афинеум залында өткен «наразылық жиналысында» Argus газеті Тротттың «Бақылау Кеңесінен көңілі толып, тіпті одан да жақтырмағанын» және «Кеңеске қарсы тұрған алты адаммен қолдасуға құштар екенін» айтқанын жазды. 51 жасында Тротт 1917 жылдың 9 қарашасында Альберт Парктегі үйінде Ходжкин лимфомасынан қайтыс болды. Ол Брайтон зиратында жерленді, екі жылдан кейін оның қабірінің үстіне Виктория крикет қауымдастығы мен крикет жанкүйерлерінің қаржысына үлкен ескерткіш орнатылды. Оның шөбересі Стюарт Тротт 1967–1977 жылдар аралығында Виктория футбол лигасының St Kilda және Hawthorn командаларында 200 матч өткізді. Оңтүстік Африкада туған ағылшын крикетшісі Джонатан Тротт Гарри мен Альберт Тротттың қашық туысы деп есептеледі. Алайда, бұл ақпарат дұрыс емес екені дәлелденді. Джонатанның әулеті Саффолк графтығындағы Вудбридж қаласынан, ал Гарри мен Альберттің әулеті Йоркширден шыққан. Тротттың Австралия крикетіндегі рөлі оның ойнаған клубтары тарапынан мойындалды. 2005 жылға дейін Тротттың клубтық командасы, Оңтүстік Мельбурн крикет клубы Альберт Парктегі Гарри Тротт алаңында орналасқан, ал 1902 жылы Тротт ойнаған Бендиго Юнайтед крикет клубы Бендиго қаласының Кеннингтон ауданындағы Гарри Тротт алаңында ойнауын жалғастыруда.
Ойын стилі
Криккеттің беделді журналы "Wisden Cricketers' Almanack" некрологта: "Австралия Гарри Тротттан жақсы крикетшілерді шығарды, бірақ өз заманында ол әлемдегі танымал ойыншылардың қатарында болды. Ол бірінші сыныпты соққы беруші, жақсы алаң қорғаушы және аяқпен беруі оны өте тиімді қосалқы боулер етті." Тротт соққы беруші ретінде көбінесе қақпа алдында ойнады. Ол жиі алға соққыларды көтеріп, кеш қиюдың шебері болды. "Wisden Cricketers' Almanack" Тротты "ең сенімді [Австралиялық] соққы берушілердің бірі" деп сипаттады, ол күшті соққы берумен қатар берік және сақ қорғаныс шеберлігін үйлестірді. Бала кезінде Троттқа құрмет көрсеткен, кейін командаласы болған Уорвик Армстронг: "Тротт оның айла-амалдарына бой ұсынуы мүмкін соққы берушілерді керемет білді, ал ол сәттілікке жеткеннен кейін бірден өзін алып тастап, басқа типтегі боулерді қосатын" деді. Wisden оның боулингін "жақсы соққы берушілерге қарсы тиімді болу үшін тым баяу" деп ойлады. "The Referee" спорт газеті былай деп жазды: "[Троттың] боулерлері оның олардың қиын жұмысын түсінгенін және ең қатал шайқаста олардың жанашырлығын сезінгенін сезінді." Кейбір ағылшын кәсіби крикетшілері Троттың капитандық шешімдерін дұрыс санамады; викет-қиюшы Уильям Сторр: "Мен капитанның нақты жоспары болғанын қалаймын, [Тротт] сол сәтте не ойласа, соны істейтін секілді." Ол "өзгермейтін, көңілді, австралиялық капитанның көптегені жақсы көріліп, құрметтелді".