Кіріспе
Емен ағашының түрі
Quercus pubescens (синонимдері virgiliana), көбінесе жұмсақ емен, жапырақты емен немесе итальяндық емен деп аталады, ақ еменнің (Quercus тұқымдасы секция. Quercus) түрі. Ол Оңтүстік Еуропа мен Оңтүстік-Батыс Азияға тән. Испанияның солтүстігінен (Пиринейлер) және Франциядан батысқа қарай, Түркия мен Кавказға шығысқа қарай таралған.
Сипаттама
Quercus pubescens – орташа мөлшердегі жапырақты ағаш, орманды жерлерде 25 метрге дейін өседі. Орман ішінде өскен ағаштар биік болады, ал ашық жерде өскендері кең және бейреттелген тәжді қалыптастырады. Олар өте ұзақ өмір сүреді, бірнеше жүз жылға дейін, соңында диаметріне дейін жуан діңі бар мықты ағаштарға айналады. Ашық жерде өскен ағаштар көбінесе бірнеше діңге ие болады. Қабығы өте кедір-бұдырлы, ақшыл сұр түсті және ұсақ қабыршақтарға бөлінген. Ірі ағаштарда терең жарықтармен жарылған, едәуір қалың ақшыл қабық пайда болады, бұл қабық педункулятты еменге ұқсас, бірақ түсі ашық. Жаңа өркендері ашық қызғылт немесе ақшыл түсті, томентті. Бүржақтары кішкентай, дөңгелектелген, ашық қоңыр түсті. Жапырақтары былғары тәрізді, әдетте 8-12 см (сирек 13 см-ге дейін) ұзындығы және 3-6 см енінде, көбінесе ортасынан кейін кеңейеді. Жапырақтар бұтақтардың ұштарында жиналады. Жапырақтың үстіңгі беті қара-жасыл және дөрекі, ал астыңғы беті ашық жасыл. Екі беті де ұсақ томентпен жабылады, ол кейде ескі жапырақтарда жаздың соңына қарай жоғалады. Жапырақтардың жас, жайылған бөліктері ақшыл немесе қызғылт түсті, өте жұмсақ томентті. Жапырақ пішіні өте өзгергіш, 3-7 жұп терең немесе шалғы жапырақшаларға бөлінеді, олар көбінесе бірнеше кіші жапырақшаларға бөлінеді. Жапырақшалар көбінесе дөңгелектелген, сирек өткір болады. Жапырақ ұшы әдетте кең және дөңгелек. Жапырақ табаны жүрек пішіндес, кең дөңгелек немесе кейде сүйір болады. Сағақтары 4-15 мм (сирек 22 мм) ұзындығында, жуан және томентті. Жапырақтар күзге дейін жасыл күйінде қалады, ерте қысқа дейін жасыл болып тұрады. Соңында қызыл қоңыр немесе қоңыр түске айналып, түсіп қалады. Quercus pubescens еменінің жемісі 8-20 мм ұзындығында, ашық қоңырдан сары түске дейін, әдетте жұқа және сүйір болады. Жеміс қабығы ашық сұрдан ақшылға дейін, сүйір, бір-біріне жабысқан қабықшаларымен және томентпен жабылады. Жеміс сабақтары жуан және томентті, 2 см-ге дейін ұзын. Жемістер әдетте бір сабақта 2-5 топта болады.
Тіршілік ету ортасы
Қалың емендер әдетте құрғақ, ізвестік заттарға бай топырақта өседі. Бұл – Жерорта теңізіне жақын аймақтарда өсетін, теңіз жағалауынан континенттің ішкі аймақтарына дейін таралған түр. Оның өсуі үшін ең қолайлы жағдай – Жерорта теңізі мен мұхиттық климаттың аралық аймақтар, яғни жылы немесе ыстық, құрғақ жаздары және суық (бірақ жұмсақ емес) қыстары мол жауын-шашынмен сипатталатын климат.