Кіріспе

АҚШ армиясының штаб бастығы

АҚШ армиясының 7-ші штаб бастығы (1914–1917)

Генерал-майор Хью Ленокс Скотт (22 қыркүйек 1853 – 30 сәуір 1934) – АҚШ армиясының офицері. 1876 жылы Вест-Пойнтты бітірген ол 1906 жылдан 1910 жылға дейін Вест-Пойнттың суперинтенданты, ал 1914 жылдан 1917 жылға дейін АҚШ армиясының штаб бастығы болып қызмет етті, бұл Американың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуының алғашқы айларын қамтыды.

Ерте өмір

Скотт 1853 жылдың 22 қыркүйегінде Кентукки штатының Данвилл қаласында, пастор Уильям Маккендри Скотт пен Мэри Элизабет (Ходжес) Скотттың ұлы болып дүниеге келді. Ол Данвиллде және Нью-Джерси штатының Принстон қаласында өсті, онда Лоуренсвилл мектебінде білім алды. Ол Принстон университетіне қабылданды, содан кейін АҚШ Әскери академиясына, Вест-Пойнтқа қабылданды.

Әскери мансап

Скотт 1876 жылы Вест-Пойнтты бітірді (оның Каллум нөмірі 2628 болды) және кавалерияға тағайындалды. Содан кейін шамамен жиырма жыл бойы ол батыс шекарасында қызмет етті, көбінесе 7-ші АҚШ кавалериясында. Ол Джордж Армстронг Кастердің жесірі жақында ғана босатқан пәтерге орналастырылды. Шындығында, Скотт Кіші Үлкен Мүйіз шайқасы болған жерге Кастердің шайқаста қаза болған әскерлерінің қабірлерін белгілеу үшін жіберілді. Ол сондай-ақ 1876 жылғы 25 маусымдағы шайқаста екі тараптан да соғысқан көптеген үндістермен сұхбаттасты. Ол сиу, нез-персе, шайен және Ұлы жазықтың басқа да тайпаларына қарсы науқандарда қатысты және олардың тілдері мен тұрмыс салтын жақсы білді. 1878 жылғы маусымда ол бірінші лейтенант болып тағайындалды. 1889 жылы Оклахома штатындағы Форт-Силлде 7-ші кавалерияда қызмет еткен кезде Скотт киова тайпасының I See O (Көп От) атты үнді скаутымен танысты. I See O 1889 жылы үнді скауттарының қатарына қосылды және Скоттқа үнді тілінің белгілерін және шекаралық соғыс тактикасын үйретті. Скотт 1891 жылғы 29 наурызда 7-ші кавалерия полкінің L отрядына, ал 1891 жылғы 18 қыркүйекте үнді скауттарының жасағына басшылық етуге тағайындалды. Скотт 1891 жылы полктің L отрядына басшылық еткен кезде, I See O-ны өзінің бірінші сержанты етіп тағайындады. (Жаяу әскер полктері өздерінің үнді скауттарына I ротасын, ал кавалерия полктері L отрядымен бірдей тағайындады.) 1890 жылдардың басындағы "Жынды би" құбылысы кезінде I See O апачи және киова тайпаларын соғысқа бармауға көндіруге көмектесті. Бұл әрекет ақ қоныс терушілер мен алыпсатарлардың мүддесіне қызмет еткенімен, көптеген үндістердің өмірін сақтап қалды. Скотттың I See O-ға деген алғысы соншалық болды, ол әскер штабының бастығы болған кезде, I See O сержантының өмір бойы қызметте қалуына рұқсат берді. 1890-91 жылдары ол үнді резервацияларын қамтыған "Жынды би" діни қозғалысын басу міндетін алды және ол үшін ресми мақтау алды. 1892 жылы ол киова, команчи және апачи үндістерінен құралған 7-ші кавалерия полкінің L отрядын ұйымдастырды және оны 1897 жылы АҚШ армиясындағы соңғы үнді бөлімшесі ретінде таратылғанға дейін басқарды. 1894-97 жылдары ол Оклахома штатындағы Форт-Силлде Джеронимоның чирикауа апачи тұтқындарының тобына жетекшілік етті. 1895 жылғы қаңтарда капитандыққа көтерілді, 16 жарым жыл бірінші лейтенант болып қызмет етті. 1897 жылғы қарашада Смитсонов институтының Америка этнология бюросына қосылды, онда ол үнді тілдері туралы еңбек дайындауға кірісті. 1898 жылғы мамыр айында испан-американ соғысы басталғаннан кейін ол еріктілердің майоры және 2-ші және 3-ші дивизиялардың генерал-адъютантының көмекшісі болып тағайындалды. Ол сол соғыста ешқандай әрекетке қатыспады, бірақ 1899 жылғы наурыз айында Кубаға Гавана департаментінің генерал-адъютанты ретінде еріктілердің подполковнигі дәрежесімен барды. 1900 жылғы мамыр айында Куба департаментінде генерал-адъютант болып, 1902 жылдың мамырына дейін сол лауазымда болды. Сол уақытта ол бір кезде губернатор міндетін атқарды және үкіметті кубалықтардың қолына беруге белсенді қатысты. 1903 жылғы ақпанда Регламенттік армияның майоры болды және 1903-06 жылдары Филиппиннің Сулу архипелагының әскери губернаторы болды. Ол сондай-ақ, әртүрлі шайқастарға қатысып, азаматтық үкімет пен институттарды қайта ұйымдастырды. Осы тапсырма кезінде ол екі рет "Күміс жұлдыз" медалімен марапатталды. 1906 жылғы тамызда ол АҚШ әскери академиясының суперинтенданты болып тағайындалды, ол төрт жыл бойы уақытша полковник дәрежесінде болды. 1911 жылғы наурызда тұрақты подполковник, ал сол жылдың тамызында полковник болып тағайындалды. Кейін ол Техастағы 3-ші АҚШ кавалерия полкіне қолбасшылық етті, ол түрлі үнділік мәселелерді шешуге қатысты. 1913 жылғы наурызда Скотт 2-ші кавалерия бригадасының командалық бригада генерал-бригады етіп көтерілді, ол әлі де оңтүстік-батысқа жіберілді. 1913 жылғы қарашада Аризона штатының Бьюнстуэлл тауында болған навахолар арасындағы тәртіпсіздікті шеберлікпен жойғаны үшін ол арнайы мақтау қағазына ие болды. 1914 жылғы сәуірде штабтың көмекшісі болып тағайындалды және 1914 жылдан 1917 жылға дейін, соның ішінде Американың Бірінші дүниежүзілік соғысқа араласуының алғашқы бірнеше айына дейін АҚШ армиясының штаб бастығы болды. 1915 жылғы сәуірде генерал-майор болып тағайындалды. Ол оңтүстік-батыстағы үндістермен және мексикалық шекара қызметкерлерімен дипломатиялық рөлде әрекет етуді жалғастырды, 1915 жылғы наурызда Юта штатындағы пайюттармен мәселені шешті және тамызда Панчо Вилла "конфискациялаған" мүлікті қайтарды. 1916 жылғы ақпаннан наурызға дейін Скотт соғыс хатшысының міндетін атқарды, бірақ оның күші АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына дайындыққа бағытталды. Ол азаматтық шенеуніктер арасында әскери қызметке қатысу идеясын қабылдауға ықпал етті. 1917 жылғы мамырдан тамызға дейін, Американың Бірінші дүниежүзілік соғысқа ресми түрде қатысқаннан кейін, ол Элиху Рут басқарған Рут миссиясының мүшесі ретінде Ресейге жіберілді, мақсаты Ресейді соғыста ұстап тұру болды. Ол 1917 жылғы 22 қыркүйекте 64 жасқа толғандықтан міндетті түрде зейнетке шықты. Оның орнына штаб бастығы болып Таскер Х. Блисс тағайындалды. Зейнетке шыққаннан кейін де Скотт дереу қызметке қайта шақырылды. Ол ел ішінде қызмет етті және Нью-Джерси штатындағы Кэмп Диксте 78-ші дивизияның командирі болды, ал 1918 жылғы наурызда Кэмп Дикстің командирі болды. Соғыс кезіндегі оның қызметі үшін оған Армияның еңбек сіңірген қызмет медалі табысталды, оның мақтау қағазында былай делінген:

"Америка Құрама Штаттарының Президенті, Конгресс актісімен, 1918 жылғы 9 шілдеде бекітілген, АҚШ армиясының генерал-майоры Хью Ленокс Скоттқа АҚШ үкіметіне ерекше еңбегі мен соғыс кезінде штаб бастығы ретінде әскери қызметке қатысуды және Кэмп Дикстің командирі ретінде оған тапсырылған дивизиялар мен әскерлерді ұйымдастыру мен оқыту үшін Армияның еңбек сіңірген қызмет медалін беруге құрметпен келіседі."

Вашингтон қаласындағы Ұлттық соборда оның құрметіне үлкен барельефтік ескерткіш тақта орнатылған. Оның құжаттары Конгресс кітапханасында және Принстон университетінде сақталады.

Танымал мәдениетте

Генерал Скотт Джеймс Карлос Блейктің 1996 жылы жазылған "Панчо Вилланың достары" тарихи романында кейіпкер ретінде бейнеленеді.