Марсден Хартли: Американдық модернист суретшінің өмірі мен шығармашылығы
Marsden Hartley
Марсден Хартли – американдық модернист суретші, ақын, эссеші. Париж бен Берлинде кубизмнен үйреніп, өнер шеберлігін жетілдірген. Биографиясы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық суретші Марсден Хартли (4 қаңтар 1877 – 2 қыркүйек 1943) – американдық модернист суретші, ақын және эссеші. Хартли Париж мен Берлиндегі кубистік суретшілерді бақылап, сурет салу өнерін жетілдірді.
American painter
Marsden Hartley (January 4, 1877 – September 2, 1943) was an American Modernist painter, poet, and essayist. Hartley developed his painting abilities by observing Cubist artists in Paris and Berlin.
Ерте өмір және білім
Хартли Мэн штатының Льюистон қаласында туған, оның ағылшын ата-анасы сол жерге қоныстанған. Ол тоғыз баланың ең кішісі еді. Анасы сегіз жасында қайтыс болды, ал әкесі төрт жылдан кейін Марта Марсденге қайта үйленді. Оның шын аты Эдмунд Хартли еді; кейіннен, жиырма жасқа келгенде, Марсденді өзінің есімі ретінде қабылдады. Осы қайғылы оқиғалар Хартлиді жаңа Англиядағы балалық шағын қатты жалғыздық пен азапқа толы кезең ретінде еске түсірді. Альфред Стиглицке жазған хатында ол жаңа Англия акцентін "денемді өткір пышақтардай тегіс тілген қайғылы естелік" деп сипаттады. 1892 жылы Огайо штатының Кливленд қаласына отбасына қосылғаннан кейін, Хартли Кливленд өнер мектебінде өнерді оқуға түсті, онда ол стипендия алды. 1898 жылы, 22 жасында Хартли Нью-Йорк қаласына көшіп, Уильям Меррит Чейз басшылығымен Нью-Йорк өнер мектебінде сурет салуды оқыды, содан кейін Ұлттық дизайн академиясына қабылданды. Хартли шусыз ауылда да, жанды қалада да өмір сүргісі келді.
Hartley was born in Lewiston, Maine, where his English parents had settled. He was the youngest of nine children. His mother died when he was eight, and his father remarried four years later to Martha Marsden. His birth name was Edmund Hartley; he later assumed Marsden as his first name when he was in his early twenties. These bleak occurrences led Hartley to recall his New England childhood as a time of painful loneliness, so much so that in a letter to Alfred Stieglitz, he once described the New England accent as "a sad recollection [that] rushed into my very flesh like sharpened knives". After he joined his family in Cleveland, Ohio, in 1892, Hartley began his art training at the Cleveland School of Art, where he held a scholarship. In 1898, at the age of 22, Hartley moved to New York City to study painting at the New York School of Art under William Merritt Chase, and then attended the National Academy of Design. Hartley wanted to live within the noiseless countryside and an invigorating city.
Неміс жақындары
1913 жылғы сәуірде Хартли Германия империясының астанасы Берлинге көшіп, сурет салуын жалғастырды және суретшілер Василий Кандинский мен Франц Маркпен дос болды. Осы кезеңдегі туындылары абстракция мен неміс экспрессионизмін біріктірді, оған жеке мистикасы күш берді. Соғыста Фрейбургтың қаза болуы Хартлиге ауыр соққы болды, ол кейін олардың қарым-қатынасын идеализациялады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Хартли Германияны жақтаушы ретінде Берлиннен АҚШ-қа оралды. 1930 жылы ол жаз және күзді Нью-Гэмпширдегі тауларды суретке түсірумен өткізді, ал 1931 жылы Массачусетс штатының Глостер қаласына жақын орналасқан Догтаун Комон деген жерде сурет салған. Өмірінің соңына дейін ол Мэн штатының Джорджтаун, Виналхейвен, Бруксвилл, Кореа және Мт. Катахдин сияқты жерлерде жұмыс істеді, 1943 жылы Еллсвортта жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Оның күлі Андроскоггин өзеніне шашылды. Хартли өзінің гомосексуализмі туралы ашық айтпады, көбінесе назарды жұмысының басқа аспектілеріне бұрды. «Неміс офицерінің портреті» және «Тамаша сусындар» сияқты туындылары шифрланған. Бұл композициялар жандар, достар және шабыттанған тұлғаларды құрметтейді. Алпыстан асқаннан кейін ол адамдардың өз жұмысы туралы не ойлайтынына алаңдамайтын болды. Оның денелі, бұлшық еттері дамыған еркектердің суреттері, көбінесе жалаңаш немесе тек трусы немесе стринги киген, «Жанды американдық (Жүзу чемпионы)», 1940 жыл немесе «Мадаваска акадиялық жеңіл салмақ екінші рет» (екеуі де 1940 жылдан) сияқты көбірек жекебас болып келді. Хартлидің неміс офицерлерінің суреттері сияқты, оның еркектердің соңғы суреттері қазір оның гомосексуализмін бекіту тұрғысынан қарастырылады.
In April 1913 Hartley relocated to Berlin, the capital of the German Empire where he continued to paint, and became friends with the painters Wassily Kandinsky and Franz Marc. His work during this period was a combination of abstraction and German Expressionism, fueled by his personal brand of mysticism. Freyburg's subsequent death during the war hit Hartley hard, and he afterward idealized their relationship. Hartley returned to the U. S. from Berlin as a German sympathizer following World War I. In 1930 he spent the summer and fall painting mountains in New Hampshire, and in 1931 at what is known as Dogtown Common, near Gloucester, Massachusetts. For the remainder of his life, he worked in such Maine locations as Georgetown, Vinalhaven, Brooksville, Corea, and Mt. Katahdin until his death from congestive heart failure in Ellsworth in 1943. His ashes were scattered on the Androscoggin River. Hartley was not overt about his homosexuality, often redirecting attention towards other aspects of his work. Works such as Portrait of a German Officer and Handsome Drinks are coded. The compositions honor lovers, friends, and inspirational sources. Hartley no longer felt unease at what people thought of his work once he reached his sixties. His figure paintings of athletic, muscular males, often nude or garbed only in briefs or thongs, became more intimate, such as Flaming American (Swim Champ), 1940 or Madawaska Acadian Light Heavy Second Arrangement (both from 1940). As with Hartley's German officer paintings, his late paintings of virile males are now assessed in terms of his affirmation of his homosexuality.
Неміс офицерінің портреті (1914)
Аяқталмаған жеке естеліктерінде Хартли былай деп жазды: "Жыныстық сана толыққан кезде, бірақ нақты оқиғаларға құштар болмағанда, мен өнерге қызығушылық таныта бастадым. Әрине, мен абстрактілі нәрселерге бейім болдым, ал жыныстық қуатты білдіретін заттарды жинау үстемдік құрды". Хартлидің объектілерді абстракциялауы оның "сүйікті адамы" Карл фон Фрейбургты еске түсіретін картиналарының негізгі мотивіне айналды. Мерил Донидің сөзіне сәйкес, Хартли досының ерекшеліктеріне қатысты сезімдерін күнделікті заттар арқылы картиналарында бейнеледі. Осы картинада Темір крест, Бавария туы және Германия туы Карл фон Фрейбургқа, ал сары "24" саны – оның қайтыс болғандағы жасына байланысты.
In a personal memoir that was not finished, Hartley wrote "I began somehow to have curiosity about art at the time when sex consciousness is fully developed and as I did not incline to concrete escapades. I of course inclined to abstract ones, and the collecting of objects which is a sex expression took the upper hand." Hartley's use of object abstraction became the motif for his paintings that commemorate his "love object", Karl von Freyburg. According to Meryl Doney, Hartley conveyed his emotions regarding his friend's traits in his paintings through everyday items. In this painting the Iron Cross, the Flag of Bavaria and the German flag are attributes to Karl von Freyburg, along with the yellow '24', the age he was when he died.
Жазу
ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы ең көрнекті американдық суретшілердің бірі саналатын Хартли, сонымен қатар өлеңдер, эсселер және әңгімелер жазды. Ол өмірінде көптеген шағын журналдарда, оның ішінде бір эсселер жинағы (“Өнердегі оқиғалар: Суретшілер, варьете және ақындар туралы бейресми тараулар. Нью-Йорк: Бони, Ливеррайт, 1921; қайта басылған Нью-Йорк: Хакер Букс, 1972”) және үш поэзия жинағы (“Жиырма бес өлең”, Роберт МакАлмонның 1923 жылы Парижде жариялаған кітабы; “Андроскоггин”, 1940; және “Теңізге жерлеу”, 1941) жарияланды. Оның өлімінен кейін шыққан еңбектері: “Таңдалған өлеңдер” (редакторы Генри У. Уэллс, Нью-Йорк: Викинг Пресс, 1945); “Марсден Хартлидің жинақталған өлеңдері, 1904–1943” (редакторы және кіріспе авторы Гейл Р. Скотт, алғы сөз авторы Роберт Крили, Санта-Роза, Калифорния: Black Sparrow Press, 1987); “Өнер туралы” (редакторы және кіріспе авторы Гейл Р. Скотт, Нью-Йорк: Horizon Press, 1982); және оның автобиографиясы “Қалайда болған: Марсден Хартлидің өмірбаяны” (редакторы және кіріспе авторы Сюзан Элизабет Райан, Кембридж, Массачусетс және Лондон: 1995). “Клеофас және оның өздері: Солтүстік Атлантикалық трагедиясы” – 1935 және 1936 жылдары Жаңа Шотландияның Луненбург округіндегі, балықшылар қауымындағы Шығыс Пойнт аралында Мейсон отбасымен өткізген екі кезеңге негізделген әңгіме. Хартли, сол кезде 50 жасқа жуып қалған, мұнда таза, шексіз махаббат пен Мейндегі бақытсыз балалық шағынан бері іздеген отбасылық жылуды тапты. Бұл тәжірибе оның 1943 жылы қайтыс болғанға дейін сақталып, оның пісіп-жетілген туындыларының көлемін кеңейтуге көмектесті, олардың ішінде Мейсон отбасының көптеген бейнелері бар. Ол Мейсон отбасы туралы былай деп жазды: “Тамаша адамдар, сүйіспеншілікке толы, мейірімді, күшті, батыл, адал, жақсылыққа толы, теңіздің тұзындай, жердің құмындай, тік жардың беті сияқты, адамзат кітабынан алынған бес керемет тарау”. 1936 жылдың күзінде Жаңа Шотландияда жазылған және “Марсден Хартли және Жаңа Шотландия” кітабында қайта басылған “Клеофас және оның өздері” еңбегінде Хартли Мейсон ұлдарының трагикалық қазасына деген терең қайғысын білдіреді. Тәуелсіз режиссер Майкл Магларас 2005 жылы “Клеофас және оның меншігі” атты көркем фильмін шығарды, онда Хартлидің жеке куәлігі сценарий ретінде қолданылды.
In addition to being considered one of the foremost American painters of the first half of the 20th century, Hartley also wrote poems, essays, and stories and published during his lifetime in many of the little magazines of the day, including one book of essays (Adventures in the Arts: Informal Chapters on Painters, Vaudeville and Poets. New York: Boni, Liveright, 1921; reprinted New York: Hacker Books, 1972) and three volumes of poetry (Twenty five Poems, published by Robert McAlmon in Paris in 1923; Androscoggin, 1940; and Sea Burial, 1941. Posthumous collections of his writings include: Selected Poems. Edited by Henry W. Wells, New York: Viking Press, 1945; The Collected Poems of Marsden Hartley, 1904 1943. Edited and with an introduction by Gail R. Scott and a foreword by Robert Creeley. Santa Rosa, Calif.: Black Sparrow Press, 1987; On Art. Edited and with an introduction by Gail R. Scott. New York: Horizon Press, 1982; and his autobiography, Somehow a Past: The Autobiography of Marsden Hartley. Edited, with an introduction by Susan Elizabeth Ryan. Cambridge MA and London: 1995. Cleophas and His Own: A North Atlantic Tragedy is a story based on two periods he spent in 1935 and 1936 with the Mason family in the Lunenburg County, Nova Scotia, fishing community of East Point Island. Hartley, then in his late 50s, found there both an innocent, unrestrained love and the sense of family he had been seeking since his unhappy childhood in Maine. The impact of this experience lasted until his death in 1943 and helped widen the scope of his mature works, which included numerous portrayals of the Masons. He wrote of the Masons, "Five magnificent chapters out of an amazing, human book, these beautiful human beings, loving, tender, strong, courageous, dutiful, kind, so like the salt of the sea, the grit of the earth, the sheer face of the cliff." In Cleophas and His Own, written in Nova Scotia in the fall of 1936 and re printed in Marsden Hartley and Nova Scotia, Hartley expresses his immense grief at the tragic drowning of the Mason sons. The independent filmmaker Michael Maglaras made a feature film, Cleophas and His Own, released in 2005, which uses a personal testament by Hartley as its screenplay.