Кіріспе

Американдық суретші (1889–1975)

Томас Харт Бентон (15 сәуір 1889 – 19 қаңтар 1975) – американдық суретші, монументалист және гравюрашы. Грант Вуд пен Джон Стюарт Карримен бірге ол Регионалистік өнер қозғалысының алға қойғандарының бірі болды. Оның суреттеріндегі аққыш, мүсіндей бейнеленген тұлғалар Америка Құрама Штаттарындағы қарапайым адамдардың күнделікті өмірін көрсетеді. Оның туындылары АҚШ-тың орталық-батыс аймағымен тығыз байланысты, ол осы аймақта дүниеге келген және өмірінің көп бөлігін осы жерде өткізген. Ол сонымен қатар Парижде оқыды, Нью-Йорк қаласында 20 жылдан астам тұрды және онда көптеген жұмыстар жасады, 50 жыл бойы Жаңа Англия жағалауындағы Марта жүзімдігінде жазды, сондай-ақ Американың оңтүстігі мен батысының көріністерін суреттеді.

Ерте өмір және білім

Бентон Миссури штатының Неошо қаласында саяси мансапты ұстаған әулеттің ықпалды отбасында дүниеге келген. Оның Мэри және Милдред есімді екі кіші қарындасы мен Натаниел есімді кіші інісі болған. Томас Харт Бентон – Миссури штатынан сайланған алғашқы екі АҚШ сенаторының бірі. Анасының ынтасымен 1907 жылы Бентон Чикаго Көркемөнер институтының мектебіне түсті. Екі жыл өткен соң, 1909 жылы ол өнер білімін Академия Джулианда жалғастыру үшін Парижге көшті. Анасы оның 30 жасқа дейін өнермен айналысуына қаржылық және рухани қолдау көрсетті. Оның қарындасы Милдред: "Анам оның бойында өсуіне зор күш болды" деді.

Бастапқы мансабы мен Бірінші дүниежүзілік соғыс

Еуропада оқығаннан кейін, Бентон 1912 жылы Нью-Йоркке көшіп, сурет салуды қайта бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етіп, Вирджиния штатының Норфолк қаласында орналасты. Оның соғысқа қатысты туындылары оның стиліне ұзаққа соққысын тигізді. Оған кеме құрылысы және кемешілердің өмірін суреттеу тапсырылды, бұл нақты бейнелеуге қойылған талап оның кейінгі стильдеріне күшті әсер етті. Соғыстың барысында "камуфляж жасаушы" деп танылған Бентон Норфолк портына кірген камуфляждалған кемелерді салды. Оның жұмысы бірнеше себеппен қажет болды: АҚШ кемелерін бояушылардың камуфляж схемаларын дұрыс қолдануын қамтамасыз ету, кейіннен жоғалуы мүмкін АҚШ кемелерін анықтауға көмектесу және басқа одақтас елдердің теңіз күштерінің кемелерінің камуфляжы туралы деректерді сақтау. Бентон кейіннен Әскери-теңіз күштері үшін жасаған жұмысының "өзімнің өнеріме жасаған ең маңызды қадамы болғанын" айтты.

Неке және отбасы

1922 жылы Бентон 33 жасында итальяндық иммигрант Рита Пьяченцаға үйленді. Олар Нью-Йорктегі жергілікті ұйым үшін Бентон өнер сабақтарын оқытып жүргенде танысты, ол оның шәкірттерінің бірі болған. Олар Бентонның 1975 жылы қайтыс болуына дейін шамамен 53 жыл бойы некеде тұрды; Рита күйеуінен он бір апта өткен соң дүние салды. Олардың Томас Пьяченца Бентон (1926-2010) деген ұлы және Джесси Бентон (1939-2023) деген қызы болды, ол Мел Лайман құрған Форт-Хилл қауымдастығының маңызды тұлғасына айналды; Бентонның өзі қауымдастықтың "демеушісі" ретінде танылып, оларға "көптеген картиналарын" сыйлады.

Өңірлік саясаттың дамуы

1920 жылдардың басында Нью-Йоркке оралғаннан кейін Бентон өзін "модернизмнің жауы" деп жариялады; ол регионализм деп аталатын натуралистік және бейнелеу өнерін бастады. Ол Американы аралап, көргендерінің эскиздерін және сиямен боялған суреттерін жасады. Болашақ суреттерін дайындау үшін ол осы эскиздерге қайта-қайта оралды. Ол өзінің регионалистік туындыларының масштабын кеңейтіп, 1930 жылы Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебіндегі "Америка бүгін" монументалды суретімен аяқтады. 1984 жылы бұл суреттерді AXA Equitable сатып алып, Нью-Йорктегі 1290 Sixth Avenue мекенжайындағы AXA Equitable Tower вестибюлінде ілу үшін қалпына келтірді. 2012 жылдың желтоқсан айында AXA суреттерді Метрополитен өнер мұражайына сыйға тартты. Мет мұражайындағы "Томас Харт Бентонның "Америка бүгін" монументалды суреті қайта ашылды" көрмесі 2015 жылдың 19 сәуіріне дейін жалғасты. Суреттер Бенттонның грек суретшісі Эль Греконың ықпалын қалай сіңіріп, пайдаланғанын көрсеткені айтылды. Бентон 1932 жылы кең қауымға танылды. Бұрын көпке белгісіз болған ол 1933 жылы Чикагодағы "Прогресс ғасыры" көрмесінде штат жоспарлаған Индиана штатының өмірінен жасалған монументалды суреттерді салуға тапсырыс алды. Индиана штатының суреттері дау тудырды; Бентон қарапайым адамдарды бейнеледі және кейбір адамдардың жария етуін қаламаған штат тарихының оқиғаларын қосты. Кейбір сыншылар оның жұмысын Ку-Клукс-Клан (KKK) мүшелерін толық киімде көрсеткені үшін сынады. Бұл монументалды панельдер қазір Блумингтондағы Индиана университетінде, көбінесе Аудиториядағы "Монументалды суреттер залында" ілінеді. Бұрынғы Университет театрында (қазіргі Индиана кинотеатры) Аудиторияға жалғасқан төрт қосымша панель көрсетілген. ККК суреттері бар екі панель Вудберн залындағы лекциялық аудиторияда орналасқан. 1932 жылы Бентон "Америкадағы өмір өнері" атты үлкен монументалды суреттер жиынтығын жасады, ол Уитни американдық өнер мұражайының алғашқы орны үшін арналған еді. Басты панельдерге Қала өнері, Батыс өнері, Оңтүстік өнері және Үнді өнері кіреді. 1953 жылы панельдердің бесеуін Коннектикут штатындағы Америка өнерінің Нью-Британ мұражайы сатып алды және содан бері олар сол жерде көрсетілді. 1934 жылдың 24 желтоқсанында Бентон "Time" журналының алғашқы түсті мұқабасында бейнеленді. Бентонның туындылары орта батыстың өкілдері Грант Вуд және Джон Стюарт Карримен бірге "АҚШ сахнасы" атты мақалада жарияланды. Үштік американдық өнердің жаңа батырлары ретінде танылды және регионализм маңызды өнер қозғалысы ретінде сипатталды. 1935 жылы ол "саясатқа немқұрайлы қарауымен солшыл суретшілер қауымдастығын және халықтық стильі деп саналған үлкен Нью-Йорк-Париж өнер әлемін ашуландырғаннан кейін" Нью-Йорктің көркемдік пікірталастарын қалдырып, туған Миссури штатына оралды. Ол Джефферсон-Ситидегі Миссури штатының Капитолийі үшін монументалды сурет жасауға шақырылды. Миссуридің әлеуметтік тарихы Бентонның ең ұлы туындысы болып саналады. 1973 жылы өткен сұхбатта ол: "Егер мен үкім шығаруға құқылы болсам, Миссуридегі монументалды сурет менің ең жақсы жұмысым болды деймін" деді. Бұрынғы туындылары сияқты, штат тарихын бейнелеуіне байланысты да дау туды, өйткені ол Миссури тарихындағы құлдық, Миссури заңсыз Джесси Джеймс және саяси басшы Том Пендергаст тақырыптарын қосты. Миссуриге оралғаннан кейін Бентон регионалистік өнер қозғалысын қабылдады. Ол Канзас-Ситиде тұрып, Канзас-Сити өнер институтында оқытушылық жұмысқа орналасты. Бұл база Бентонға тез өзгеріп жатқан Американың ауылдық аймақтарына кеңірек қолжетімділік берді. Популистік саяси тәрбиесіне байланысты Бентон жұмысшы табы мен шағын фермерлерге көңіл бөлді, олар өнеркәсіптік революцияға қарамастан материалдық артықшылыққа ие бола алмады. 1930 жылдардың соңында ол өзінің ең танымал туындыларын жасады, соның ішінде аллегориялық жалаңаш Персефонаны жасады. Канзас-Сити өнер институты оны скандалды деп санады және шоумен Билли Роуз оны Нью-Йорктегі Diamond Horseshoe түнгі клубында іліп қойды. Қазір ол Канзас-Ситидегі Нельсон-Аткинс өнер мұражайында сақталады. Өнер тарихшысы Карл Энн Марлинг оны "америкалық порнографияның ұлы туындыларының бірі" деп айтады. Осы кезеңде Бентон қолтаңбаланған, шектеулі тиражбен литографияларды жасауды бастады, олар Нью-Йоркте орналасқан Associated American Artists Galleries арқылы әрқайсысы 5 долларға сатылды.

Оқытушылық мансап

Бентонның автобиографиясында оның ұлы 3 жастан 9 жасқа дейін Нью-Йорктегі «Сити және Кантри» мектебінде оқыған, ал оның өнер сабақтарын оқытуы осы оқуға ақы төлеу тәсілі болған. Ол мектептің негізін қалаушысы Кэролайн Праттты «City Activities with Dance Hall» атты «Америка бүгін» атты туындысының он панелінің біріне енгізді. Бентон 1926 жылдан 1935 жылға дейін Нью-Йорктегі Суретшілер лигасының (Art Students League) және 1935 жылдан 1941 жылға дейін Канзас-Сити өнер институтында сабақ берді. Оның ең белгілі шәкірті Джексон Поллок, оны Суретшілер лигасынан тәрбиелеп, абстрактілі экспрессионизм қозғалысын құрды. Поллок жиі айтатын, Бентонның дәстүрлі оқытуы оған қарсылық білдіруге мүмкіндік берген. Оның тағы бір шәкірті Глен Раундспен бірге, ол балалар кітаптарының белгілі авторы мен суретшісі болды, Бентон 1930 жылдардың басында АҚШ-тың батысын аралап саяхат жасады. 1930 жылдары Бентон Миссури штатындағы Сент-Женевьевтегі өнер колониясында сабақ берді. Бентонның Нью-Йорк пен Канзас-Ситидегі студенттерінің арасында американдық өнерге үлкен үлес қосқан көптеген суретшілер болды. Оларға Поллоктың інісі Чарльз Поллок, Эрик Брансби, Чарльз Бэнкс Уилсон, Фредерик Джеймс, Ламар Додд, Реджинальд Марш, Чарльз Грин Шоу, Марго Пит, Джексон Ли Несбит, Роджер Медейрис, Джеймс Дюард Маршалл, Глен Гант, Фуллер Поттер, Уильям Фредерик Каутцман, Аарон Ганн Пайл және Делмер Дж. Йоакум кірді. Бентон Канзас-Сити өнер институтында Деннис Хопперге де қысқаша сабақ берген; Хоппер кейін тәуелсіз актер, режиссер және фотограф ретінде танымал болды.

Кейінгі өмірі

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бентон "Қауіпті жыл" атты сериясын жасады, онда фашизм мен нацизмнің американдық мұратына қауіп төндіргенін бейнеледі. Бұл туындылар кеңінен таралды. Соғыстан кейін, Регионализмнің орны Абстракті экспрессионизмнің өркендеуімен толыққанды. Бентон тағы 30 жыл бойы шығармашылықпен айналысты, бірақ оның туындыларында заманауи әлеуметтік тақырыптар аз болды және өнеркәсіпке дейінгі шаруашылық жерлерді суреттеді. 1940 жылы Бентон сегіз тағы бір көрнекті американдық суретшімен бірге Юджин О'Ниллдің пьесалары негізінде түсірілген "Ұзақ сапар" фильміндегі драматикалық көріністер мен кейіпкерлерді бейнелеу үшін шақырылды. Бентон сонымен қатар 1942 жылы Decca Records үшін "Tom Benton's-те сенбі кеші" атты альбом жазған, шебер гармоникашы болды. Ол монументалды суреттер салуды жалғастырды, соның ішінде: Линкольн (1953), Ликольн университеті үшін (Джефферсон-Сити, Миссури); Вестпорт-Лэндингтегі сауда (1956), Канзас-Ситидегі The River Club үшін; Ниагара шарлауындағы Әке Хеннепин (1961), Нью-Йорк штатының Энергетикалық басқармасы үшін; Джоплиннің ғасыр тоғысындағы бейнесі (1972), Джоплин қаласы үшін; және Тәуелсіздік және Батыстың ашылуы, Гарри С. Труман кітапханасы үшін (Тәуелсіздік). Труман кітапханасының қабырғалық суретіне жасаған тапсырысы Гарри С. Труманмен достық қарым-қатынас орнатуға себеп болды, ол бұрынғы АҚШ президенті қайтыс болғанға дейін жалғасты. Бентон 1975 жылы студиясында жұмыс істеп жатып қайтыс болды, ол өзінің соңғы монументалды суретін, "Елдік музыканың бастаулары" аяқтады, ол Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Елдік музыканың Даңқ залы үшін жасалған еді. 1977 жылы Канзас-Ситидегі 2 қабатты викториялық үйі мен карета үйі студиясы Миссури штатының Томас Харт Бентонның үйі және студиясы мемлекеттік тарихи ескерткіші деп жарияланды. Тарихи орын оның қайтыс болған сәтінен бері дерлік өзгеріссіз сақталған; киімдері, жиһаздары және бояу щеткалары әлі де өз орнында. Оның 13 туындысын көрсететін үй-музей экскурсиялар үшін ашық. Бентон 1988 жылы Кен Бернс түсірген және WGBH телеарнасы өндірген "Томас Харт Бентон" атты деректі фильмнің батыры болды. 2019 жылдың желтоқсанында Бентонның қызы Джесси, оның ұлы және екі қызы UMB банкіне, Бентон трасттарының сенімдісіне және 1979 жылдан бері Бентонның мүлігін басқарушыға қарсы сотқа шағым түсірді: "Жүзден астам картина жоғалып кетті, құнды өнер туындылары нашар жағдайда сақталады, картиналар төмен бағаға сатылды – бұл атақты американдық суретші Томас Харт Бентонның мұрагерлері ұсынған жаңа сот талабындағы айыптамалар". Банк сот талабындағы нақты айыптамаларға тікелей жауап бермеді, бірақ оларды жаңылыс деп сипаттады. Банктің президенті Джим Райн Бентонның мәселені сот арқылы шешуіне өкініш білдірді және банк Бентонның өнерін сақтау рөлін өте сериозды қабылдайтынын айтты.