Кіріспе

Американдық суретші (1891–1942)
саясаткер

Грант Девольсон Вуд (13 ақпан 1891 – 12 ақпан 1942) – американдық суретші, өңірлік реализмнің өкілі. Ол Американың ауылдық Орта Батысын бейнелейтін суреттерімен ең танымал. Оның ең белгілі туындысы – «Американдық готика» (1930), ол 20 ғасырдың басындағы американдық өнердің іріктелген үлгісіне айналды. Вуд 1891 жылғы 13 ақпанда Анамосадан шығысқа қарай 6,43 шақырым жердегі Айова штатының ауылдық аймағында, Хэтти ДеЭтт Уивер Вуд пен Фрэнсис Мэривилл Вудтың отбасында дүниеге келді. Әкесі 1901 жылы қайтыс болғаннан кейін анасы отбасын Седар-Рапидс қаласына көшірді. Содан кейін Вуд жергілікті металл шеберханасында оқушылыққа түсті. Вашингтон орта мектебін бітіргеннен кейін 1910 жылы Миннеаполистегі әйелдер басқаратын «The Handicraft Guild» өнер мектебіне оқуға түсті. 1913 жылы Чикаго өнер институтында білім алып, күмісші ретінде жұмыс істеді.

Мансап

Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталар алдында Вуд АҚШ әскеріне қосылып, маскировкалық көріністерді және басқа да өнер туындыларын жасаған суретші болып жұмыс істеді. 1919-1925 жылдары Вуд Седар-Рапидс қалалық мектеп жүйесінде орта мектеп оқушыларына өнер сабақтарын оқытты. Бұл жұмыс оған қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етті, ал маусымдық сипаты Еуропаға жазғы сапарлар жасап, өнерді зерттеуге мүмкіндік берді. Одан әрі, ол 1923-1924 оқу жылында бір жыл бойы Еуропада оқу үшін демалысқа шықты. 1922 жылдан 1935 жылға дейін Вуд анасымен бірге Седар-Рапидстегі ат қорасының шатырында тұрды, оны "5 Тернер аллеясы" деген мекенжайдағы жеке студиясына айналдырды (студияның мекенжайы Вуд оны ойлап тапқанға дейін болған жоқ). 1922-1928 жылдар аралығында Вуд Еуропаға төрт рет сапар шекті, онда ол көптеген сурет салу стильдерін, әсіресе импрессионизм және постымпрессионизмді зерттеді. Алайда, 15 ғасыр фламанд суретшісі Ян ван Эйктің туындылары оған осы техниканың айқындығын қабылдауға және оны жаңа жұмыстарына енгізуге ықпал етті. Сонымен қатар, 1928 жылы Мюнхенге жасаған сапары Седар-Рапидстегі ардагерлер ескерткіш ғимараты үшін оның жобалаған боялған шыны терезелерінің жасалуын қадағалауға арналған еді. 1932 жылы Вуд өзінің туған қаласына жақын жерде суретшілерге Ұлы депрессияны еңсеруге көмектесу үшін Stone City Art Colony-ді құруға көмектесті. Ол өнердегі аймақтық бағыттың жақтаушысы болды және осы тақырыпта ел бойынша лекциялар оқыды. Оның классикалық американдық бейнесі қалыптасқан сайын, Париждегі богемиялық күндері оның қоғамдық бейнесінен жойылды. 1934 жылы Вудқа Айова қаласында жаңа келісімнің қоғамдық өнер жобасының (PWAP) директоры ретінде жұмыс істеу және оқыту ұсынылды. Айова қаласындағы штаб-пәтері мен Айова университетімен байланысы бар болғандықтан, ол Айова штатының Эймс қаласындағы Айова мемлекеттік университеті үшін қабырғалық суреттер жиынтығын жасауға басқа суретшілер мен өнер студенттеріне көмектесті. 1934 жылы PWAP аяқталғаннан кейін Айова университеті оған көркем өнердің доценті лауазымын үш жылға ұсынды. 1941 жылға дейін университеттің өнер мектебінде сурет салудан сабақ берді. Ол осы кезеңде қабырғаға сурет салу жобаларын басқарды, Элизабет Кэтлетт сияқты студенттерге жетекшілік етті, көптеген өзінің туындыларын жасады және университеттің мәдени ортасының маңызды бөлігіне айналды.

Жұмыс

Вуд өмір бойы, өте жас кезінен бастап қайтыс болғанға дейін белсенді суретші болды. Ол көбінесе суреттерімен танымал болғанымен, литография, түйін, көмір, керамика, металл, ағаш және табылған заттар сияқты көптеген техникаларда жұмыс істеді. Өмірі бойы ол Айова штатындағы көптеген компанияларға тұрақты табыс табу үшін өнер талантын ұсынды. Бұл жарнамалар салу, жеделханалардың бөлмелерін жарнамалық буклеттерге суретке түсіру және бір жағдайда, қонақүйдің асханасы үшін жүгері тақырыбындағы интерьерді (оның ішінде люстраны) жобалауды қамтыды.

Өңіршілдік

Вуд америкалық регионализм қозғалысымен байланысты, ол негізінен Орта Батыста қалыптасқан және еуропалық абстракцияны қабылдамау арқылы американдық ауылдық тақырыптардың бейнелі суреттерін дамытқан. «Америка готикасы» алғаш рет 1930 жылы Чикаго өнер институтында көрмеге қойылды, ол әлі күнге дейін сол жерде сақтаулы. Оған 300 доллар сыйлық берілді және ол бүкіл елде жаңалықтарға айналып, Вудқа бірден танымал атақ әкелді. Содан бері ол жарнамалар мен карикатуралар үшін көп рет қолданылып, пародияланды. Гертруда Стайн және Кристофер Морли сияқты картинаға жағымды пікір білдірген сыншылар, картинаның ауылдағы шағын қала өмірінің қаталдығы мен шектеулі ойлауын сатиралау мақсатында жасалғанын болжады. Ол Шервуд Андерсонның 1919 жылғы «Уайнсбург, Огайо», Синклер Льюистің 1920 жылғы «Мейн-стрит» және Карл Ван Вехтеннің «Татуировкалы графиня» сияқты романдармен салыстырылатын, американдық ауылдық жерлерді сынға алу тенденциясының бір бөлігі ретінде қарастырылды.

Жеке өмір

Вуд 1935-1938 жылдары Сара Шерман Максонмен үйленген. Достары бұл некені оның үшін қателік деп санайтын. Вуд өзін жасырған гомосексуал болған. Оның әріптесі Лестер Лонгман оны моральдық принциптерді бұзғаны және өңірлік идеалдарды қолдағаны үшін жұмыстан шығаруға тырысқан. Сынаушы Жанет Маслин оның достары оны "гомосексуал және жалпы киім киген шаруа баласы ретінде өзін көрсетуде сәл әжуалы" деп білгенін айтады. Вуд 1921-1924 жылдары Айова штатының Седар-Рапидс қаласындағы #263 Маунт-Хермон ложасының масоны және мүшесі болды. Мастер-масонның үшінші дәрежесін алғаннан кейін ол 1921 жылы «Фримасондықтың алғашқы үш дәрежесі» атты картинасын жазды. Бірақ 1924 жылдың наурыз айында жарна төлемегендігі үшін ұйымнан шеттетілді және одан әрі осы ұйыммен байланысы болмады. Вуд 51 жасқа толуының алдында Айова университетінің ауруханасында қарын безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Ол Айова штатының Аномоса қаласындағы Риверсайд зиратында жерленген.

Мұра

Вуд қайтыс болған кезде оның мүлкі оның әпкесі Нан Вуд Грэмге, «Америкалық готика» картинасында бейнеленген әйелге өтті. Ол 1990 жылы қайтыс болғаннан кейін оның мүлкі, Вудтың жеке заттары және түрлі өнер туындыларымен бірге Айова штатының Давенпорт қаласындағы Фидж өнер мұражайының меншігіне айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Либерти» кемесі оның құрметіне аталды. Айованың тоғыз аймақтық білім беру агенттігінің бірі – Грант Вуд аймақтық білім беру агенттігі 1974 жылы құрылып, Шығыс Айоваға қызмет көрсетеді. 2009 жылы Грант штаттың ең жоғары азаматтық наградасы – Айова сыйлығымен марапатталды. Грант Вуд өнер колониясы Джим Хейздің 1975 жылы Вудтың тарихи Айова-Ситидегі 1142 Корт-стрит мекенжайындағы үйін сатып алуынан пайда болды. Үй 1978 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді және 2016 жылғы «1142: Кірпіштен тыс» деректі фильмінде көрсетілді. Жылдар өте келе Хейз үйдің артындағы төрт жер учаскесін сатып алды. Бұл қосымша оның 1142-ге қатысты көзқарасын кеңейтіп, Вуд өмірінде Тас қаласындағы сияқты құруға тырысқан колониялар үлгісіндегі, суретшілердің алмаса келетін қауымдастығын құруға мүмкіндік берді. Хейз Айова университетімен серіктестік құрды, және 2011 жылдан бері Грант Вуд өнер колониясы үнемі симпозиумдар өткізіп, сурет салу және сызу, графика және пәнаралық өнер салаларындағы суретшілерге стипендия ұсынады. Стипендия алған суретшілерге 1142 үйінің артындағы үйлерде жабдықталған тұрғын үйлер беріледі.

Жазу

Вуд, Грант. "Баланың күнделікті өміріндегі өнер". "Ауылдық Америка", 1940 жылғы наурыз, 7–9 беттер. "Қалаға қарсы бүлік". Айова қаласы: Клио баспасы, 1935.