Кіріспе

Француз жазушысы және психоаналитик (1882–1962) Бонапарт әулетінің француз ханшайымы Мари Бонапарт (2 шілде 1882 – 21 қыркүйек 1962), тұрмысқа шыққаннан кейін Грекия мен Данияның ханшайымы Жорж ретінде танымал болды, француз авторы және психоаналитик, Зигмунд Фрейдпен тығыз байланыста болды. Оның байлығы психоанализдің танымалдығына үлкен үлес қосып, Фрейдтің нацистік Германиядан қашуына жағдай жасады. Мари Бонапарт – Франция императоры Наполеон I-нің шөбересі. Ол Канино мен Мусиньяноның 6-шы князі Роланд Наполеон Бонапарттың (1858–1924) және Мари Феликс Бланктың (1859–1882) жалғыз баласы еді. Оның әкесінің әкесі – Пьер Наполеон Бонапарт, Канино мен Мусиньяноның 1-ші князі Люсьен Бонапарттың ұлы және Наполеонның қарсыласы, інісі. Осы себепті, өзінің танымал атына қарамастан, Мари француз императорлық тақтың мұрагері болған Бонапарттардың тікелей тармағына жатпады. Оның анасының әкесі Франсуа Блан 1877 жылы қайтыс болғанда 88 миллион франк мүлік қалдырған. Бірақ, оның жесірі, Мари Хенсель, үш баласына, соның ішінде Маридің анасы Мари Феликске, көптеген қарызды төлеуге міндеттеді. Принц Роланд әйелінің мүлігін қорғау үшін, оның анасының қарыздарының мөлшері белгілі болмас бұрын, одан мүліктен бас тартуға көндірді. Ол оны 28 күн бойы махаббатқа бөледі, 1883 жылдан бастап Афинадағы әкесінің грек сарайында емес, Копенгагеннің жанындағы Бернсторф сарайында, әкесінің кіші ағасы Данияның принці Вальдемармен бірге тұрғанын айтты. Патшайым баланы Данияға алып барып, оны Дания әскери-теңіз флотына қабылдап, Дания флотының адмиралы Вальдемардың қамқорлығына тапсырды. Осы кезде Жорж әкесінің тастап кеткенін сезініп, болашақ әйеліне ағасына деген терең сезімін айтты. Ол Францияда тұрақты өмір сүруге уәде бере алмайтынын мойындады, өйткені Грекияда немесе оның атынан, қажет болған жағдайда, патшалық міндеттерін орындауға міндетті болды. Брианмен арадағы қарым-қатынас 1919 жылдың мамырына дейін жалғасты. 1915 жылы Бриан оған хат жазып, Жорж ханзадасын жақсы білгеннен кейін, олардың құпия сезімі үшін өзін кінәлі сезінгенін айтты. Жорж оны Бірінші дүниежүзілік соғыста ресми түрде бейтарап болған, бірақ королі Орталық державаларға көңіл білдірген деп күдіктелген Грекияның шын мәнінде одақтастардың жеңісіне үміттенеді деп сендіруге тырысты: ол Брианды Салоникада болгарларға қарсы одақтастардың жорығын қолдауға ықпал еткен болуы мүмкін. 1924 жылы ол А. Е. Нарджани псевдонімімен нәтижелерін жариялады және 200 әйелдің аналық безі мен клитор арасындағы қашықтықты өлшеген фригидтілік теориясын медициналық журналға ұсынды. Олардың жыныстық тарихын талдағаннан кейін ол бұл екі орган арасындағы қашықтық вагинальды жыныстық қатынас кезінде оргазмға жету үшін маңызды деген қорытынды жасады. Ол аз қашықтықтағы әйелдерді (параклиторидиендер), жыныстық қатынас кезінде оргазмға оңай жететін, ал екі жарым сантиметрден астам қашықтықтағы әйелдерді (телеклиторидиендер), мезоклиториендер арасында қиындықтарға тап болатын әйелдерді анықтады. Бонапарт өзін телеклиториан деп есептеді және Йозеф Халбанға клиторын хирургиялық жолмен аналық қуысына жақындатуды ұсынды. Ол операцияны «Хальбан-Нарджани» операциясы деп жариялады. Ол румындық модернист мүсіншісі Константин Бранкузиге модель болды. Оның «Принцесса Х» мүсіні 1919 жылы оны үлкен жарқыраған қола фаллос ретінде бейнелегенде немесе карикатура жасағанда дау тудырды. Бұл фаллос модельдің пениске деген құштарлығын және оның өмір бойы вагинальды оргазмға жетуге тырысуын көрсетеді.

Фрейд

1925 жылы Мари Фрейдке өзінің жыныстық суықтығын емдеу үшін кеңес сұрады, кейіннен бұл миссионерлік позада жыныстық қанағатқа жете алмауы деп түсіндірілді. Фрейд Мария Бонапартқа: "Менің әйел жанын зерттеуде отыз жыл бойы жұмыс істегеніме қарамастан, ешқашан жауап таппаған және әлі де жауап бере алмай отырған үлкен сұрақ: "Әйел не қалайды?" деді. Принц Джордж Фрейдпен достық қарым-қатынас сақтап жүргенімен, 1925 жылы ол Мариден психоанализдік зерттеулер мен емдеудегі жұмысын тоқтатып, отбасылық өміріне толыққандай берілуін сұрады, бірақ ол бас тартты. 1938 жылы Бонапарт АҚШ-қа Баха-Калифорнияны сатып алып, оны жаңа еврей мемлекетіне айналдыруды ұсынды. Фрейд оның "колониалдық жоспарларын" жеңіл-жеңіл қабылдамады, бірақ Бонапарт бұл идеяны қолдау мақсатымен Уильям Кристиан Буллитт кішіге және Франклин Д. Рузвельтке хаттар жазды.

Кейінгі өмірі

1953 жылғы 2 маусымда Мари мен оның күйеуі Лондондағы Елизавета II-нің тәж кию рәсімінде Грекия королі Паулды өкілдік етті. Салтанатты шарадан жалыққан Мари, қасында отырған болашақ Франция президенті Франсуа Миттеранға психоанализ әдісін ұсынды. Миттеран Маридің ұсынысын қабылдады, ал олар екеуі салтанатты рәсімге көңіл бөлмей, өзара әңгімелесуді әлдеқайда қызықты тапты. Лакан, Фрейд "das Es" (әдеби мағынасы "ол") және "das Ich" (әдеби мағынасы "мен") терминдерін "Бұл" және "Мен" мағынасында қолданғанда, "Wo Es war, soll Ich werden" фразасын "Бұл болған жерде, Мен де пайда болам" деп аударуды ұсынды. Бонапарт оны француз тіліне "Le moi doit déloger le ça" деп аударды, бұл ағылшын тілінде шамамен "Эго Бұлды ығыстыруы керек" дегенді білдіреді, ал Лаканның пікірінше, бұл Фрейдтің мақсатына тікелей қайшы келеді.